Miras paylaşımında arabuluculuk usulüne ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Kamuoyuna yansıyan haberler ışığında, 29.11.2024 tarihli ve 2024/5 sayılı "Tapu sicilinde arabuluculuk uygulamaları" konulu genelge çerçevesinde, miras paylaşımında ortaya çıkan aile çatışmalarının ortadan kaldırılmasının amaçlandığı belirtilmekle beraber kadınlar açısından eşitsizliklerin pratikte ortaya çıktığı görülmektedir. Bu bağlamda;

1. Söz konusu genelgenin yürürlüğe girmesinin ardından, miras paylaşımına dair kadınlar tarafından Bakanlığınıza yapılan başvurular, verilen dilekçeler söz konusu olmuş mudur?

2. Bu başvuruların bölgelere ve illere göre dağılımı nedir?

3. Genelgenin uygulamaya konulmasından bu yana kadınlar aleyhine yaşanan mağduriyetlere ilişkin Bakanlığınızca atılacak adımlar söz konusu olacak mıdır?

CEVAP

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nda değişiklikler yapılarak dava şartı (zorunlu) (Oove ihtiyari arabuluculuk ile çözümlenebilecek uyuşmazlıkların kapsamı genişletilmiş, taşınmazın devrine ve taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak kurulmasına ilişkin uyuşmazlıklar ile taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine | ilişkin uyuşmazlıklar arabuluculuk kapsamına alınmış olup, © arabuluculuk anlaşma belgesinin taraflarından birinin tapu müdürlüğünden tescil talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir. Bu kapsamda, Kanun'un tapu sicilinde icrasına yönelik 29.11.2024 tarihli ve 2024/5 sayılı "Tapu Sicilinde Arabuluculuk Uygulamaları" konulu Genelge yayımlanmıştır.

Esasen miras paylaşımı tarafların iradesine bağlı bir işlem olup, gerek miras payları oranında gerekse rızai taksim (tarafların anlaşarak) suretiyle anlaşmaları meri mevzuat kapsamında mümkündür. Mirasçılar iradelerini gerek noterde gerekse tapu müdürlüğünde yapılacak sözleşme ile ortaya koyabilirler. Tarafların kendi iradeleriyle anlaşamamaları halinde ise konu mahkeme aracılığıyla çözüme kavuşturulmaktadır.

Ancak, Arabuluculuk Kanununda yapılan düzenleme ile mahkemelerin iş yükünün azaltılması ve alternatif çözüm yollarının denenmesi amacıyla ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk süreci getirilmiştir. Arabuluculuk süreci, yukarıda bahsedilen diğer usullerin önünü kapatmamakta, sadece dava öncesi uzlaşmaya dönük alternatif bir çözüm yoludur.

Konuya ilişkin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğümüz Genelgesi, Arabuluculuk Kanunu'na uygun olarak düzenlenmiş ve gerek 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu gerekse Arabuluculuk Kanununda yer alan hükümlerde genişletici ve daraltıcı hususlar içermemektedir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğümüz'ün söz konusu uygulamadaki görevi, arabulucu huzurunda düzenlenen, tarafların iradeleri ve imzalarını içeren ve yetkili mahkeme onayından geçen arabuluculuk anlaşma belgesinin taraflardan birinin talebi ile tapu sicilinde icrasından ibarettir.

Sonuç olarak, yapılan düzenlemelerde mirasta eşit paylaşımının sona erdiğine dair bir hüküm bulunmamakta olup, kamuoyuna yansıyan haberler gerçeği yansıtmamaktadır.