Kırım kongo kanamalı ateşiyle mücadeleye yönelik çalışmalara ilişkin

Uzmanlara göre ülkemizde hastalık, başlıca hastalık etkenini taşıyan kenenin tutunması veya bununla temas sonucunda bulaşmaktadır. Ülkemizde hastalığın bulaştırıcısı asıl kene türü Hyalomma marginatum'dur. Bunun yanı sıra hastalık viremik dönemdeki hayvanların veya hasta kişilerin kan, doku, vücut çıkartılarına korunmasız temas sonucunda da bulaşabilmektedir. Enfekte kan, vücut sıvısı ve diğer dokularla temas sonrasında 5-6 gün; en fazla ise 13 gün olabilmektedir.

Ülkemizde KKKA bahar aylarında görülmeye başlamakta olup yaklaşık 904-5 fatalite hızıyla seyretmektedir. Bu yıl yaz aylarının gelmesi ve sıcaklıkların aniden artmasıyla birlikte, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığını taşıyan keneler yeniden gündemimize girmiştir. KKKA vakaları ve ölüm haberleri genelde Tokat, Sivas, Kayseri, Giresun gibi illerde yoğunlaşmıştır. Kelkit Vadisi adı verilen, Erzurum ve Artvin'den başlayıp Çorum ve Amasya'ya kadar devam eden bölgede hyallomma marginatum türünün keneler arasında birinci sıradadır. Başta Sivas olmak üzere Amasya, Tokat, Erzincan, Giresun ve Yozgat gibi illerde kene vakaları hızla artmıştır. KKKA virüsü nedeniyle bu illerde birçok kişi hayatını kaybetmiştir.

Ancak kene tehdidi yalnızca bu bölgelerle sınırlı değildir. İstanbul'da da bu yıl içinde tam 7 bin kene ısırığı vakası kayda geçmiştir. Üstelik bu vakaların 6 bin 165'i son 3 ayda, yani havaların ısınmasıyla birlikte gerçekleşmiştir. Uzmanlar göçmen kuşların en etkili kene taşıyıcıları Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA b. Mİ 4 arasında olduğunu belirtmekte bununla birlikte Anadolu'dan İstanbul'a getirilen küçükbaş hayvanlar da yoğun şekilde kene taşıyabildiği ifade edilmektedir.

Uzmanlar, Türkiye'de yaygın olarak Amblyomma soyu dışındaki soylara bağlı 55 kene türü bilindiğini ve 'Haemaphysalis longicornis' adlı yeni bir kene türünün varlığının tespit edildiğini ve bu kenelerin, insanları ve hayvanları ısırarak kanlarını emdiğini ve bazı hastalıkları taşıyabildikleri, bunlardan en tehlikeli olan ise Ixodes ricinus türü olup Lyme hastalığı ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi gibi hastalıkları taşıyabilen bir türdür olduğunu açıklamaktadır.

Uzmanlar, şu ana kadar kenelerin tamamen yok edilemediğini, bunun sebebi olarak üreme potansiyelleri çok yüksek, yaşam alanlarının ve konak yelpazesinin çok geniş olması; sığır, koyun, keçi gibi evcil hayvanların dışında, her tür hayvana da tutunabiliyor olmalarına bağlamaktadır.

Bu varsayımlar dikkate alınarak hareket edilmesi ve halk sağlığının korunması gerekmektedir. Bu çerçevede Sağlık Bakanlığı' KKKA olarak bilinen net tedavisi ya da aşısı olmayan hastalığın tedavisinde destek tedavisi seçenekleri oluşturulduğu, hastaların yüzde 5'e yakını hayatını kaybettiğini veya ciddi hastalıklara yol açtığını belirtmektedir. Bakanlığı'nın aktardığı bilgilere göre teşhis; klinik belirtiler, fiziksel muayene ve kan testleri ile konulmaktadır. Lyme hastalığının antibiyotiklerle tedavi edildiği, tedavi süresi ve kullanılan antibiyotikler, hastalığın evresine ve şiddetine göre değişiklik gösterebilmektedir. Hastalık zamanında tedavi edilmezse ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Bunlar arasında deri döküntülerinin vücuda yayılması, yüz felci, beyin zarı iltihabı nedeniyle şiddetli baş ağrısı ve ense sertliği, büyük eklemlerde ağrı ve şişlik, kalp çarpıntısı ve baş dönmesi yer almaktadır. Üstelik bu konuda Türkiye'de yeterli uzman olmadığı da belirtilmektedir.

Bu çerçevede halk sağlığı açısından ölümcül sonuçlara varan bu konunun; etraflıca araştırılması, etkili ve kalıcı çözümlerin tespiti ve bir an önce hayata geçirilip halk nezdinde oluşan tedirginliğin giderilmesi önem arz etmektedir.

Bu bağlamda;