6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerde yerinde dönüşümden yararlanan kişilere kira yardımı yapılması talebine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında, afetten etkilenen illerde "Yerinde Dönüşüm Projesi" kapsamında hak sahiplerine konut ve işyeri yapımında kullanılmak üzere hibe ve faizsiz kredi desteği sağlanmakla birlikte, projeye başvuran hak sahiplerine kira yardımı verilmemektedir.

Bu durum, yapılarını kendi imkanlarıyla inşa etmeye çalışan vatandaşların geçici barınma ihtiyaçlarının karşılanmasında ciddi mağduriyetlere yol açmaktadır.

Bu doğrultuda;

I- Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında afetten etkilenen illerde Yerinde Dönüşüm Projesi'nden yararlanmak üzere başvuru yapan hak sahibi sayısı kaçtır?

2- Bu kapsamda Hatay özelinde başvuru yapan hak sahibi sayısı kaçtır?

3- Yerinde Dönüşüm Projesi kapsamında hak sahibi olan vatandaşlara kira yardımı yapılmamasının gerekçesi nedir?

4- Aynı afet bölgesinde bazı vatandaşlara kira yardımı yapılırken, yerinde dönüşüm başvurusu yapanlara yapılmaması bir eşitsizlik yaratmıyor mu?

• - Yerinde dönüşümde inşaat süresinin uzunluğu göz önüne alındığında, yerinde dönüşüm süreci boyunca geçici barınma ihtiyacını karşılayamayan vatandaşlar için herhangi bir alternatif destek planlanmakta mıdır? Yerinde dönüşüm kapsamındaki hak sahiplerine yönelik yeni destek kalemleri (kira, taşınma yardımı, geçici konteyner desteği vb.) oluşturulması düşünülmekte midir?

6- Deprem bölgelerinde yerinde dönüşüm başvuruları için son ruhsat tarihinin 30.06.2025 olarak belirlenmiştir. Yerinde dönüşüm son ruhsat tarihinin 30.06.2025 tarihi olarak belirlenmesi Hatay'da tek iş kalemleri yerinde dönüşüm projeleri olan yerel müteahhitlerin ve şehirde inşaat iş kolunda hizmet veren yardımcı sektörlerin sıkıntı yaşamasına sebep olmayacak mıdır? Bahse konu sıkıntıların yaşanmaması için yerinde dönüşüm son ruhsat tarihinin yeniden belirlenerek uzatılması düşünülmekte midir?

CEVAPLAR

6306 sayılı Kanun kapsamında bölgesel ölçekte Bakanlığımızca yürütülen yapım çalışmalarının yanı sıra, soru önergesine "Yerinde Dönüşüm Projesi" olarak konu edilen, 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremlerden etkilenen yerlerde 7269 sayılı Kanun kapsamında orta hasar ve üzeri hasarlı olarak tespit edilen yapıların maliklerince yerinde yeniden yapımına yönelik iş ve işlemler ise 7452 sayılı Kanun'un Ek 1'inci maddesi kapsamında yürütülmektedir.

Mezkur madde, afetten hasar gören yapıların, maliklerince yerinde yeniden yapımının kolaylaştırılması amacıyla yürürlüğe konulmuş olup yeniden yapıma yönelik uygulamalar maliklerin salt çoğunluğunun kararına istinaden, kendi anlaşacakları müteahhitler ile kendi belirledikleri koşullar çerçevesinde yapacakları sözleşmeler doğrultusunda yürütülmekte, maliklerce talep edilmesi halinde Bakanlığımızca 7700 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca hibe ve kredi destekleri sağlanmaktadır.

Deprem afeti sonucu bölge illerimizde oluşan hasarların giderilmesi, inşa ve ihya çalışmaları, yalnız 7452 sayılı Kanun'un Ek 1'inci maddesi uyarınca Bakanlığımız koordinasyonunda sağlanan hibe ve kredi destekleriyle yürütülen yerinde yapım uygulamaları ile sınırlı olmayıp Bakanlığımızca bölgesel ölçekte yürütülen yapım çalışmalarının yanı sıra, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Bakanlığımız koordinasyonunda çok yönlü ve bütünlük arz eden çalışmaları kapsadığından ve tüm süreç takip edilerek belirlenen program dahilinde yürütülen diğer tüm uygulamalar neticesinde afetzede hak sahiplerine yönelik ihtiyaç duyulan konut ve işyeri sayısının tamamına yönelik yapım çalışmalarının 2025 yılı sonuna kadar tamamlanması planlandığından, kamu kaynaklarının etkin ve verimli olarak kullanılması yönünde değerlendirme yapıldığında, 7452 sayılı Kanun'un ek 1'inci maddesi kapsamında 2023 yılının ortalarından itibaren sürdürülen hibe ve kredi desteklerinin, uygunluğu tespit edilen bir miat dahilinde sonlandırılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu doğrultuda, 7452 sayılı Kanun'un Ek 1'inci maddesi kapsamında yapılacak yeni yapıların bulunduğu parsellerin maliki olan gerçek veya tüzel kişilere hibe ve yapım kredisi verilmesine ilişkin usul ve esasların belirlendiği 05/10/2023 tarihli ve 7700 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında değişiklik yapılmasına dair 30/06/2025 tarihli ve 10019 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı 01/07/2025 tarihli ve 32943 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konularak, hibe ve kredi başvurusunda bulunulabilmesi için en geç 30/6/2025 tarihinde yapım ruhsatı düzenlenmiş olması gerektiği hüküm altına alınmış, bununla birlikte 30/4/2025 tarihi itibarıyla, imar plan revizyonu, imar uygulaması veya rezerv yapı alanı sınır revizyonu sebebiyle, imar hakkının tasarrufuna hazır olamayan parseller için söz konusu son ruhsat tarihleri 31/8/2025 olarak belirlenmiş olup, ruhsat düzenlenen taşınmazlar için hibe ve kredi desteklerine devam edilmektedir.