Cezaevlerinde açıköğretim fakültelerine kayıtlı mahkum sayısına ilişkin
Kaynak göster
Hüseyin Yıldız (CHP), 7 Temmuz 2025 tarihinde 7/30442 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 100 gün sonra, 15 Ekim 2025).
Hüseyin Yıldız (CHP, Aydın). “Cezaevlerinde açıköğretim fakültelerine kayıtlı mahkum sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30442, 7 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30442-cezaevlerinde-acikogretim-fakultelerine-kayitli-mahkum-sayisina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e8036f8e-bd04-4c3c-89df-0197e942cca0
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 100 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır), UZ T.B.M.M. a CUMHURİYET HALK PARTİSİ
Grup Başkanlığı
Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
C H P Tarih 07 Temmuz 2025
Sayı: o 12489 30449
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA
Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 04.07.2025
Hüseyin YILDIZ Aydın Milletvekili
Anayasa'nın 42. maddesi uyarınca eğitim hakkı herkes için güvence altına alınmıştır. Bu hak, tutuklu ve hükümlüler için de geçerli olup; cezaevinde bulunan bireylerin eğitim faaliyetlerine erişimi, hem rehabilitasyon sürecinin bir parçası hem de anayasal bir zorunluluktur.
Ancak son dönemde kamuoyuna ve sivil toplum raporlarına yansıyan bilgiler, ceza infaz kurumlarında kalan açıköğretim fakültesi öğrencilerinin ciddi erişim sorunları yaşadığını göstermektedir. Özellikle kitap, ders notu, sınav materyali ve dijital içeriklere ulaşım konusunda kısıtlamalar olduğu; bazı mahpusların sınavlara hazırlık sürecinde eğitim materyallerinden mahrum kaldığı belirtilmektedir. Cezaevinde bilgisayar, internet ve kütüphane imkanlarının yetersizliği, bu sorunu daha da derinleştirmektedir.
Bu durum hem eğitim hakkının ihlali anlamına gelmekte, hem de tutuklu ve hükümlülerin yeniden topluma kazandırılma hedefini zayıflatmaktadır.
Bu bağlamda;
I. Türkiye genelinde ceza infaz kurumlarında açıköğretim fakültelerine kayıtlı kaç tutuklu ve hükümlü bulunmaktadır? Bu sayı üniversite düzeyine göre (ön lisans, lisans, yüksek lisans) ayrılmış mıdır?
SORULAR
Bu bireylerin eğitim materyallerine (ders kitapları, yardımcı kaynaklar, üniversite tarafından gönderilen notlar, online içerikler) erişimi hangi yollarla sağlanmaktadır? a, 90442.
Cezaevlerinde açıköğretim öğrencilerine yönelik basılı kaynak temini, dijital içeriklere erişim ve akademik destek sağlamak amacıyla Bakanlığınız ile Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ya da ilgili üniversiteler arasında bir protokol veya iş birliği mevcut mudur?
Açıköğretim öğrencisi olan tutuklu ve hükümlülerin sınavlara katılım süreci nasıl yürütülmektedir?
Cezaevinde kalan öğrencilerin, akademik danışmanlık veya rehberlik hizmeti alma hakkı var mıdır? Bu kapsamda kaç cezaevinde bu tür destek sunulmaktadır?
Son bir yıl içerisinde, eğitim materyallerinin cezaevine kabul edilmediği ya da geciktirildiği gerekçesiyle Bakanlığınıza yapılan şikâyet ya da başvuru sayısı kaçtır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1668474 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Aydın Milletvekili Hüseyin Yıldız tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/30442 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden iCgDh*t8 - N2gNsNO - XCDbTwc - PWOatO ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1214-4884/6782 g Konu : Yazılı soru önergesi 2 (n025
Sayın Hüseyin YILDIZ Aydın Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/30442 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Süreli veya süresiz yayınlardan yararlanma hakkı 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 62. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrasında hükümlünün, mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla süreli ve süresiz yayınlardan bedelini ödeyerek yararlanma hakkına sahip olduğu; ikinci fıkrasında resmi kurumlar, üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler tarafından çıkartılan gazete, kitap ve basılı yayınların, hükümlülere ücretsiz olarak ve serbestçe verileceği; eğitim ve öğretimine devam eden hükümlülerin ders kitaplarının denetime tâbi tutulamayacağı; üçüncü fıkrasında kurum disiplinini, düzenini veya güvenliğini bozan ya da tehlikeye düşüren, hükümlülerin iyileştirilmesi amacına ulaşmayı zorlaştıran yahut müstehcen haber, yazı, fotoğraf ve yorumları kapsayan hiçbir yayının hükümlüye verilmeyeceği; dördüncü fıkrasında ilan ve reklamın geçici süreyle kesilmesi hâli dışında Basın İlân Kurumu aracılığıyla resmi ilan ve reklam yayınlama hakkı bulunmayan gazetelerin, ceza infaz kurumuna kabul edilmeyeceği, yabancı dilde yayımlanmış gazete ve dergilerin ceza infaz kurumuna kabul edilmesinde Adalet Bakanlığının yetkili olduğu hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Il- 5275 sayılı Kanunun, "Öğretimden yararlanma" kenar başlıklı 76. maddesinin birinci fıkrasında, açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin tüm öğretim türlerinden, diğer ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin ise kurum içinde verilebilen yaygın, dışarıdan ve açık öğretim programlarından yararlanmalarının sağlanacağı; ikinci fıkrasında, kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin, kurum içinde açılan örgün öğretim programlarına kurum disiplin, düzen ve güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde, kurumsal kapasite ve imkânların uygunluğu ölçüsünde devam edebileceği ve yaş, eğitim düzeyi, engellilik durumu, sosyal ve ekonomik durum ile benzeri ölçütlere göre ihtiyacı olan hükümlülere öncelik verileceği; üçüncü fıkrasında, kayıtlı olduğu eğitim kurumlarının ilgili mevzuatına göre gerekli şartları taşıyan ve kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin sınavlarının, kişi ve kurum güvenliği ile kurum disiplin ve düzeninin bozulmasını önleyici tedbirler alınarak aşağıda belirtilen usule göre ceza infaz kurumu içinde yapılacağı, buna göre hükümlülerin kayıtlı oldukları ortaöğretim, ön lisans, lisans ve benzeri öğretim programları kapsamındaki sınavlar ile mesleki yeterlilik gibi yazılı veya sözlü sınavlarının, ilgili kurum ile koordinasyon sağlanarak öncelikle çevrim içi, bunun mümkün olmaması halinde ise ilgili eğitim kurumu görevlisinin gözetiminde yüz yüze yapılacağı ve hükümlülerin merkezi sınavlar ile açık öğretim kurumları sınavlarına, sınav merkezi olarak belirlenen ceza infaz kurumlarında katılacağı; dördüncü fıkrasında, kurum ve
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hütp:/vatandaş. uyap.gov tr adresinden İÇĞIYPF - cfmmyTS - Z28koP1 - XUU#Mg- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü kuruluşlar ile üniversitelerin, sınavlara ilişkin olarak üçüncü fıkrada belirtilen konularda gerekli düzenlemeleri yapmak ve tedbirleri almakla yükümlü oldukları; beşinci fıkrasında, açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin öğretimden yararlanması veya sınavlara katılmasının, hükümlünün; başarısız olması, devamsızlık göstermesi, eğitim ve sınav alanlarında bu Kanunda yazılı disiplin cezasını gerektiren eylemlerden birini gerçekleştirmesi veya öğretim programının ceza infaz kurumunun işleyişine yer ve zaman itibarıyla uygun olmaması halleri dışında engellenemeyeceği hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
II- Ceza infaz kurumlarında bulunan tutukluların eğitimlerine devam edebilmelerini teminen, yakınları veya avukatları aracılığıyla getirilen ya da kargo yoluyla kendilerine gönderilen ders kitapları ve ders notları, yalnızca fiziki kontrollerden geçirilerek, içerik yönünden denetime tabi tutulmadan ve gecikmeksizin ilgilisine teslim edilmektedir.
Atatürk Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Öğretim Fakültesi ile Ankara Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi sınavları gerekli güvenlik önlemleri alınarak tüm ceza infaz kurumlarında çevrim içi olarak gerçekleştirilmektedir. Ayrıca kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlü ve tutuklular, sınavlarını yüz yüze gerçekleştiren açık öğretim kurumlarının sınavlarına, (Anadolu AÖF, İstanbul AUZEF, AÖL ve AÖO) sınav merkezi olan kapalı ceza infaz kurumlarında katılabilmektedirler. Bulundukları kurumun sınav merkezi olmaması halinde ise en yakın sınav merkezi olan kapalı ceza infaz kurumuna götürülerek sınavlarına katılımları sağlanmaktadır.
Açık öğretime kaydı olan ve açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler ise sınavlarına, sınav giriş belgelerinde belirtilen ve kurumla aynı il ve ilçedeki okullarda girebilmektedirler.
IV- Ceza infaz kurumlarında temel eğitimden yükseköğretime, sosyal ve kültürel kurs ve etkinliklerden iş ve meslek eğitimlerine, psiko-sosyal yardım programlarından manevi rehberliğe kadar birçok alanda iyileştirme programları yürütülmektedir. Ceza infaz kurumunda bulunan hükümlü ve tutuklular danışmanlık ve rehberlik hizmeti alma konusunda talepleri olması halinde kurumlarda bulunan eğitim öğretim servislerinde görev yapmakta olan öğretmenler ve görevliler tarafından kendilerine gerekli danışmanlık ve rehberlik hizmeti verilmektedir.
V- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında açıköğretim ortaokulu 10.145, açıköğretim lise 52.070, açıköğretim lisans/önlisans 6.429, örgün eğitim ortaokul 90, örgün eğitim lise 718, örgün eğitim önlisans 1.234, örgün eğitim lisans 701, yüksek lisans 34, uzaktan eğitim 85, doktora 106, MESEM 3.289 ve ÇPAL 293 olmak üzere toplam 75.194 hükümlü ve tutuklunun eğitimine devam ettiği anlaşılmıştır.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden iOdIYPF - cfmmyTS - Z28koP1 - XUusMg- ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan