Ülke genelinde tespit edilen şap hastalığına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 140 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasanın 98. ve TBMM İç Tüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince talep ederim.
İnan Akgün Alp Kars Milletvekili
Ahomalışunlp
Şap hastalığı, hayvancılıkla geçimini sağlayan milyonlarca çiftçiyi doğrudan etkileyen ciddi bir hayvan sağlığı sorunudur. Kurban Bayramı öncesinde ülke genelinde hayvan hareketliliğinin artacağı öngörülebilirken, gerekli önlemlerin zamanında alınmaması nedeniyle Türkiye genelinde hayvan pazarları kapatılmış; bu durum üreticileri, kasapları, besicileri ve tüketicileri ekonomik ve sosyal açıdan büyük sıkıntıya sokmuştur.
Bu kapsamda;
SORULAR
2025 Yılı Kurban Bayramı öncesi şap hastalığının yayılma riski göz önüne alınarak hayvan pazarlarına ve hayvan hareketlerine ilişkin ne gibi önleyici tedbirler alınmıştır? Bu tedbirler ne zaman yürürlüğe konmuştur?
Şap hastalığı vakalarının Türkiye genelinde hangi illerde, hangi tarihlerde ve ne yoğunlukta görüldüğüne dair güncel ve detaylı istatistikler nelerdir?
Hayvan pazarlarının kapatılmasına karar verilmeden önce bölgesel risk analizleri yapılmış mıdır? Bu analizlerin sonuçları kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?
Söz konusu hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla uygulanan aşılamalar, karantina tedbirleri ve saha kontrolleri ne düzeydedir? Ne kadar hayvana aşı uygulanmıştır? Aşı tedariğinde bir sorun yaşanmış mıdır?
Kurban Bayramı öncesinde çiftçilerin mağduriyet yaşamaması adına Bakanlığınızın sunduğu herhangi bir telafi veya destek programı yapıldı mı, yapıldıysa hayata geçirilmeme gerekçeleri nelerdir?
Hayvan pazarı kapatılan üretici, besici ve tüccarlara yönelik doğrudan gelir kaybı telafisi için bir bütçe ayrılmış mıdır? Varsa miktarı ve kapsamı nedir?
2023 ve 2024 yıllarında şap hastalığı ile mücadele kapsamında Bakanlığınızın bütçesinden ne kadar kaynak ayrılmıştır ve bu kaynak hangi kalemlerde kullanılmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Şap hastalığı, ülkemizin coğrafi konumu nedeniyle endemik olarak seyreden ihbarı mecburi hayvan hastalıkları arasında yer almaktadır. Hastalıkla mücadele kapsamında gerekli tüm iş ve işlemler Bakanlığımızın ilgili birimlerince hassasiyetle yürütülmektedir.
2025 yılında ortaya çıkan şap hastalığında gözlenen vaka artışlarının temel nedeni, hastalığa yol açan şap virüsünün yeni bir serotipinin (SAT-1) uzun yıllar sonra ülkemizde ortaya çıkmış olmasıdır.
Ülkemizde endemik olarak seyreden şap hastalığına karşı yılda iki defa ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde aşılama programları yürütülmektedir. 2025 yılı bahar dönemi aşılama çalışmaları Mayıs ayı itibarıyla tamamlanmış olup 2025 Haziran ayında başlatılan sonbahar dönemi şap aşılama kampanyasında ise ortalama 9099 seviyesinde ülke bazlı aşılama oranı yakalanmıştır. Risk esaslı olarak ülke bazlı baskın aşılama çalışmaları, il ve bölge bazlı ek aşılama çalışmaları ve mihrak bazlı aşılama çalışmaları yürütülmektedir.
Aşılama çalışmalarıyla birlikte sahadan düzenli olarak numune akışı sağlanmakta, virüsün genetik yapısı takip edilmekte ve değişen genetik yapıya bağlı olarak saha suşu ile uyumlu aşı üretim çalışmaları gerçekleştirilmektedir.
Şap hastalığının yeni varyantına karşı 20,7 milyon doz aşı üretimi tamamlanmış ve il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimize dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Aşı üretim ve uygulama çalışmaları, hastalıkla etkin mücadele kapsamında yoğun şekilde devam etmektedir.
Bölgesel incelemeler neticesinde, hayvan hareketlerinin yoğun olduğu, mera kullanımının yaygınlaştığı ve hayvanlar arasında doğrudan temasın yüksek olduğu bölgelerde, hastalığın bulaşma hızı daha yüksek seyretmektedir.
Salgın niteliği taşıyan bir hayvan hastalığının tespit edilmesi durumunda, mihraklarda koruma ve gözetim bölgesi oluşturulmakta, hastalık sönüşü yapılana kadar da belirlenen sınırlar içerisinde hayvan giriş ve çıkışları yasaklanmakta ve hastalık mihrakını çevreleyen koruma ve gözetim bölgelerinde bulunan tüm duyarlı hayvanlar aşılanmaktadır. Hastalık hakkında paydaşlara yönelik bilgilendirme ve eğitim çalışmaları yapılmakta, mihraklarda ise temizlik ve dezenfeksiyon işlemleri büyük bir hassasiyetle gerçekleştirilmektedir.
Hayvan pazarları, kesimhaneler ve kurbanlık satış yerleri ile kesim yerlerine; ililçe tarım ve orman müdürlüklerinden alınan veteriner sağlık raporu ile sevk edilen tüm hayvanlar, sağlık taramasından geçirilerek gönderilmektedir. Yapılan kontroller sonucunda hastalık tespit edilen hayvanlar hakkında ilgili mevzuat kapsamında gerekli iş ve işlemler uygulanmaktadır.
Ülke genelinde hayvan nakillerinden önce tüm hayvanların sağlık kontrolleri "Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik" kapsamında yapılmaktadır. Ayrıca Veteriner Yol Kontrol ve Denetim İstasyonları 7/24 çalışmaktadır.
Hayvan pazarlarının kapatılmasının yanı sıra, yapılan epidemiyolojik çalışmalar doğrultusunda riskli illerde, Hayvan Sağlık Zabıtası Komisyon Kararları ile il içi ve il dışı hayvan hareketlerine kısıtlamalar getirilmiştir. Bu kısıtlamalara uymayarak kontrolsüz hayvan hareketinde bulunan kişilere, il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili maddeleri kapsamında cezai işlemler uygulanmaktadır.
Ülke genelinde yürütülen yoğun aşılama, karantina ve saha denetimleri sayesinde hastalığın yayılımı büyük oranda sınırlandırılmıştır. Aşılama oranı yüzde 85'in üzerine çıkan çoğu TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı ilimizde hayvan pazarları açılmıştır. Hayvan Sağlık Zabıtası Komisyon Kararları ile risk durumu göz önünde tutularak ve önlem amaçlı olarak hayvan pazarı kapatılması kararları da mihrak alanlarından bağımsız olarak alınabilmektedir.
Şap hastalığı, aşılı ari bölgeler haricinde tazminat kapsamında bulunmamaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan