DAP Yatırım Programı kapsamında Kars iline ayrılan ödenek tutarına ilişkin

Doğu Anadolu Projesi (DAP), bölge kalkınmasını hızlandırmak amacıyla uygulanmakta olup Kars'ı da kapsayan 15il ve etki alanında yürütülmektedir. 2025 Yılı "DAP Yatırım Programı" kapsamında 20 sosyal projeye 50 milyon TL; ayrıca 9 kültürel miras ve 11 okuma kültürü projesine toplamda 50 milyon TL kaynak ayrıldığı açıklanmıştır. 2025 programında bölgedeki 73 projeye toplam 423 milyon TL destek sağlandığı belirtilmiş, ancak bu programın Kars'a düşen payı net şekilde ortaya konmamıştır.

Bu bağlamda;

Soru 1- 2025 yılı DAP proje teklif çağrısı sürecine Kars'ta kaç kamu kurumu/yerel yönetim proje başvurusu yaptı? Bunlardan kaç proje onaylanarak yatırım programına alındı?

Soru 2- Kars'ta onaylanan DAP projelerine 2025 yılı için ayrılan toplam ödenek ne kadardır? Ödenek aşım veya eksikliği var mıdır?

Soru 3- Kars'ta yürütülen mevcut projelere bugüne kadar ödenen tutar nedir, gerçekleşme oranları nelerdir?

Soru 4- Kars'ta DAP İdaresi tarafından yürütülen projelerin fiziki ve mali izleme periyotları nedir? Denetim mekanizmaları nasıl çalışmaktadır?

Soru 5- Kars'ta 2023-2024 döneminde tamamlanan DAP projelerinin performans değerlendirmesi yapılmış mıdır? Özellikle yerel kalkınma, istihdam ve göç dinamikleri açısından ölçüm sonuçları nelerdir?

Soru 6- DAP kapsamındaki projelere il bazında dağıtım söz konusu olduğunda, Kars'ın aldığı pay hangi illere göre daha düşük veya yüksek kalmıştır? İller arası dağılımda dengesizlik varsa, bunu gidermek adına ilave tedbir ya da projeler planlanmakta mıdır?

Soru 7- Kars'ta proje hazırlama, uygulama ve değerlendirme süreçlerinde yerel idare ve paydaşlarla koordinasyon nasıl sağlanmaktadır? Özellikle Kars Valiliği, Kars Belediyesi ve STK'ların sosyal ve kültürel altyapı projelerinde kapasitesi nasıl artırılmaktadır?

CEVAPLAR:

Bakanlığımızca, bölge kalkınmasını hızlandırmak amacıyla uygulanmakta olan Doğu Anadolu Projesi (DAP) kapsamındaki çalışmalara ve destek programlarına titizlikle ve yoğun bir şekilde devam edilmektedir.

Bu bağlamda, Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı (DAP BKİ) kurulduğu günden bu yana (2013-2025 yılları arasında) Kars ilimizin 107 projesine 2025 yılı fiyatlarıyla 750 milyon TL ödenek tahsis etmiş olup gerçekleşme oranı "48 1"dir. 2025 yılında ise Kars'ta DAP Bölge Kalkınma İdaresi projelerine 16,1 milyon TL ödenek tahsis edilirken 2 proje başvurusu desteklenmeye hak kazanmıştır. Burada, herhangi bir ödenek aşım veya eksikliği ise söz konusu değildir.

Öte yandan, DAP BKİ tarafından desteklenen projelerin hak ediş bazında izleme ve değerlendirme faaliyetleri ile etki değerlendirmeleri düzenli olarak yapılmaktadır. Nitekim bahse konu destekler neticesinde üreticilerin memnuniyetinin yüksek çıktığı, göçün azaldığı ve özellikle tarımsal üretimde verimliliğin arttığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, teklif edilen projelerin değerlendirilmesinde il dengesi gözetilerek hareket edilmekte olup her ilin öncelik alanları farklı olduğundan ağırlıklı desteklenen alanlar da farklılaşmaktadır. Örneğin Kars ilimiz hayvancılık potansiyeli yüksek olan bir il olması sebebiyle mera hayvancılığı, buzağı kayıpları, yem bitkileri yetiştiriciliğinin artırılması ve hayvancılığın geliştirilmesi programlarında öncelikli il olarak desteklenmekte ve ilde yer alan kurumlar bu konularda bütüncül bir yaklaşımla, her kesimi kapsayan projelerin hazırlanması amacıyla bilgilendirilmektedir.

Son olarak; 2024-2028 DAP Eylem Planı kapsamında illerin öncelikli alanlarına göre hazırlanacak projeler için saha ziyaretleri gerçekleştirilerek öncelikli konuların belirlenmesi hususunda valiliklere resmi yazı gönderilmiştir. 2026 yılı proje başvurularının alınması sürecinde de, benzer bir şekilde; uygulayıcı kuruluşlar ziyaret edilerek hangi projelerin öncelikli olduğu, nasıl proje hazırlanması gerektiği, nelere dikkat edilmesi gerektiği vb. konularda bilgilendirme yapılmıştır. Başvuru süreçlerinde illerden gelen tüm sorular titizlikle cevaplanarak daha uygulanabilir projelerin hazırlanması sağlanmıştır.

Bu bağlamda, DAP BKİ kurulduğu günden bu yana (2013-2025 yılları arasında) Kars ilimizin 107 projesine 2025 yılı fiyatlarıyla 750 milyon TL ödenek tahsis etmiş olup gerçekleşme oranı "81'dir. 2025 yılında ise Kars'ta DAP Bölge Kalkınma İdaresi projelerine 16,1 milyon TL ödenek tahsis edilirken şu ana kadar 22 kurum proje başvurusu yapmış ve 2 proje desteklenmeye hak kazanmıştır. Burada, herhangi bir ödenek aşım veya eksikliği ise söz konusu değildir.

Mehmet Fatih KACIRBakan