Devlet koruması altındaki çocuklara dair çeşitli verilere ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 86 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci ile TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın 2021 yılı verilerine göre 13 bin 302 çocuk devlet koruması altında olup bu çocukların 6 bin 160'1 çocuk evleri sitesinde, 5 bin 649'u çocuk evlerinde, bin 493'ü ise çocuk destek merkezinde kalmaktadır. Bu verilere 2023 Kahramanmaraş depremlerinde sayıları binlerle ifade edilen kimsesiz çocuklar dâhil değildir. Öte yandan uygulanan yanlış ekonomik, siyasi ve sosyal politikalar nedeniyle, anne ve babası olmayan ya da ailesinden kopmuş kimsesiz çocuklar ile kamuoyunda sokak çocukları olarak bilinen çocukların sayısında ciddi artışlar olduğu basına yansımaktadır. Sayıları ve sorunları her geçen gün artarak büyüyen bu çocuklarımız, geleceklerinden endişeli karamsar bir kitleyi oluşturmakta ve toplumun diğer kesimleri tarafından potansiyel birer suçlu olarak görülmektedirler. Sokak çocukları, evi olmayan ya da çeşitli nedenlerle ailesini terk ettiği için sokakta yaşayan 18 yaşın altındaki çocuklar olup toplumun kanayan yaralarından biridir.
2011 yılında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın kurulması ile birlikte Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'nun görevleri, sorumlulukları ve yetkileri Bakanlığa devredildi. 0-12 yaş arasındaki çocuklara ve 13-18 yaş arasındaki gençlere yönelik ayrı daire başkanlıklarınca sunulan hizmetler Bakanlık bünyesinde Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü adı altında toplandı.
Bakanlığınızın kimsesiz çocukların sağlıklı bireyler olarak eğitilmesi, yetiştirilmesi ve topluma kazandırılması konularında belirlediği yol haritası, planlama ve çalışmaların toplumla paylaşılması gerekmektedir.
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
Bakanlığınız, 2002-2023 yılları arasında (yıllar bazında) kaç çocuğa hizmet vermektedir? Bu çocukların cinsiyet dağılımı nedir?
2023 Kahramanmaraş depremleri nedeniyle kimsesiz kalan ve devlet korumasına alınan çocuk sayısı cinsiyet dağılımına göre kaçtır?
Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507
2002-2023 yılları arasında (Yıllar bazında) Çocuk Evleri Sitesinde, Çocuk Evlerinde ve Çocuk Destek Merkezlerinde kayıtlı kaç çocuk vardır? Bu çocukların cinsiyet dağılımı nedir?
Ülkemizde sokak çocuğu olarak tanımlana ve sokaklarda yaşayan çocukların 2023 yılı itibariyle sayısı nedir? Bakanlığınızın bu çocuklar özelinde yürüttüğü çalışmalar nelerdir?
Çocuk Esirgeme Kurumu, Çocuk yurdu, yetiştirme yurdu vb. tanımlamalarla dağılmış ailelerin ya da kimsesiz çocukların barındığı kamuya ait kaç bina ve yerleşke vardır? Yetiştirme yurtlarında kalan çocuklar ile sokaklardaki kimsesiz çocukların yetenekli oldukları spor dallarında yetiştirerek, topluma kazandırılmalarını sağlamak adına yürütülmekte olan çalışmalar bulunmakta mıdır? Varsa bunlar nelerdir ve yürütülen çalımalar hangi aşamadadır?
Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı çocuklara hizmet veren kurumlarda görevi ihmal, suiistimal, istismar, yüz kızartıcı suçlar vb. nedeniyle hakkında soruşturma açılan, açığa alınan ve ihraç edilen personel sayısı 2002-2023 yılları arasında (yıllar bazında) kaçtır?
Yuva ya da yurt öğrencilerinin içinden seçilerek özel eğitim verilen öğrenci var mıdır, varsa kaç kişidir?
Çocuk Esirgeme Kurumu yurtlarında kalan çocukların eğitim amaçlı seçilerek yurt binası dışında kiralanan başka evlerde, devlet kurumları dışındaki dernek, cemiyet vb. oluşumlarda eğitmen gözetiminde özel eğitim verilmesi söz konusu mudur?
Koruyucu aile ve evlat edindirme uygulamalarının yaygınlaştırılmasına yönelik bir çalışmanız var mıdır?
Yetiştirme yurtlarından 18 yaşına geldiğinde ayrılmak zorunda kalan çocuklarımızın tamamının kamuda istihdamına yönelik bir çalışmanız var mıdır? 2002-2023 yılları arasında (yıllar bazında) bu çocuklardan kaç tanesi kamuda istihdam edilmiştir? Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı çocuklara hizmet veren kurumlarda her bir çocuk için harcanan bütçe 2002- 2023 yılları arasında (yıllar bazında) ne kadardır? Çocuklara ayrılan bütçenin alt kalemleri nelerdir?
Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı kurumlarında kayıtlı kaç engelli çocuk bulunmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o : 22.08.2023 tarihli ve 1270048 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan Antalya Milletvekili Sayın Aykut KAYA tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/3063 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7/3063 Cevap Metni (3 Sayfa) Telefon No:(312) 705 58 09 Esiri
Antalya Milletvekili Sayın Aykut KAYA ya Ait 7/3063 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir.
Bakanlığımız hizmet politikaları doğrultusunda çocuk bakım kuruluşlarında 2005 yılından itibaren hizmet dönüşümüne gidilmiş, çok sayıda çocuğun kaldığı büyük fiziksel binalar ve koğuş tipi yapılar yerine, az sayıda çocuğun kaldığı ev tipi hizmet modeline öncelik verilmiştir. Bu bağlamda, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları yerine Çocuk Evleri Sitesi hizmet modellerine geçilmiştir. Hizmet dönüşümü 2017 yılında tamamlanmıştır.
Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluş sayıları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren yılsonu kurumsal istatistiklerimiz https://www.aile.gov.tr/chgm/istatistikler/ adresinde ve Bakanlığımız sosyal medya hesaplarında yer almaktadır.
Bakanlığımıza bağlı kuruluşlarda korunma altında bulunan çocukların psikososyal, bilişsel ve bedensel gelişimlerini desteklemek, çocuklar arasında arkadaşlık ilişkisi kurulmasına ve sosyal etkileşimde bulunmalarına katkıda bulunmak amacıyla çeşitli sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlenmektedir.
Bakanlığımız ile Gençlik Spor Bakanlığı arasındaki iş birliği protokolü kapsamında çocukların sporla tanışmaları ve sporun zihinsel ve bedensel yararına ilişkin farkındalık oluşturulması amacıyla çocukların çeşitli branşlarda sportif etkinliklere katılımları ile çocukların devam ettikleri spor ve sanat branşında süreklilik sağlamaları ve gelişmeleri konusunda desteklenmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Yine, iş birliği protokolü çerçevesinde koruma ve bakım altında bulunan 7-12 yaş arasındaki spora başlama yaşında bulunan yetenekli çocukların tespit edilmesi amaçları ile "Türkiye Sportif Yetenek Taraması ve Spora Yönlendirme Projesi" kapsamında sportif yetenek taraması yapılmıştır. Ayrıca, çocukların spor branşında süreklilik sağlamalarının teşvik edilmesi amacıyla spor turnuvaları (badminton, satranç) düzenlenmektedir.
Kurum bakımında kalan çocuklar Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda (kamu, özel mesleki eğitim) eğitimlerine devam etmektedir. Çocuklar eğitim amaçlı Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullar dışında başka ev, dernek, cemiyet vb. yerlerde eğitim almamaktadır.
Çocuk bakım kuruluşlarında çeşitli engel durumuna sahip çocuklarda korunma ve bakım altında bulunmaktadır. Bu çocukların tüm ihtiyaçları kuruluş tarafından karşılanmaktadır. Özel eğitime ihtiyaç duyan çocukların da özel eğitim okullarından eğitim almaları sağlanmaktadır.
Bakanlığımıza bağlı kuruluşlarda meydana geldiği veya kuruluşlarımızda korunma ve bakım altında bulunan çocuklara yönelik gerçekleştiği iddia edilen konusu suç teşkil eden tüm vakalara ivedilikle müdahale edilmekte, gecikmeksizin kolluk birimlerine ve adli makamlara bildirilmekte, ayrıca idari işlem başlatılmaktadır. Olay yakından takip edilmekte ve davaya müdahil olunmaktadır. Suçu sabit olanlar ivedilikle adli makamlara teslim edilmektedir.
Bakanlığımızca çocuklara yönelik her türlü riski önlemek amacıyla koruyucu önleyici program ve faaliyetler geliştirmek ve çocukların sağlıklı gelişimlerini desteklemek, risklerden koruyarak refah içinde yaşamalarını sağlamak amacıyla çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda her ilde çocuklar güvende ekipleri oluşturulmuş ve ekipler aracılığıyla risk altındaki çocuklara yönelik tespit, yönlendirme ve izleme faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.
Sokakta risk altında bulunan çocuklara yönelik Çocuklar Güvende Ekipleri tarafından yapılan alan taramaları neticesinde çocuk ve ailenin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca çocuğun ailesine rehberlik hizmeti verilmekte, aile hakkında adli işlem başlatılabilmekte, gerek görülmesi halinde çocuk kurum bakımına alınabilmektedir.
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek | nci maddesi kapsamında reşit olarak kurum bakımından ayrılan ve en az iki yıl süre ile sosyal hizmet modelinden (kuruluş bakımı veya koruyucu aile) faydalanmış kişiler Bakanlığımızca kamuda istihdam edilmektedir. Anılan Kanun kapsamında 2023 yılı Eylül ayı itibariyle toplam 61.480 kişi kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilmiştir.
Kamu kurum ve kuruluşlarına atanmaları mümkün olmayan ve özel sektörde çalışmak isteyen gençlerimizin desteklenmesine yönelik Özel Sektör İstihdam Teşviki Uygulaması başlatılmıştır.
Özel sektörde çalışan gençlerin işsizlik sigortası primi, sigortalı ve işveren hissesinin tamamı, sigortalının işe giriş tarihinden itibaren beş yıl süre ile Hazine tarafından karşılanmaktadır.
Reşit olarak kurum bakımından ayrılan gençlerimiz üçer aylık periyotlarla takip edilmekte ve ihtiyaç duydukları alanda desteklenmektedir. Bakım sonrası rehberlik ve izleme çalışmaları kapsamında; sosyal ve ekonomik destek, barınma, evlenme yardımı, iş hayatına uyum, rehberlik (hak sahipliği, tercih işlemleri, kamuda ve özel sektörde istihdam, bireysel sorunlar gibi) vb. hizmetler sunulmaktadır.
Evlat Edinme; durumu evlat edindirilmeye uygun bir çocukla, durumu evlat edinmeye uygun kişi/eşler arasında hukuki bağlar sağlanarak çocuk ebeveyn ilişkisinin kurulmasıdır. Yapılan kapsamlı inceleme ve mesleki çalışmalar sonucu ancak biyolojik aileleri yanında yaşama olasılığı kalmayan ve hukuki durumları evlat edinmeye uygun olduğu tespit edilen çocuklar evlat edinme hizmetinden kuruluşta bekletilmeksizin yararlandırılmaktadır.
Korunmaya ihtiyacı olan çocuklarımızın aile ortamında sağlıklı ebeveyn modelleri ile yetişmelerinin sağlanması amacıyla kurumsal politikamızda önceliğimiz olan koruyucu aile hizmet modellerinin yaygınlaştırılması ve tanıtılması çalışmaları hızla devam etmektedir.
Bu kapsamda; koruyucu aile hizmetinin, hizmetten yararlandırılan çocuğun eğitimine, gelişimine, sağlığına, yaşam kalitesine etkilerinin yanı sıra hizmetin ulaşılabilirliğinin belirlenmesi ve hizmet kalitesinin arttırılmasına ilişkin çalışmalar kapsamında üniversiteler, UNICEF, STK'lar ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları iş birliği ile; e Proje çalışmaları yapılmakta, çalıştay, panel, seminer ve konferanslar düzenlenmektedir.
İl müdürlüklerimizde koruyucu aile hizmetini yürüten meslek elemanlarına yönelik akademisyenlerin katılımıyla hizmet içi eğitim programları düzenlenmiştir. e Koruyucu ailelere ve çocuklara yönelik hizmetin etkin yürütülebilmesi için psikososyal destek çalışmaları yapılmaktadır. e Koruyucu aile olmak isteyen adaylar ve mevcut koruyucu ailelere temel anne-baba eğitimi, çocuk gelişimi, iletişim, vb. konuları içeren yapılandırılmış modüllerle eğitim verilmektedir.
"e Toplumda farkındalığın geliştirilmesi ve koruyucu aile hizmetinin tanıtılmasına yönelik çalışmalar kapsamında; kamu spotları, afişler broşürler, el kitapçığı vb. yazılı görsel materyal hazırlanmaktadır. e Koruyucu aile başvurularının e-Devlet üzerinden de alınmaları sağlanmıştır. e İllerde Rehber Koruyucu Aile Uygulaması başlatılarak korunma ihtiyacı olan çocukların bakım ve yetiştirilmesi konusunda deneyim sahibi olan koruyucu ailelerin hizmetin tanıtımı ve yaygınlaştırılması ile koruyucu aile adayları ve yeni koruyucu ailelere bilgi ve tecrübe paylaşmaları amaçlanmaktadır. e Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip ERDOĞAN tarafından 23.06.2021 tarihinde imzalanan ve 24.06.2021 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Genelge kapsamında 30 Haziran Koruyucu Aile Günü olarak ilan edilmiş ve her yıl geleneksel olarak ülke genelinde düzenlenen etkinliklerle 30 Haziran Koruyucu Aile Günü kutlanmaktadır.
Bakanlığımızca deprem felaketi nedeniyle ailesinden ayrı düşmüş/refakatçisi olmayan 1.914 çocuk Aile Bilgi Sistemi Afet Yönetim Çocuk Modülü"nde kayıt altına alınmıştır. Yapılan kimlik kontrolü, kimliklendirme ve mesleki çalışmalar sonucunda 1.861 çocuk ailesine/aile yakınlarına teslim edilmiştir. 5 çocuğumuz da aile odaklı hizmetlerden faydalandırılmıştır. Halen hastanelerde tedavisi devam eden 3 çocuğumuzun yakından takip edilmektedir. 28 çocuğumuz Bakanlığımıza * bağlı kuruluşlarda bakım ve koruma altındadır. Kayıtlarımızda olan 15 çocuğumuz vefat etmiştir. Kimliği belirlenemeyen çocuğumuz bulunmamaktadır.
Hükümetlerimizce çocuk alanında yapılan hizmetlerin önemli olduğu bilinci ile bu alana ayrılan kaynak her yıl artırılmaktadır. Bu alanda ayrılan ödenek ve harcama miktarlarına ilgili yılın Bütçe Kanunu ve Kesin Hesap Kanunundan ulaşılabilmektedir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan