İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/30695 SÜRESİNDE CEVAPLANDI · 98 GÜN

Bir firmanın İstanbul'da bulunan bazı fabrikalarında yaşanan gıda zehirlenmesi vakasına ilişkin

Kaynak göster

İskender Bayhan (EMEP), 4 Temmuz 2025 tarihinde 7/30695 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 98 gün sonra, 10 Ekim 2025).

İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “Bir firmanın İstanbul'da bulunan bazı fabrikalarında yaşanan gıda zehirlenmesi vakasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30695, 4 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30695-bir-firmanin-istanbul-da-bulunan-bazi-fabrikalarinda-yasanan-gida-zehirlenmesi-vakasina-il (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9c3b8bbc-b8d4-4a20-b85c-0197e3e370be

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlığa iletildi
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 98 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 80 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 04.07.2025 O

Kocaeli'nde faaliyet gösteren ve Türkiye'nin en büyük ikinci sanayi kuruluşu olan Ford Otosan, yalnızca otomotiv sektöründe değil, Türkiye'deki sermaye düzeninin yarattığı eşitsizliklerde de öne çıkan bir tekel konumundadır. Koç Holding'e bağlı faaliyet gösteren şirket, 2024 yılında 356 milyar TL üretimden satış geliri elde etmiş, aynı yıl net kârını milyarlarca liraya çıkarmış, İstanbul Sanayi Odası (İSO) 500 listesinde ikinci sırada yer almış ve ihracat şampiyonları arasında gösterilmiştir. Ayrıca, 1,31 milyar TL ertelenmiş vergi yükümlülüğü ile kamusal yükümlülüklerini dahi geciktirebilecek imtiyazlara sahiptir.

Tüm bu parıltılı "başarı" hikâyesinin arkasında ise, şirketin işçilere en temel hakları olan sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamını sağlamadığı, 3 Temmuz 2025'te Yeniköy ve Gölcük Fabrika"larında yaşanan toplu gıda zehirlenmesiyle bir kez daha ortaya çıkmıştır. Basına ve işçilerin aktardıklarına göre, verilen yemekteki humustan kaynaklanan zehirlenme nedeniyle yüzlerce işçi mide bulantısı ve ishal şikâyetleriyle fabrika revirine ve çevredeki hastanelere başvurmak zorunda kalmış, üretim hattı durdurulmuştur. Aralarında hamile işçilerin de bulunduğu çok sayıda çalışanın sağlığı riske atılmıştır.

Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Ford Otosan yönetimi yaptığı açıklamada, "3 Temmuz tarihinde bir grup çalışanımız sindirim problemleri yaşamıştır...Çalışma arkadaşlarımızın sağlığı her zaman birinci önceliğimiz olmuştur ve olmaya devam edecektir" demiştir. Ancak zehirlenen işçi sayısına dair net bir bilgi hâlâ verilmemiş; aralarında hamile işçilerin de bulunduğu çalışanların sağlık durumları hakkında kamuoyuna bilgi sunulmamıştır. Olayın boyutu ve nedenleri hakkında kamuoyunun yeterince bilgilendirilmediği açıktır. i

Türkiye"nin ihracat rekorları kıran ve yüksek kârlılığıyla övünen bir şirketin, işçilere sağlıklı ve güvenli yemek sunmaması, bunu ciddi şekilde denetlememesi ve sonucunda yüzlerce işçinin sağlığını tehlikeye atması, şirketin işçi sağlığı konusundaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini göstermektedir. Bu tür olayların tekrarlanmaması için işçilerin sağlığı ve hayatı şirket yönetimlerinin keyfine bırakılmamalı; üretim sürecinin her aşamasında gıda güvenliği ve işçi sağlığı düzenli ve şeffaf biçimde denetlenmeli, ihmali bulunan tüm kişi ve kurumlar hakkında gerekli işlemler ivedilikle yapılmalıdır.

Bu Bağlamda;

3 Temmuz 2025 tarihinde Ford Otosan Yeniköy Fabrikası'nda yaşanan toplu gıda zehirlenmesi sonucu kaç işçi etkilenmiştir? Kaçı hastanede tedavi altına alınmış, kaçı taburcu edilmiştir? İşçilerin güncel sağlık durumları nedir?

Olayın kesin nedeni belirlenmiş midir? Humus dışında başka herhangi bir gıda maddesi de zehirlenmeye yol açmış mıdır? Gıda numuneleri alınmış ve analiz edilerek sonuçları kamuoyuna açıklanmış mıdır?

Ford Otosan'ın Yeniköy ve Gölcük fabrikalarında gıda hizmetlerini hangi şirket veya şirketler sağlamaktadır? Bu şirketlerle yapılan sözleşmelerdeki hijyen, saklama, üretim ve dağıtım standartları nelerdir? Sözleşmelerde işçi sağlığını korumaya yönelik açık yükümlülükler yer almakta mıdır?

Ford Otosan fabrikalarında verilen yemeklerde, özellikle sıcak yaz aylarında, gıdaların saklanması ve servis edilmesi için nasıl bir protokol uygulanmaktadır? Uygulanan bu protokoller mevcut yasal mevzuata ve hijyen standartlarına uygun mudur?

Son bir yıl içinde Ford Otosan'ın Yeniköy ve Gölcük tesislerinde gıda güvenliği ve hijyen açısından kaç kez denetim yapılmıştır? Bu denetimlerde herhangi bir eksiklik veya ihlal tespit edilmiş midir? Tespit edildiyse bu eksikliklerin giderilmesi için hangi işlemler yapılmıştır?

Türkiye'nin en büyük ikinci sanayi kuruluşu olarak 2024 yılında milyarlarca lira net kâr açıklayan, İSO 500 listesinde üst sıralarda yer alan ve ihracat şampiyonları arasında olan Ford Otosan'ın, bu ölçekteki kaynak ve imkânlarına rağmen işçilerinin sağlığını koruyamamasının sorumluluğu kimdedir? Ayrıca, 1,31 milyar TL ertelenmiş vergi yükümlülüğü de göz önünde bulundurulduğunda, Koç Holding ve bağlı şirketlerinin işçilerin sağlığı, çalışma koşulları ve emeği pahasına kârlarını büyütme eğilimi, devletin sağladığı teşvikler, imtiyazlar ve denetimsizlik tarafından cesaretlendirilmekte midir?

Bakanlığınız, bu ve benzeri toplu gıda zehirlenmesi vakalarının önlenmesi için, özellikle büyük ölçekli işletmelerde denetimlerin etkinleştirilmesi ve işçi sağlığını korumaya yönelik ilave tedbirlerin alınması konusunda bir çalışma yürütmekte midir? Yürütülüyorsa içeriği nedir?

İşçilerin işyeri denetimlerine bizzat katılmalarına ve işçi sağlığını ilgilendiren konularda söz sahibi olmalarına yönelik yasal bir düzenleme yapılması gündeminizde midir? Bu bağlamda:

SORULAR

  1. Yemekhaneler, üretim hattı, iş güvenliği önlemleri ve gıda tedarik zincirinin, işçi temsilcileri ve bağımsız sağlık uzmanlarının denetimine açılması sağlanacak mıdır?

  2. Denetimlerin göstermelik değil, işçilerin katılımıyla düzenli ve şeffaf biçimde yürütülmesi için bir mekanizma oluşturulacak mıdır?

  3. İşçilerin kendi seçtikleri komiteler aracılığıyla yemek kalitesini, tedarik sürecini ve saklama koşullarını denetleyip raporlamalarının önü açılacak mıdır?

  4. Olası ihmallerde yalnızca taşeron veya tedarikçi firmaların değil, asıl işveren olan

    Ford Otosan'ın da doğrudan sorumlu tutulmasına yönelik hukuki düzenlemeler yapılacak mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·

İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın İskender BAYHAN tarafından yöneltilen 7/30695 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Ülkemizde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile yüksek standartlara sahip bir mevzuat alt yapısı oluşturulmuş, iş sağlığı ve güvenliği alanında yaşanan sorunlara çözümler getirilmiştir. Değişen ve gelişen koşullara göre iyileştirme çalışmaları yapılmaktadır.

13/06/2013 tarihli ve 28678 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Biyolojik Etkenlere Marıziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelikte, Biyolojik etkenler; "herhangi bir enfeksiyona, alerjiye veya zehirlenmeye neden olabilen, genetik olarak değiştirilmiş olanlar da dâhil şeklinde tanımlanmış mikroorganizmalar, hücre kültürleri ve insan endoparazitleri' olup bu Yönetmelik kapsamında, çalışanların işyerindeki biyolojik etkenlere maruziyetinden kaynaklanan veya kaynaklanabilecek sağlık ve güvenlik risklerinin önlenmesi ve bu risklerden korunmasına dair asgari hükümler düzenlenmektedir. Ayrıca 20/07/2013 tarihli ve 28713 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işyeri hekimlerinin kantin, yemekhane, yatakhane, kreş ve emzirme odaları ile soyunma odaları, duş ve tuvaletler dahil olmak üzere işyeri bina ve eklentilerinin genel hijyen şartlarını sürekli izleyip denetleyerek, çalışanlara yürütülen işin gerektirdiği beslenme ihtiyacının ve uygun içme suyunun sağlanması konularında işverene tavsiyelerde bulunması gerekmektedir. Bunlara ek olarak 17/07/2013 tarihli ve 28710 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre işverenlerin yemeklerini işyerinde yemek durumunda olan çalışanlar için, rahat yemek yenebilecek nitelik ve genişlikte, uygun termal konfor ve hijyen şartlarını haiz yeteri kadar ekipman, araç, gereç ile donatılmış yemek yeme yeri sağlaması gerektiği, tuvalet ve lavaboları ise insan ve çevre sağlığı yönünden risk oluşturmayacak şekilde su depolarından, su geçen yerlerden, gıda maddelerinin depolandığı veya işlendiği yerlerden uzak yerleştirilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Kanun kapsamında tüm işverenlerin; mesleki riskleri önlemesi, eğilim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbiri alması, iş sağlığı ve güvenliği açısından gerekli organizasyonu yapması, gerekli araç ve gereçleri sağlaması, sağlık ve güvenlik tedbirlerini değişen şartlara uygun hale getirmesi, risk değerlendirmesini gerçekleştirmesi, çalışanları sağlık gözetiminden geçirmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapması gerekmekte olup ayrıca çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne almalıdır.

Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı tefiişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş O hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş progr alınması o sonucu gerçekleştirilmektedir. "

Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68

Telefan' (219X794 ANAN

Metin otomatik okundu. 1 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir