Hane halkının ve tarım üreticilerinin son 5 yıldaki enerji tüketim verilerine ilişkin
CHP
Muhatap:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 27 Haziran 2025 tarihinde 7/30713 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 15 Ağustos 2025).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Hane halkının ve tarım üreticilerinin son 5 yıldaki enerji tüketim verilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30713, 27 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30713-hane-halkinin-ve-tarim-ureticilerinin-son-5-yildaki-enerji-tuketim-verilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/759e9ac1-6ab5-4388-98c2-0197ea7608f7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 49 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. dl, TANRIKULU
SORULAR
Türkiye genelinde son 5 yıl içerisinde hane başına düşen yıllık elektrik tüketimi ne kadardır? Elektrik tüketiminde bölgesel farklılıklar mevcut mudur?
Hane başına düşen doğalgaz tüketimi yıllar bazında nasıl değişmiştir? Özellikle kış aylarında doğalgaz tüketimindeki artış oranı nedir?
Hane başına düşen akaryakıt (benzin, motorin, LPG) tüketimi yıllar bazında ne kadar olmuştur? Ulaşım ve ısınma amaçlı akaryakıt kullanım oranları nedir?
Tarımsal üretim alanlarında dönüm başına düşen elektrik tüketimi yıllar bazında nasıl değişmiştir? Özellikle sulama ve sera faaliyetlerinde kullanılan elektrik miktarı nedir?
Tarımsal alanda dönüm başına düşen akaryakıt tüketimi yıllar bazında ne kadardır? Traktör ve tarım makinelerinde kullanılan akaryakıt miktarı ve maliyetleri nedir?
Tarım sektöründe enerji verimliliğini artırmak adına uygulanan teşvik ve destek programları nelerdir? Özellikle yenilenebilir enerji kaynaklarının tarımda kullanımına | yönelik projeler hakkında bilgi verir misiniz?
Hane halklarının ve tarımsal üreticilerin enerji maliyetlerini azaltmak adına son 5 yılda yapılan düzenlemeler ve destekler nelerdir? Elektrik ve doğalgaz faturalarında sağlanan indirim veya teşvikler mevcut mudur?
Enerji tüketim alışkanlıklarını iyileştirmek adına vatandaşlara ve çiftçilere yönelik bilgilendirme ve eğitim çalışmaları yapılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
. DÖNEM | ESASNO | 283 İ 7267
Türkiye genelinde 2020-2024 döneminde mesken ortalama elektrik ve doğal gaz tüketimi ile tarımsal faaliyetlerdeki elektrik tüketimine ilişkin veriler ise aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Ortalama Meşin ektik Ortalama Tarımsal Ortalama Mesken Doğal Gaz Yıl (KWh/Tüketici) Tüketin i (EW tüket) Tüketimi (Sm3/Tüketici) 2020 1.594 15.931 2.983 2021 1.584 18.971 2.994 2022 1.528 18.093 3.010 2023 1.595 17.602 2.900 2024 1.775 15.876 2.951
Akaryakıt genellikle ulaştırma ve sanayi sektörlerinde kullanılmakta ve hanelerin enerji tüketiminde çok düşük bir paya sahip olmaktadır. Bununla birlikte hanelerde LPG kullanılmakta olup, hane başına düşen LPG tüketim miktarı ise 0,01 tondur.
Belirli bölge veya amaca yönelik olarak herhangi bir tüketici grubunun desteklenmesi hususuna ilişkin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17'nci maddesinin yedinci fıkrasındaki; "Belirli bölgelere veya belirli amaçlara yönelik olarak tüketicilerin desteklenmesi amacıyla sübvansiyon yapılması gerektiğinde, sübvansiyon fiyatlara müdahale edilmeksizin yapılır. Sübvansiyonun tutarı ile usul ve esasları Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir ve ilgili kurumun bütçesinden ödenir " hükmü amirdir.
Kovid-19 salgını sonrası başlayan ve Rusya-Ukrayna savaşıyla devam eden küresel enerji ve emtia fiyatlarındaki olağan dışı artışlar sebebiyle oluşan yüksek maliyetlerden vatandaşlarımızın etkilenmemesi için hâlihazırda doğal gazda 9054, elektrikte mesken düşük kademe abone grubunda "056, mesken yüksek kademe abone grubunda 9034 ve tarımsal faaliyetler abone grubunda 9628 oranında Devlet desteği devam etmektedir. Bunun yanı sıra dar gelirli hanelere enerji tüketim desteği kapsamında elektrik, doğal gaz ve kömür tüketim desteği bedelsiz olarak sağlanmaktadır.
Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) destek programı kapsamında, tarım sektörünü de kapsayan enerjinin üretiminden nihai tüketimine kadar olan tüm sektörlerde gerçek ve tüzel kişilerin enerji verimliliği uygulama projeleri yatırım tutarları üzerinden desteklenmektedir. Yatırımlarının 930'u en fazla 21,5 milyon TL'ye (2025 yılı için) kadar hibe şeklinde desteklenmektedir. Destek bedeli her yıl ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılmakta olup, destekten yararlanmak isteyenlerin Bakanlık veri tabanına kayıt olarak enerji tüketimlerini bildirmeleri, enerji yöneticisi görevlendirmeleri ve ISO 50001 Enerji Yönetim Standardı belgesine sahip olmaları gerekmektedir.
Bakanlığımız tarafından 2009 yılından beri uygulanan verimlilik artırıcı proje destek programının etkinliğinin artırılması ve kapsamının genişletilmesi amacıyla, 11/05/2024 tarihli ve 32543 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7501 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu'nda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeyle; verimlilik artırıcı proje desteklerinden faydalanmak isteyenler için sektörel kısıtlama kaldırılarak genel ve kapsayıcı bir yaklaşımla enerjinin üretiminden nihai tüketimine kadar olan bütün sektörlerde faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilere desteklere başvuru imkânı getirilmiştir. Bu çerçevede TANRIKULU'NUN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR
. DÖNEM | ESASNO 283 | 726771 tarım sektöründe faaliyet gösteren birlik ve çifiçilerin, VAP kapsamında desteklenmesinin önündeki engel kaldırılmıştır.
2024-2030 yıllarını kapsayan İ.Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı'nda tarım sektörüne ait 4 eylem belirlenmiş olup, 2024 yılında öne çıkan teşviklere yönelik gelişmeler aşağıda sıralanmaktadır:
— IPARD II kapsamında yenilenebilir enerji alanında 121 projeye toplam 209,4 milyon TL hibe desteği verilmiş, bu hibeler sayesinde 443,8 milyon TL yatırım yapılmıştır.
— TÜBİTAK-TAGEM iş birliğinde açılan Tarım Çağrıları kapsamında 55 projeye 18,36 milyon TL destek sağlanmıştır.
2017-2023 yıllarında uygulanan 1. Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planında (LUEVEP) belirlenen altı sektörden biri olan tarım sektöründe yürütülen enerji verimliliği çalışmaları ile kümülatif olarak 520 KTEP birincil enerji tasarrufu sağlanmıştır. LUEVEP kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından traktör, biçerdöver, modern basınçlı sulama ve ekipmanları alımlarında düşük faizli kredi ve hibe imkânları sağlanmış, arazi toplulaştırmalarına devam edilmiş ve sera, ahır, ağıl, kümes vb. tarımsal üretim yapılarında yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımına yönelik 100 projeye 73 milyon TL hibe desteği verilmiştir.
Diğer yandan, tarımsal sulamada yenilenebilir enerji kullanımını yaygınlaştırılması amacıyla çıkarılan 09.05.2019 tarihli ve 1044 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'ndan sonra, tarımsal sulama aboneleri tarafından güneş enerjisine dayalı olarak 292 adet arazi uygulamalı ve 762 adet çatı ve cephe uygulamalı olmak üzere toplam 1054 adet lisanssız üretimi başvurusu yapılmıştır. Başvuruların toplam gücü 452 MW seviyesine ulaşmıştır.
Alpaylan BAYRAKTARBakan