Demiryolu taşımacılığının geliştirilmesine ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 27 Haziran 2025 tarihinde 7/30803 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 264 gün sonra, 18 Mart 2026).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Demiryolu taşımacılığının geliştirilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30803, 27 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30803-demiryolu-tasimaciliginin-gelistirilmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5ccc4fa0-777f-4e32-9fb9-0197ee6e44e0
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 264 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir OĞLU tarafıyfdan yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Av. NRIKULU bakır Milletvekili
Küresel ticaretin büyümesiyle birlikte, Türkiye'nin Asya ve Avrupa arasındaki stratejik konumu giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Ticaret yollarının etkin ve sürdürülebilir olması, ülkelerin küresel ticaretten aldıkları payı artırırken, lojistik maliyetlerini düşürme ve ulaşım altyapılarını güçlendirme gerekliliğini de beraberinde getirmektedir. Bu doğrultuda, Türkiye son dönemde ulaştırma altyapısına 280 milyar dolar yatırım yapmış olup, bunun 60 milyar doları demir yolu sektörünün geliştirilmesi için kullanılmıştır. Ancak, 2023 yılı itibarıyla Türkiye'nin ihracatında demir yolu taşımacılığının payı yalnızca "60,7, ithalatta ise "00,55 olarak gerçekleşmiştir. Bu veriler, Türkiye'de demir yolu taşımacılığının daha etkin kullanılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, Orta Koridor, Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı ve Kalkınma Yolu gibi projeler, Türkiye'nin uluslararası ticaretteki konumunu güçlendirmek için büyük önem taşımaktadır. Ancak, bu projelerin tam kapasite ile çalışabilmesi için altyapı yatırımları, gümrük işlemlerinin sadeleştirilmesi ve lojistik hizmetlerin geliştirilmesi gerekmektedir.
Bu çerçevede;
SORULAR
Türkiye'nin demir yolu taşımacılığının toplam ticaret içindeki payını artırmak amacıyla 2025 yılı içerisinde yürütülen mevcut projeler ve yeni planlanan yatırımlar nelerdir?
2023 yılı itibarıyla demir yolu taşımacılığının ihracattaki "00,7 ve ithalattaki 00,55 olan payının artırılması için 2025 yılı içerisinde hangi stratejiler uygulanmaktadır, uygulanacaktır ?
Orta Koridor'un taşımacılık kapasitesinin 2030"a kadar üç katına çıkarılması hedeflenmektedir. Bu doğrultuda, Türkiye'nin güzergâh üzerindeki ülkelerle yaptığı iş birlikleri ve imzalanan anlaşmalar nelerdir? Orta Koridor'un etkinliğinin artırılması için gümrük süreçlerinde yapılan düzenlemeler ve kolaylaştırıcı adımlar nelerdir?
Bakü-Tiflis-Kars (BTK) Demir Yolu hattının kapasitesinin artırılması ve daha etkin kullanılması için yapılan altyapı çalışmaları nelerdir?
Kalkınma Yolu Projesi kapsamında Türkiye'de inşa edilmesi planlanan 727 kilometrelik yeni demir yolu hattının güncel inşaat süreci ve tamamlanma takvimi nedir?
Türkiye'nin lojistik üs olma vizyonu çerçevesinde, intermodal taşımacılığın geliştirilmesi adına lojistik merkezlerde 2025 yılı içerisinde yapılan ve yapılacak yatırımlar nelerdir?
Demir yolu taşımacılığının geliştirilmesi için özel sektör şirketlerine 2024 yılında ve 2025 yılı 31 Mart itibarıyla sağlanan tüm devlet destekleri ve teşviklerinin her bir şirket bazında tutarlaru kaç Türk lirasıdır ?
Bakanlığın cevabı
Cevap yazısından alındı · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
12. Kalkınma Planı kapsamında Demiryolu sektör hedeflerimizin geliştirilerek, karasal taşımacılık içindeki demiryolu payının artırılması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda; Ankara-İzmir, Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep, Bursa-Yenişehir-Osmaneli, Karaman-Ulukışla, Halkalı-Kapıkule, Kırıkkale (Delice)-Çorum, Aksaray-Ulukışla-Yenice Hızlı Tren Projeleri, Dörtyol-Hassa Otoyol ve Demiryolu Hattı, Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demiryolu Hattı, Adapazarı-Karasu Demiryolu Hattı Projesi ile İskenderun Körfezi Bağlantı Hattı ve Filyos Limanı İltisak Hattının yapım çalışmaları devam etmektedir.
Ülkemiz; Asya ile Avrupa arasında, Çin'den Londra'ya kadar ulaşan Demir İpek Yolu'nun Orta Koridoru'nda yer almakta olup uluslararası yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetleri gerçekleştirmektedir. Bu kapsamda, Orta Koridor'un canlandırılması için Gürcistan, Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan, ve Kazakistan ile ikili ya da çoklu işbirliği yapılmaktadır. Bununla birlikte; Türkiye Orta Koridor Geliştirme Projesi kapsamında Bakü-Tiflis-Kars hattına ilişkin kapasite geliştirmesi planlanmış olup, söz konusu imalat ve kapasite artırım çalışmalarına 2026 yılı içerisinde başlanacaktır.
Ayrıca; "Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep Hızlı Tren Projesi" ve Aksaray-Ulukışla-Yenice Yüksek Standartlı Demiryolu Projesi" Kalkınma Yolu Projesi içerisinde yer alan projelerdendir. Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep Hızlı Tren Projesi'nin yapım çalışmaları devam etmekte olup, projenin 2029 yılı içerisinde tamamlanarak işletmeye açılması planlanmaktadır. Aksaray-Ulukışla-Yenice Yüksek Standartlı Demiryolu Projesi ise üç kesimden oluşmakta olup, projenin üçüncü kesimi olan Pozantı-Yenice kesiminin ihalesi yapılmıştır. Projenin diğer kesimlerine dair ihale çalışmaları devam etmekte olup, ihale sürecinin tamamlanmasına müteakip yapım çalışmalarına başlanması ve 2031 yılında projenin işletmeye alınması planlanmaktadır.
Bunlara ilave olarak; Bakanlığımızca 12 adet Lojistik Merkez işletmeye alınmış, Kayseri Boğazköprü Lojistik Merkezi ve Niğde Andaval Yük Merkezi inşaatları 2024 yılında tamamlanmış, Sivas Lojistik Merkezinde ise yapım çalışmalara devam etmekte olup % 58 fiziki ilerleme sağlanmıştır. Bozüyük lojistik Merkezinin yapım ihalesi 2025 yılında yapılmış olup değerlendirme süreci devam etmektedir.
Abdulkadir URALOĞLUBakan