Mardin'in Kızıltepe ilçesine bağlı Küçükayrık Mahallesi'nde yürütülen cazibe sulaması ve arazi toplulaştırmasına ilişkin

Köylüler tarafından açılan davalar sonucunda geçmişte "boru veya pompa geçmediği" gerekçesiyle reddedilen iptaller, bugün fiilen aynı güzergâha yönelik, tarımsal üretimi ve doğal yaşamı sekteye uğratacak şekilde, kazıların yapıldığını/yapılma ihtimalinin olduğunu ortaya koymakta ve hak ihlallerine sebep olmaktadır. Ayrıca şirket araçlarının köy içindeki bir alanda, resmiyette müşterek mülkiyetli olmasına rağmen sadece muhtarın izniyle, konuşlandırılması; muhtarın bir traktörünü ilgili şirkete kiraya vermesi; muhtarın yakınlarının aynı şirkette istihdam edilmesini sağlaması, bu ilişkilerin ne denli kişiselleştiğini göstermektedir. Proje sürecinin rant, nüfuz ve siyasi bağlantılarla şekillendirildiği, DSİ'nin bu baskılara açık hale geldiği somut örnekten gayet net bir şekilde gözlemlenebilmektedir.

Konuya dair bir diğer husus ise 7 Şubat 2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Arazi Toplulaştırılması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği'nin Parsellerin yeniden düzenlenmesi başlıklı 16. maddesinde belirtilen "maliklerin istekleri de dikkate alınarak parsel değer sayılarından azami yüzde on ortak tesislere katılım payı düşüldükten sonra kalan miktarın toplamına eşit değerdeki alan, mümkünse tek parsel olarak tercih sırasına göre verilmeye çalışılır " ifadesine uygun olmayan bir şekilde Küçükayrık Köyünde dağıtılmaya başlanan yeni tapularda 9610'luk kesintiden fazlasının yapıldığı, taşlık arazilerin tarım arazisi olarak kaydedildiği bu tapuların köylülerin evvelinde bilgisi ve onayı olmaksızın dağıtılmaya başlandığı, parsellerin yurttaşın katılımı olmaksızın yeniden düzenlendiği, bu durumun ciddi düzeylerde mağduriyetlere yol açmasıdır. Son olarak DSİ'nin Kızıltepe Kaymakamlığı'na kolluk zoruyla da olsa gerekli işlemlerin yurttaşların rızası olmasa dahi yapılması hususunda talep yazısı yazdığı da tarafımıza iletilmiştir.

Bu bağlamda;

. Mardin Kızıltepe'ye bağlı Küçük Ayrık Mahallesi'nde yürütülen Mardin Depolama

Cazibe Sulaması ve Arazi Toplulaştırma Projesi kapsamında, DSİ'nin köylüleri bilgilendirme ve katılım süreçlerini ne zaman, hangi yöntemlerle gerçekleştirdiği kayıt altına alınmış mıdır?

. Proje güzergâhı belirlenirken tarımsal üretimin temel geçim kaynağı olduğu bölgede fıstık ağaçları gibi ekonomik değeri yüksek tarımsal varlıkların korunmasına yönelik herhangi bir çevresel veya ekonomik etki değerlendirmesi yapılmış mıdır?

. Projenin uygulanmasında köy muhtarı ve ailesine ait arazilerin özel olarak gözetildiği, muhtarın DSİ ve firma üzerinde doğrudan etkide bulunduğu iddialarına ilişkin bir denetim yürütülmüş müdür?

. Fıstık ağaçlarının sökülmesini önlemek amacıyla güzergâh değişikliği yapılmasına rıza gösteren tarla sahiplerinden alınan muvafakatnamelere rağmen, neden proje eski haliyle ısrarla uygulanmak istenmektedir? Bu uygulama hangi teknik gerekçelerle açıklanmaktadır? Bu uygulamanın tarımsal üretim ve bölge halkı üzerindeki olası olumsuz etkileri hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir?

. Haziran 2025'te açılan paralel kanalın, muhtarın baskısı ve DSİ 15. Bölge Müdürlüğü talimatıyla boru hattı döşenmeden bekletilmesinin yurttaşların yaşamında ve tarımsal üretimde sebep olduğu sorunlara dönük bir tanzim çalışmanız var mıdır veya olacak mıdır?

. Proje yüklenici firmalarının, köy muhtarının şahsi malı olarak kullandığı alanları şantiye ve araç park alanı olarak kullanması hukuki midir? DSİ bu konuda denetim yapmış mıdır?

. DSİ Urfa 15. Bölge Müdürlüğü tarafından, projeyi kabul etmeyen köylülere "askeri zorla uygulatın" talimatı verildiği iddiası doğru mudur? Bu iddia doğruysa, ilgili yetkililer hakkında herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır?

. GAP projelerinde köylülerin katılımının gözetilmesi için denetim ve şikâyet mekanizmaları ne şekilde işler kılınmaktadır? Şikâyetlere yönelik hangi zaman diliminde hangi adımlar atılmıştır?