Mardin'in Artuklu ve Kızıltepe ilçelerinde yaşanan elektrik kesintilerine ilişkin

Hava muhalefeti kaynaklı olayların dağıtım şebekesine olumsuz etkileri, şebekeye yapılan üçüncü şahıs müdahaleleri, üçüncü şahıs hatlarında meydana gelen arızalar ve üçüncü şahıs elektrikçilerin bu arızalara müdahale yöntemlerinde gözlemlenen uygunsuz çözümler gibi nedenlerden dolayı plansız enerji kesintileri gerçekleşebilmektedir. Bununla birlikte, ilgili elektrik dağıtım şirketince uygulanan yatırım ve bakım çalışmaları kapsamında planlı kesintiler gerçekleşebilmektedir. Planlı çalışmalar dahilinde gerçekleştirilen tüm elektrik kesintilerine ait bilgiler ise 48 saat öncesinden sistemde kayıtlı iletişim numaraları üzerinden müşterilere kısa mesaj yolu ile bildirilmektedir.

Bununla birlikte ilgili elektrik dağıtım şirketlerinin sorumluluk sahasında meydana gelen elektrik kesintilerinin sebepleri, sayısı ve ilçelere göre dağılımları aylık olarak ilgili elektrik dağıtım şirketinin internet adresinde yayımlanmakta olup, bu bilgiler aynı zamanda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna (EPDK) aylık olarak bildirilmektedir. Gerçekleşen elektrik kesintileri Türkiye Elektrik Dağıtım Şirketi (TEDAŞ) ve EPDK nezdinde yapılan çalışmalar ile detaylı olarak incelenmekte ve kesintilerin önlenmesi için yatırım ve bakım programları oluşturulmaktadır. Meydana gelen elektrik kesintilerine yapılan önleyici ve koruyucu bakım onarım çalışmaları ile anında müdahale edilmekte, faaliyet alanındaki elektrik tesislerine yönelik periyodik arıza önleyici bakım programları uygulanmaktadır.

Bu çerçevede Mardin ilimizde 2013-2024 yılları arasında ilgili elektrik dağıtım şirketi tarafından günümüz fiyatlarıyla toplam 7.368.038.054 TL tutarında yatırım harcaması gerçekleştirilmiş olup, 2025 yılı için planlanan elektrik şebekesi yatırım harcaması tutarı ise 718.599.251 TL'dir.

Dağıtım şebekelerinin yenilenmesi işi, mevcut dağıtım şebekelerinin ekonomik ömrüne, kondisyon durumuna, kesinti süre ve sıklığı ile etkilenen kullanıcı sayısına (SAIDI, SAJFI), arızaya müdahale süresine, gerilim düşümü problemlerine, trafo güç yetersizliğine ve yeni bağlantı talebi kriterlerine göre değerlendirilmekte ve bu kriterlere göre bir programa bağlanmaktadır.

Bakım faaliyetleri kapsamında ise; "Elekirik Dağıtım Şirketlerinin Planlı Bakım Harcamalarının Tarife Hesaplamalarında Dikkate Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar " çerçevesinde geçici kabulü yapılmış tüm dağıtım tesisleri için birinci seviye planlı bakım faaliyetleri 2 yılda bir, ikinci seviye planlı bakım faaliyetleri enerji nakil hatları hariç diğer tesis ve teçhizat için 2 yılda bir, enerji nakil hatları için 5 yılda bir yapılmakta olup, üçüncü seviye planlı bakım faaliyeti ise öngörülen bütçenin altında olmamak kaydıyla bölgesel ihtiyaçlar dikkate alınarak belli periyotlarda gerçekleştirilmektedir.

Bu çerçevede Mardin ilimiz genelinde 2021-2025 yıllarını kapsayan IV. Uygulama Döneminde 9.434 km hat, 2.300 adet trafo, 580 adet DM/İM/KÖK binası ve 11.600 adet dağıtım panosunda bakım çalışması gerçekleştirilmiş olup, 1.060 km'lik hatta yenileme ve güçlendirme çalışması yapılmıştır.

Öte yandan; elektrik dağıtım şirketlerinin tedarik sürekliliği ile teknik kalite ve cihaz hasarlarına ilişkin yükümlülükleri Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği (Yönetmelik) çerçevesinde düzenlenmiş olup, yıllık teknik ve teknik olmayan kayıp oranı 9640''ın altında olan ilçelerde bulunan kullanıcıların Yönetmeliğin 18'inci ve 27'nci maddeleri kapsamında belirtilen yıllık kesinti eşik süre ve sayılarının aşılması durumunda tazminat hakkı doğmaktadır. Yıllık kesinti tazminatına ilave olarak günlük kesinti süresinin kentsel dağıtım bölgesinde 10 saat, kent altı dağıtım bölgesinde 11 sâat ve kırsal dağıtım bölgesinde 12 saati aşan ve sebebi şebeke işletmecisi veya dışsal olan kesintiler için kullanıcıların başvurusuna gerek olmaksızın kesintiden etkilenen her bir kullanıcıya dağıtım şirketi tarafından uzun süreli kesinti tazminatı ödenmektedir.

Bu kapsamda elekirik dağıtım şirketlerine gerek çağrı merkezi kanalı ile gerekse de TEDAŞ Mobil uygulama ile gelen arıza ihbarlarına öncelikli olarak müdahale edilerek arızalar giderilmektedir. TEDAŞ mobil üzerinden yapılan ihbarların belli süre içerisinde giderilememesi durumunda ise cezai işlem uygulanmaktadır.

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Tüketicilerin korunması" başlıklı 52'nci maddesinde; elektrikle çalışan diyaliz destek ünitesi, solunum cihazı ve benzeri mahiyette yaşam destek YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR O: 283 ! 731879 cihazlarına bağımlı olan ve destekleyici belgelere sahip tüketicilerin elektrik kesintilerinden etkilenmemeleri için gerekli düzenlemeler yapılmış olup, bu konuda dağıtım şirketlerine gerekli bilgilendirmeler yapılmıştır.

Yine sağlık sorunu yaşayan vatandaşlarımızla ilgili olarak "Ağır Kronik Hastalığı Nedeniyle Cihaza Bağımlı Olan Hastaların Bulunduğu Hanelerin Elektrik Fatura Bedeli ve Kesintisiz Güç Kaynağı İhtiyaçlarının Karşılanmasına İlişkin İlke Kararı" çerçevesinde hak sahiplerine kesintisiz güç kaynağı sağlanmaktadır.

Bununla birlikte lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, TEDAŞ tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporları da gereği için EPDK'ya gönderilmektedir. Söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.

Çe BAYRAKTARBakan