TÜİK'in hanehalkı tüketim harcaması verilerine ilişkin
Kaynak göster
Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 16 Haziran 2023 tarihinde 7/319 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 26 Temmuz 2023).
Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “TÜİK'in hanehalkı tüketim harcaması verilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/319, 16 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-319-tuik-in-hanehalki-tuketim-harcamasi-verilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/74c982fa-318c-4d77-96a4-0188c4941334
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 40 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 33 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir GÖKTAŞ tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), üç yıl aradan sonra hanehalkı tüketim harcaması verilerini yayımladı.
Buna göre hanelerin gelirlerinden en çok pay ayırdığı harcamalar 922,8 ile gıda, 622.4 ile kira ve konut harcamaları, 021,3 ile ulaştırma oldu. Hanelere giren her 3 TL'nin 2 TL'si bu kategorilere harcandı. En düşük payı ise "01,4 ile eğitim, 902,2 ile sağlık ve 962,5 ile eğlence ve kültür aldı.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Yoksul vatandaşların bütçelerinde gıda ve kira harcamalarının oranı ise daha yüksek oldu. En düşük gelirli 620'lik grubun bütçesinde gıda harcamaları 035,8, kira ve konut harcamaları da "029,3 pay alırken bu oran en yüksek gelirli 9620 için sırasıyla "616,6 ve 96019,3 oldu. Fert başına aylık ortalama tüketim 6 bin 259 TL olarak belirlendi. En düşük gelirli "020"de yer alan haneler aylık 4 bin 911 TL harcarken en yüksek gelirli 9620*deki hanelerin harcaması 22 bin 716 TL oldu.
Gıda, kira ve konut ile ulaştırma harcamalarına ortalama 965,5 oranında pay ayrılması; eğitim, sağlık ile eğlence ve kültür harcamalarına ise sadece 906,1 oranında harcama yapılması, vatandaşların yaşam standardı bakımından son derece düşündürücüdür. Kazandığının yarısından fazlasını beslenme, barınma ve ulaşım giderlerine harcayan vatandaşların, nitelikli bir hayat yaşayabilmelerini, yetkinliklerini geliştirmelerini ve yeni yetkinlikler edinebilmelerini ve de sosyal hayata katılmalarını beklemek mümkün değildir.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti, vatandaşlarının sağlık, huzur ve refahını koruyup geliştirme sorumluluğunu taşımakta, ancak mevcut koşullarda bu sorumluluğun yeterince yerine getirilmediği görülmektedir.
Buna göre;
SORULAR
TÜİK*in 3 yıldır "hanehalkı tüketim harcaması verileri"ni yayınlamamasının nedenleri nelerdir?
TÜİK, bundan sonra "hanehalkı tüketim harcaması verileri"ni hangi aralıklarla yayınlayacaktır?
TÜİK'in verilerinden hareketle, hanehalkı tüketim harcamasında çok büyük bir yer kaplayan gıda harcamalarının yükünü azaltmak adına Bakanlığınız tarafindan alınması planlanan önlemler nelerdir?
4, TÜİK'in verilerinden hareketle, hanehalkı tüketim harcamasında çok büyük bir yer kaplayan kira ve konut harcamalarının yükünü azaltmak adına Bakanlığınız tarafından alınması planlanan önlemler nelerdir?
TÜİK'in verilerinden hareketle, hanehalkı tüketim harcamasında çok büyük bir yer kaplayan ulaştırma harcamalarının yükünü azaltmak adına Bakanlığınız tarafından alınması planlanan önlemler nelerdir?
En düşük gelirli 20'lik grubun bütçesinde gıda harcamaları 9035,8, kira ve konut harcamaları da "629,3 pay alırken bu oran en yüksek gelirli 9020 için sırasıyla 9016,6 ve 9019,3 olduğu görülmüştür. Bu verilere göre, en düşük gelirli 420lik grup, en yüksek gelirli 9620"lik gruptan daha fazla gıda, kira ve konut harcaması yapmaktadır. Özetle az kazanan çok, çok kazanan ise az gıda, kira ve konut harcaması yapmaktadır. Bakanlığınız tarafından sosyal adalete aykırı olduğu açıkça görülen bu durumu düzeltmek adına atacağınız adımlar var mıdır? Var ise bu adımlar nelerdir? 09.06.2023
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi yazı ekinde alınan Zonguldak Milletvekili Sayın Deniz YAVUZYILMAZ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/319 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: Cevap Metni (1 sayfa) Eskişehir Yolu Söğütözü Mah. 2177 Sokak No:10/A Ayrıntılı bilgi için irtibat: Burcu TUNAY Zonguldak Milletvekili Sayın Deniz YAVUZYILMAZ"a Ait 7/319 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik olarak başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk www Vatandaşlarına Aylık-Bağlanması- Hakkında Kanun-ve diğer-mevzuat hükümleri-doğrultusunda-- - - - - - çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
3294 sayılı Kanun kapsamındaki ihtiyaç sahibi ailelerin; en temel ihtiyacı olan gıda ihtiyaçlarına yönelik başta Ramazan ayı ve Kurban Bayramı öncesinde olmak üzere ve yıl boyunca ihtiyaç olması halinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından gıda yardımı yapılmaktadır.
Öte yandan Barınma Yardımı Programı kapsamında 3294 sayılı Kanun kapsamındaki ihtiyaç sahibi hanelerimize ev yapımı/ev onarımının yanı sıra Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından ev eşyası yardımı ve kira yardımı da yapılmaktadır.
Ayrıca 3294 sayılı Kanun kapsamında olan ve Türkiye sınırları içerisinde ailelerinin ikamet ettiği ilden farklı bir ilde örgün eğitime devam eden 25 yaş ve altı Türk vatandaşı öğrencilerin, ailelerinin yanına gidiş veya okullarına dönüşlerinde yıllık 2 gidiş-2 dönüş olmak üzere toplam dört bilet hâlinde, belirlenen tek yön bilet vasıta üst limit tutarını aşmamak kaydıyla ulaşım giderleri Bakanlığımızca karşılanmaktadır.
Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan