Turizm sektörüyle ilgili bazı verilere ve yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Şenol Sunat (İYİ Parti), 31 Temmuz 2025 tarihinde 7/31913 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 81 gün sonra, 20 Ekim 2025).
Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “Turizm sektörüyle ilgili bazı verilere ve yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31913, 31 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31913-turizm-sektoruyle-ilgili-bazi-verilere-ve-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/82427877-60eb-4846-a93d-0198742fd8d2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 81 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sn. Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Son yıllarda Türkiye'de yaşanan yüksek enflasyon, döviz kurundaki dalgalanmalar ve artan yaşam maliyetleri hem yerli hem de yabancı turizmi doğrudan etkilemektedir. Otel ve uçak fiyatlarındaki artışla birlikte tatil, özellikle yerli vatandaşlar için ulaşılması zor bir ihtiyaç haline gelmiştir.
Almanya nüfusunun 1,5 katı tatil paketi satın alırken, Türkiye nüfusunun 915-20'si ancak seyahat edebiliyor. Tatile çıkabilen yerli turistlerin 2024 yılında ortalama 6 gün olan tatil süresi, 2025'te 4.9 güne düştüğü görülüyor. Bu durumda vatandaşların tatilden tamamen vazgeçmediği, daha düşük bütçeli ve kısa süreli alternatiflere yöneldiği anlaşılıyor.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Yabancı turist açısından ise Türkiye artık ucuz bir destinasyon olmaktan çıkmıştır. Bu durum, ülkemizin turizmde uluslararası rekabetçiliğini olumsuz etkilemektedir.
Bunun yanı sıra "her şey dahil" sistemi, artık birçok bölgede sürdürülebilirliğini kaybetmiştir. Özellikle kültürel ve tarihi mirasa sahip bölgelerde bu modelin uygulanması hem kaynak israfına hem de deneyim odaklı turizmin zayıflamasına neden olmaktadır:
Türkiye; Rusya, İran, İngiltere ve Almanya gibi geleneksel pazarlarda turist daralması yaşarken, Polonya, Bulgaristan ve Romanya gibi yeni pazarlardan turist çekebilmektedir.
Yurtdışıyla kıyaslandığında, Türkiye'de tatil sezonunun kısa sürmesi, vergi yüklerinin yüksekliği ve turizm bölgelerinde yeme-içme fiyatlarının aşırı artması sektörü zorlamaktadır. Personel eksikliği, tesislerin yatırım alamaması ve destinasyon tanıtımlarının yetersizliği de ek sorunlardır.
Bu bağlamda, aşağıdaki soruların yanıtlanması kamuoyunun bilgi alma hakkı açısından önem arz etmektedir;
SORULAR
2024 yılında tatile çıkabilen yerli turistlerin ortalama tatil süresi 6 gün iken 2025 yılında bu sürenin 4.9 güne düştüğü bilgisi doğru mudur? Bu düşüşün sebepleri hakkında Bakanlığınızın yaptığı bir analiz var mıdır?
"Her şey dahil" sisteminin, özellikle kültür turizmi yapılan bölgelerde sürdürülebilir olmadığı yönündeki değerlendirmeler hakkında Bakanlığınız ne düşünmektedir? Bu sistemin sınırlandırılması veya yeniden yapılandırılması planlanmakta mıdır?
. Yabancı turist açısından Türkiye'deki hizmetlerin döviz bazlı maliyeti son yıllarda nasıl değişmiştir?
Otelcilerin kar marjlarındaki düşüş nedeniyle yeni yatırımların azaldığı ve mevcut tesislerde yenileme yapılmadığı iddiaları doğru mudur? Bu durumun sektöre uzun vadeli etkileri hakkında bir öngörünüz var mıdır?
. Türkiye'nin tanıtımında sadece otel odaklı bir pazarlama yapılmasının destinasyon bilinirliğini azalttığı yönünde eleştiriler mevcuttur. Turistlerin geldikleri bölgeyi bilemeden sadece otel markasına göre tercih yaptıkları doğru mudur? Bu konuda Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı'nın (TGA) yürüttüğü projeler nelerdir?
. Turizm bölgelerindeki yeme-içme fiyatlarının, Avrupa şehirlerinden daha yüksek hale geldiği görülmektedir. Bu durumun turist tercihlerine etkisi hakkında bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Rusya, İran gibi geleneksel turizm pazarlarında yaşanan düşüşe karşılık Polonya, Bulgaristan, Romanya gibi pazarlarda artış olduğu ifade edilmektedir. Bu yeni pazarlara yönelik Bakanlığınızın özel stratejik planı var mıdır?
Kültürel ve çevresel miraslara zarar vermeden sürdürülebilir turizm modeline geçiş için Bakanlığınız ne tür önlemler almayı planlamaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü)'ca;
Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan konaklama istatistiklerine https://yigm.ktb.gov.tr/TR-201120/konaklama-istatistikleri.htmli linki üzerinden ulaşılması mümkündür. (Aylık ve Yıllık Konaklama İstatistikleri Bültenleri)
Türkiye genelinde bulunan konaklama tesislerine gelen yerli turistlerin ortalama kalış süresi 2024 yılının ilk 6 ayında 1,90 iken 2025 yılının aynı döneminde (Ocak-Haziran) 1,87 olarak gerçekleşmiştir. Mevcut verilere bakıldığında yerli turistlerin ortalama kalış süresinin 2025 yılı sonunda 2024 yılını geçeceği beklenmektedir.
2024-2025 Ocak-Haziran döneminde ülkemize en çok ziyaretçi gönderen 10 ülkeye ait veriler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
2024-2025 OCAK-HAZİRAN DÖNEMİNDE EN ÇOK ZİYARETÇİ GÖNDEREN 10 ÜLKE
, 2024 2025 2025 2025/2024 Sıra No Ülkeler Ziyaretçi Ziyaretçi Ülke Payı | Değişim Oranı Ni Sayısı Sayısı (o) (o) 1 | RusyaFed. | 2688924) 2.609.609) 1219| 2,95!
2 | Almanya 2.467.162) — 2.423.577 11,33 -1,77 3 | İngiltere (Birleşik Krallık) |o—oO(|( 1773427) o 1.752.883) 819İ -116 4 | İran 1.442.165) o 1.359.900 6,35 -5,70 5 | Bulgaristan | 1390527) — 1.249.516) 584| -10,14| 6 | Polonya o İ 686721, 703.684) 3,29| 247 7 | Amerika Birleşik Devletleri || 577835 O 644242) 3,01. 1149 8 | Gürcistan | 715167 o 615937 2,88 | -13,88 | 9 | Hollanda 510870! (504253 2,36 -1,30 | 10 | Romanya © 455646 4749351 2,22| 4,23| DİĞER 8.986.215) — 9.061.248 42,34 140 GENEL TOPLAM | 2164659 21399784 100,00 1,13)
Bakanlığımız ve TGA iş birliği ile kültürel ve çevresel miraslara zarar vermeden turizmin sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması amacıyla, uluslararası standartlarla uyumlu Türkiye Sürdürülebilir Turizm Programını yürürlüğe koymuştur. Söz konusu program, Küresel Sürdürülebilir Turizm Konseyi (GSTC) kriterleri temel alınarak hazırlanmış olup enerji ve su kaynaklarının verimli kullanımı, atık yönetimi, biyolojik çeşitliliğin korunması, kültürel mirasın sürdürülebilirliği ile yerel toplulukların ekonomik ve sosyal fayda elde etmesini esas almaktadır.
Bu çerçevede, Bakanlığımızın 25.04.2023 tarihli ve 2023/6 sıra sayılı Genelgesi ile;
" Dört ve beş yıldızlı oteller, tatil köyleri, butik oteller ile özel konaklama tesislerinin Turizm İşletmesi Belgesi başvurusu ve belge değişikliği gerektiren işlemlerinde Türkiye Sürdürülebilir Turizm Programı 3. Aşama Belgesini, e" Diğer konaklama tesislerinin ise aynı işlemler için 1. Aşama Belgesini ibraz etmeleri zorunlu tutulmuştur.
Ayrıca, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında turizm işletmesi belgesi veya basit konaklama turizm işletmesi belgesi ile belgelendirilen tüm tesislerin 31.12.2023 tarihine kadar 1. Aşama Belgesi almaları zorunlu hale getirilmiştir.
Bakanlığımızın 25.07.2024 tarihli ve 2024/5 sıra sayılı Genelgesi ile ise konaklama sektörünün sürdürülebilirlik kriterlerinde ilerleme kaydetmesini teminen, turizm işletmesi belgeli tesisler ile basit konaklama turizm işletmesi belgeli tesislerin tamamının 31.12.2025 tarihine kadar Türkiye Sürdürülebilir Turizm Programı 2. Aşama Belgesini almaları zorunlu kılınmıştır.
Bu düzenlemeler doğrultusunda, dört ve beş yıldızlı oteller, tatil köyleri, butik oteller ile özel konaklama tesisleri doğrudan 3. Aşama Belgesi almakla yükümlü kılınmış; diğer tüm turizm işletmesi belgeli tesisler ise 1. Aşama Belgesini tamamlamış olmakla birlikte, 2025 yılı sonuna kadar 2. Aşama Belgesini almaları gerekmektedir.
Bakanlığımız, GSTC kriterleri çerçevesinde yürütülen bu çalışmalarla; turizm sektöründe çevresel sürdürülebilirlik, kültürel mirasın korunması, karbon ayak izinin azaltılması, yerel halkın ekonomik faydaya erişimi ve ziyaretçi memnuniyetinin artırılması gibi hedeflerin gerçekleştirilmesini amaçlamakta olup bu bağlamda ülkemizde turizmin gelecek nesillere aktarılacak bir değer olarak sürdürülebilir şekilde gelişmesini sağlamayı hedeflemektedir.
Her şey dahil sisteminin uygulanması, verilen hizmetlerin fiyatlandırması ve işletmelerin kar marjlarının belirlenmesi ve mevcut yatırımların yenilenmesi veya yeni yatırım yapılmasına ilişkin hususlar, turistik tesislerin bulunduğu bölge, turist tercihleri, mevcut ekonomik koşullar, her işletmenin kendine has izlediği politika vb. etkenler dikkate alınarak, serbest piyasa koşulları altında turizm yatırımcıları ve işletmeleri tarafından belirlenen ve uygulanan hususlardır.
Bu nedenle, Bakanlığımızın serbest piyasa koşulları içerisinde, ilgili mevzuatı uyarınca kendisine verilen görev, yetki ve sorumluluklar kapsamında yürüttüğü düzenleyici ve denetleyici rolünün (örneğin turizm işletmelerince her yıl belirlenen fiyat tarifelerinin İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri vasıtasıyla onaylanması ve yıl içinde bu tarifelere uyulup uyulmadığının denetlenmesi, tesislerin kalite ve niteliklerine ve müşteri şikayetlerine yönelik denetim yapılması gibi) dışında, işletmelerin ilgili mevzuatına uygun olmak kaydıyla piyasa koşullarına göre yaptığı uygulamalara (örneğin her şey dahil sisteminin nerelerde uygulanıp nerelerde uygulanmayacağı gibi) doğrudan müdahale etme gibi bir durum mümkün değildir.
Bakanlığımız (Tanıtma Genel Müdürlüğü, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Genel Müdürlüğü)'ca;
Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı, tanıtım faaliyetlerinde yalnızca konaklama tesislerine değil kültürel, tarihi, doğal ve tematik unsurlara odaklanan bütüncül bir strateji izlemektedir. 10'dan fazla dilde yayın yapan GoTürkiye platformu ile şehirler, bölgeler, görseller, videolar ve etkinlikler uluslararası kitlelere sunulmaktadır. Hedef pazarlarda reklam kampanyaları, basın ve influencer programları, kanaat önderleri ile sektör temsilcilerine yönelik ağırlama faaliyetleri, fuar ve workshoplar, havayolu ve tur operatörleriyle ortak projelerle Türk mutfağı dahil tüm turizm ürünlerimiz tanıtılmakta, Türkiye'nin destinasyon bilinirliği artırılmakta ve deneyim odaklı turizm potansiyeli markalaştırılmaktadır. Destinasyon ve tema odaklı alt markalarla 200'den fazla ülkede TV, dijital ve basılı mecralarda tanıtım yapılmaktadır. Ayrıca, ülkenin 7 bölgesi ve 81 ilini kapsayan tanıtıcı ve bilgilendirici içerik, toplamda 20,8 milyon takipçiye sahip Facebook, Instagram, TikTok, X, YouTube, WhatsApp, Douyin ve VKontakte vb. sosyal medya platformunda tanıtılmaktadır.
2025 itibarıyla Türk dizilerinin küresel bilinirliği kullanılarak "mini dizi" formatında yeni bir tanıtım modeli geliştirilmiş, Antalya ve İstanbul için hazırlanan 10'ar bölümlük diziler 2 ayda 2,1 milyar gösterime ve 670 milyon izlenmeye ulaşmıştır. "Antalya Gambit" ile Antalya'nın doğal ve tarihi zenginlikleri sinematografik bir dille aktarılırken, "İstanbul My Love" romantik bir hikâye üzerinden İstanbul'un öne çıkan lokasyonlarını tanıtmaktadır. Ocak-Temmuz 2025 döneminde 26 film ve 78 lokasyon ve deneyim odaklı sitemiz için yürütülen tanıtım kampanyalarımızla toplam 9,1 milyar gösterim ve 2,8 milyar izlenmettıklama elde edilmiştir. Aynı dönemde 38 ülkede yayınlanan televizyon kampanyalarıyla Turkish Riviera, Turkaegean, Cappadocia, İstanbul Vibe, So Turkish, Deliciously Türkiye gibi yapımlar aracılığıyla 87.020 TRP'ye ulaşılması planlanmaktadır.
Tüm pazarlarda yürütülen tanıtım faaliyetleri pazarın dinamikleri ve tüketici tercihleri doğrultusunda ülke bazlı olarak şekillendirilmektedir. Rusya ve İran gibi ana pazarlarımızda gerçekleştirilen yoğun tanıtım çalışmalarının yanı sıra pazar çeşitliliğini artırmak amacıyla Polonya, Bulgaristan ve Romanya gibi gelişmekte olan pazarlara yönelik özel tanıtım stratejileri uygulanmaktadır. Bu kapsamda, söz konusu ülkelerin dijital mecralarında reklam kampanyaları yapılmakta, televizyon ve açık hava tanıtımları yürütülmekte, anılan ülkelerden basın mensupları ve influencerlar ülkemizde ağırlanmakta, fuar ve workshoplara katılım sağlanmakta, yerel tur operatörleri ve havayolları ile yapılan ortak pazarlama projeleriyle ülkemize yönelik tur paketlerinin satış hacmi artırılmaktadır. Belirtilen pazarlarda GoTürkiye Instagram, TikTok, YouTube ve Facebook sosyal medya kanallarında 2025 yılında reklamlı içerik çalışmaları yapılmaktadır.
Bakanlığımız, kültürel ve çevresel mirasa zarar vermeden sürdürülebilir turizm modeline geçiş için 2022 yılında Küresel Sürdürülebilir Turizm Konseyi (GSTC) ile iş birliği anlaşması imzalamış ve bu kapsamda Ulusal Sürdürülebilir Turizm Programını hayata (o geçirmiştir. (Program, o sürdürülebilir (Oyönetim, o sosyo-ekonomik sürdürülebilirlik, kültürel sürdürülebilirlik ve çevresel sürdürülebilirlik olmak üzere 4 kategori ve 42 kriterden oluşmakta, özellikle konaklama tesislerinin kademeli olarak sürdürülebilir dönüşümünü hedeflemektedir. Ayrıca, 2030 yılında tüm turizm tesislerimizin 960100 uyum sağlayarak Sürdürülebilir Turizm Sertifikasına sahip olması hedeflenmektedir.
Mehmet Nuri ERSOYBakan