İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/31952 GEÇ CEVAPLANDI · 118 GÜN

Orman yangınlarında zarar gören alanların yeniden ağaçlandırılmasına yönelik çalışmalara ilişkin

Kaynak göster

Yüksel Arslan (İYİ Parti), 30 Temmuz 2025 tarihinde 7/31952 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 118 gün sonra, 25 Kasım 2025).

Yüksel Arslan (İYİ Parti, Ankara). “Orman yangınlarında zarar gören alanların yeniden ağaçlandırılmasına yönelik çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31952, 30 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31952-orman-yanginlarinda-zarar-goren-alanlarin-yeniden-agaclandirilmasina-yonelik-calismalara-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/47f10a7e-9ea0-4a98-b66a-01985f82363f

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 118 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 105 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. Maddeleri uyarınca Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

SORULAR

  1. 07. 2021 tarihinden itibaren Türkiye'nin pek çok ilinde 180 ayrı yerde orman yangını meydana gelmiştir. Özellikle 2024 ve 2025 yaz aylarında art arda yaşanan orman yangınları sadece ekosistemi değil; insan sağlığını, tarımsal üretimi, canlıları ve çevresel sürdürülebilirliği tehdit eder boyutlara ulaşmıştır.

    Bu nedenle; son yıllarda meydana gelen orman yangınları sonucu yok olan alanların, mümkün olan en kısa sürede yeniden yeşertilmesi ve milli ekonomimize kazandırılması gerekmektedir. Dolayısıyla ülkemizde hem ekolojik hem de ekonomik yönden değer katacak çalışmaları yürütmek gerekmektedir. Şöyle ki:

    • Alanların tahsisi ve kiralama usulü ile yanan orman sahalarının, bulundukları köy sınırları içinde yerleşik çiftçilerimize -cüzi bir kira bedeli karşılığında- kiraya verilmesi sağlanarak; kira sözleşmelerine zeytin, ceviz, kestane veya badem dikme ve bu ağaçların bakımını üstlenme şartı konulabilir. Ni

    • Bunun yanı sıra birtakım teşvik ve destekler sağlanabilir: Ni e Fidan temini, toprak hazırlığı, sulama sistemi kurulumu ve bakım masrafları için hibe veya düşük faizli kredi desteği sağlanması, e Tarım il/ilçe müdürlükleri marifetiyle teknik danışmanlık verilmesi, e Gerekli hâllerde vergi ve prim indirimleriyle sürecin teşvik edilmesi; gibi bir takım teşvik ve destekler büyük önem arz etmektedir.

    Sonuç olarak söz konusu çalışmalar uygulamaya alındığında;

    " Hızlı ağaçlandırma: Yangından etkilenmiş bölgeler kısa sürede yeşillenecek, erozyon riski azalacaktır. e Köy ekonomisine katkı: Üreticiler uzun vadede yüksek katma değerli ürünler elde edecek, kırsalda istihdam güçlenecektir.

    " Milli ekonomi ve ihracat: Söz konusu meyve türleri, hem iç tüketimde hem de ihracatta önemli gelir kaynağı olacaktır.

    Köylülerimizin emeği ve sahiplenmesi sayesinde yangınla zarar gören tüm alanlar kısa sürede yeniden fidanlarla dolmakla birlikte ülkemize hem ekolojik hem de ekonomik yönden değer katacaktır.

    Bu bağlamda;

    I. Meydana gelen orman yangınları sonucu yok olan alanların, mümkün olan en kısa sürede yeniden yeşertilmesi ve milli ekonomimize kazandırılması için herhangi bir çalışmanız var mıdır? Eğer var ise Ülkemize hem ekolojik hem de ekonomik yönden değer katacak plan/projeniz nedir?

  2. Tarım ve hayvancılıkla uğraşan ve zarar gören vatandaşlar için hangi ayni ve nakdi destekler planlanmaktadır? Zarar gören çiftçilere yönelik faizsiz kredi veya borç erteleme gibi uygulamalar devreye alınacak mıdır?

  3. Anayasa'nın 169. maddesi uyarınca yanan orman alanlarının başka amaçla tahsisi yasaktır. Buna rağmen son 10 yılda yanan alanlardan herhangi biri farklı bir kullanım için tahsis edilmiş midir?

  4. Yanan orman alanlarının yeniden ağaçlandırılmasına ilişkin takviminiz nedir? Ağaçlandırma için hangi türlerin kullanılması düşünülmektedir? Doğal orman ekosistemine uygunluk gözetilecek midir?

  5. Yanan alanlarda çevresel risk analizi yapılmış mıdır? Erozyon, sel riski, toprak kaybı gibi etkiler için bölgesel rapor hazırlanmış mıdır?

  6. Yangından etkilenen bölgelerde kaç konut, ahır, işyeri ve kamu binası hasar görmüştür?

  7. Hasar tespit çalışmaları ne zaman tamamlanacaktır?

  8. Yangından etkilenen vatandaşlara konteyner, çadır veya geçici konut sağlanmış mıdır? Bu uygulamalar hangi bölgelerde sürmektedir?

  9. Yanan alanların bulunduğu bölgelerin imara açılmaması için alman idari ve hukuki önlemler nelerdir?

  10. Önümüzdeki süreçte yangın riskine karşı afet öncesi planlama ve yerel dirençli yerleşim modelleri üzerine Bakanlığınızın çalışmaları var mıdır?

  11. Son bir ay içinde çıkan orman yangınlarda toplam kaç hektar ormanlık alan yanmıştır? Bu alanların illere göre dağılımı nedir?

  12. Orman yangınlarına karşı erken uyan sistemlerinin, gönüllü halk eğitimlerinin ve yerel yangın müdahale ekiplerinin yaygınlaştırılması için bakanlığınızın attığı somut adımlar nelerdir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·

2025 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.

2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz. 2025 yılında 438 tona yükselmiştir. Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTAĞ'a sahiptir.

184'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.786 arazöz, 2.742 ilk müdahale aracı, | yangın mobil harekât merkezi yönetim aracı ve 831 iş makinesi bulunmaktadır.

Ayrıca orman yangınlarıyla mücadelede 15.604 yangın işçisi, 4.140 teknik personel, 6.150 orman muhafaza memuru ve 135.334 gönüllü bulunmaktadır.

Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.

Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında; e Her yıl orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır. se Halkın orman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları o yapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, cezaevlerinde bulunan mahkumlara, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir.

"e Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır. " İHA'lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır. e Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır.

" İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir. e Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır. se o Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır. se Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır.

"e Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.796 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir. e Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır.

Strateji Geliştirme Başkanlığı e Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır.

" 2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 2024 yılı itibarıyla 11 dakikaya kadar düşürülmüştür.

"e Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir.

"e Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır.

"e Ormanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmış olup 2025 yılında da devam etmektedir. e Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler.

" Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır.

Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir.

Anayasamızın 169'uncu maddesinde; "Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz, imara açılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir." hükmü gereğince, orman yangınlarından zarar gören tüm alanlar yılı içerisinde ağaçlandırma çalışmalarına konu edilerek yeniden ormanlaştırılmaktadır.

Yangından zarar görmüş alanların yeniden ağaçlandırılması için değerlendirme ve tespit çalışmaları devam etmektedir. Değerlendirme, tespit ve projelendirme çalışmalarının tamamlanmasından sonra tür seçimi, ekim ve dikim işlemleri yapılacak olup söz konusu alanlar doğal orman ekosistemine uygun olarak yılı içerisinde yeniden ormanlaştırılacaktır.

01.09.2025-01.10.2025 tarihleri arasında meydana gelen 440 orman yangınında 4.089 hektar alan yangından etkilenmiştir.

Orman Köylülerinin Kalkındırılmalarının Desteklenmesi Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik'in "Borç Erteleme" başlıklı 22'nci maddesi 4'üncü fıkrasında: "Deprem, sel, doğal afet, salgın hastalık gibi mücbir sebep hallerinde, kredi desteği verilen orman köylüleri ve kooperatiflerin Strateji Geliştirme Başkanlığı kırk beş gün içerisinde talepleri halinde, bölge müdürlüğünüzce tanzim edilecek raporun Genel Müdürlükçe uygun görülmesi durumunda kredi taksitleri | yıla kadar faizsiz olarak ertelenebilir." denilmekte olup mevzuatımız doğrultusunda kredi kullandırılan orman köylülerimizin kalan tüm kredi taksit borçları faizsiz olarak ertelenecektir. Ayrıca orman yangınından etkilenen orman köylerine kredi ve hibe desteği verilirken öncelik tanınacaktır.

Devlet Destekli Tarım Sigortası uygulamalarında; bitkisel ürün sigortası ve hayvan hayat sigortası branşlarında yangın hasarı teminat kapsamında yer almakta olup bu kapsamda tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları TARSİM Eksperleri tarafından yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.

Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren 925 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "420 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.

İbrahim YUMAKLIBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir