Orman ve Köy İlişkileri Genel Müdürlüğü'nün kurumsal etkinliğine ilişkin
Kaynak göster
Ayhan Barut (CHP), 30 Temmuz 2025 tarihinde 7/31960 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 117 gün sonra, 24 Kasım 2025).
Ayhan Barut (CHP, Adana). “Orman ve Köy İlişkileri Genel Müdürlüğü'nün kurumsal etkinliğine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31960, 30 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31960-orman-ve-koy-iliskileri-genel-mudurlugu-nun-kurumsal-etkinligine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6ccae875-be54-4abb-822b-0198606e7a61
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 117 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
1950'lerden bu yana Türkiye'de kırsal kalkınmanın orman köylüleri eliyle desteklenmesi amacıyla faaliyet yürüten Orman ve Köy İlişkileri Genel Müdürlüğü (ORKÖY), orman köylerinde yaşayan halkın üretici niteliğini koruyarak ormana olan bağlılığını artırmış ve orman yangınlarıyla mücadelede stratejik bir görev üstlenmiştir.
Ancak son yıllarda ORKÖY'ün kurumsal etkinliğinin azaltılması ve özellikle orman köylülerinin örgütlü yapılarla desteklenmemesi hem ormanların sürdürülebilir yönetimi açısından hem de orman yangınlarına karşı doğal savunma hatlarının zayıflatılması açısından ciddi sorunlara yol açmaktadır.
2024 ve 2025 yıllarında art arda yaşanan orman yangınlarında; yangına ilk müdahale süresinin uzadığı, yerel halkın yangın söndürme süreçlerinden uzaklaştırıldığı ve orman köylülerinin kurumsal destekten mahrum bırakıldığı görülmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
ORKÖY'ün yapısal ve idari olarak etkisizleştirilmesi, orman köylülerinin orman yangınlarıyla mücadeledeki yerini ve katkısını nasıl etkilemiştir? ;
2025 yılı için ORKÖY projelerine bütçeden ne kadar pay ayrılmıştır?
Son 10 yılda, ORKÖY aracılığıyla orman köylülerine yapılan eğitim, ekipman ve kredi destekleri ne ölçüde azalmıştır?
2023 ve 2024 yıllarında meydana gelen büyük orman yangınlarında, ilk müdahaleyi yapan ekiplerde orman köylüleri yer almakta mıdır?
ORKÖY gibi yerel ve tabana yayılmış kurumların zayıflatılmasının, orman yangınlarıyla mücadelede merkeziyetçi yapıların etkinliğini azaltıp azaltmadığına yönelik bir değerlendirme yapılmış mıdır?
ORKÖY'ün yeniden aktif hale getirilmesi, yerel yangın ekiplerinin güçlendirilmesi ve kırsal katılımın artırılması yönünde Bakanlığınızın planladığı bir politika veya reform var mıdır? !
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Orman Köylerini Kalkındırma ve Destekleme Projesi (ORKÖY), zaman içinde çeşitli bakanlık yapılanmalarından geçerek ormancılık alanındaki farklı hizmet birimlerinin koordinasyonunu ve kurumsal verimliliği artırmayı hedeflemiştir. Bakanlıkların ve bağlı genel müdürlüklerin örgüt yapısı, kamu yönetimindeki sürekli dönüşüme paralel olarak şekillenmiştir.
Bu süreçte ORKÖY faaliyetleri herhangi bir aksaklık olmadan artarak devam etmiştir. Orman köylüsüne sağlanan desteklerin geniş kitlelere ulaşması ve yeni uygulamaların hayata geçirilmesi amacıyla son 10 yılda yapılan yönetmelik değişiklikleri ile kredi destekleri tamamen faizsiz hâle getirilmiş ve hibe uygulamaları da yürürlüğe girmiştir.
Devlet adına orman yangınlarını önleme ve söndürme görevi 6831 sayılı Orman Kanunu'na göre Orman Genel Müdürlüğüne (OGM) verilmiştir. Torba yasalarla zaman zaman orman yangınlarıyla ilgili bazı yasal düzenlemeler yapılmıştır: 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 69'uncu maddesi değiştirilerek "Orman yangınlarıyla mücadelede gönüllülerden de faydalanılır" hükmü getirilmiştir. Orman yangınları hakkındaki "Orman Yangınlarıyla Mücadelede Görev Yapan Gönüllüler Hakkında Yönetmelik" 11.09.2019 tarihli ve 30885 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğe göre; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup, 18 yaşını doldurmuş, en az ilkokul mezunu olan, sağlık engeli olmayan, adli sicil kaydı bulunmayanlar orman yangınlarıyla mücadele gönüllüsü olarak müracaat edebilmektedirler. Bu bağlamda, 135.334 kişi orman yangın gönüllüsü eğitimi almıştır. Bu eğitimlerde orman köylüleri de yer almıştır.
2025 yılı için toplam 2.565.778.000 TL bütçe ile 12.100 orman köylüsü hane ve orman köylerinde kurulmuş 11 tarımsal kalkınma kooperatifinin desteklenmesi hedeflenmektedir.
OGM-ORKÖY destekleri, orman köylülerinin taleplerine göre şekillenmekte, kredi ve maliyet değişikliklerine rağmen sürdürülebilir şekilde uygulanarak köylülerin kalkınmasına katkı sağlamaktadır.
Son 10 yılda sosyal ve ekonomik desteklerle;
2014'te 12.538, 2015'te 10.421, 2016'da 12.309, 2017'de 10.303, 2018'de 8.519, 2019'da 9.341, 2020'de 9.248, 2021'de 11.127, 2022'de 10.418, 2023'te 11.394 ve 2024'te 11.014 hane desteklenmiştir.
Yerleşim yerlerine yakın tüm büyük orman yangınlarında orman köylüsü de orman yangınlarına hem ilk müdahale hem de yangınla mücadele çalışmaları sırasında yardımcı olmaktadır.
ORKÖY, OGM bünyesine katıldığı 2011 yılından itibaren, taşrada daha güçlü bir kadroyla 30 Orman Bölge Müdürlüğü ve 81 ilde faaliyetlerini etkin bir şekilde sürdürmektedir. Günümüzde orman köylüleri yaşadıkları çevre ve köyün korunmasına ilişkin daha bilinçli yaklaşım sergilemekte, orman yangınlarında gönüllü olarak orman teşkilatı ile birlikte ön safhalarda mücadele etmektedir.
Orman yangınlarına müdahalede gönüllüğün sadece orman köylüleri ile sınırlı kalmayıp, toplumdaki doğa ve orman sevgisinin artırılması konusunda orman teşkilatı, yerel yönetimler ve sivil toplum örgütlerinin iş birliği içinde sürdürüleceği bir birlikteliğe dönüştürülmesi, ormancılık çalışmalarına toplumun etkili bir şekilde katılımını sağlayarak ormanların korunması ve geliştirilmesinde kamuoyu oluşturulmasına katkıda bulunmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan