Orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan uçak ve helikopterlere ilişkin
Kaynak göster
Eylem Ertuğ Ertuğrul (CHP), 30 Temmuz 2025 tarihinde 7/31964 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 237 gün sonra, 24 Mart 2026).
Eylem Ertuğ Ertuğrul (CHP, Zonguldak). “Orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan uçak ve helikopterlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31964, 30 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31964-orman-yanginlariyla-mucadelede-kullanilan-ucak-ve-helikopterlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f95a0326-6c17-4b33-a419-019864e61912
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 237 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 224 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan soruların, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ederim.
Eylem Ertuğ ERTUĞRUL Zonguldak Milletvekili Milli Savunma Komisyohü Üyesi
Özellikle yaz aylarında ülkemizde ve benzer coğrafyalarda ciddi orman yangınları çıkmaktadır. Son yıllarda çıkan bu yangınlar çok geniş alanlarda etkili olabilmekte ve vatandaşlarımızın can ve mal güvenliğini tehdit eder boyuta gelmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu yıl da | Haziran'dan beri Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde çok geniş çaplı orman yangınları yaşanmaktadır. Son olarak Eskişehir'in Seyitgazi ilçesinde devam eden orman yangınında beş orman işçisi ve beş AKUT çalışanı yangın söndürme çalışmaları sırasında alevler arasında kalarak can vermiş; 14 kişi ise yaralanmıştır. Yani ülkemizdeki orman yangınları giderek geniş alana yayılmakta, orman yangınlarından kaynaklı can ve mal kayıpları ve ormanlık alanların tahribatındaki oranlar artmaktadır.
Bu tür büyük yangınların söndürülmesinde ya da yangınlara büyümeden müdahale etmede yangın söndürme uçakları ve helikopterler çok etkili olmaktadır. 2019 yılından itibaren atanan kayyum tarafından yönetilen Türk Hava Kurumu'nun ise yangın söndürme faaliyetleri başta olmak üzere birçok hayati alanda hizmet verdiği bilinmektedir.
Ancak son dönemde kayyum yönetiminde alınan kararların, kurumun asli görevlerini yerine getirebilme kapasitesine zarar verdiği yönünde yoğun tartışmalara tanık olduğunu görmekteyiz. Gerçekleşen her orman yangınının ardından, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Türk Hava Kurumu'nun yangınlara müdahale etmekte yavaş ve yetersiz kalması, Türkiye'de yeterli sayıda aktif yangın söndürme uçağının olmaması, var olan uçakların hangarlarda bekletilmesi ve Tarım ve Orman Bakanlığı'na ait yangın söndürme filosunun zayıf olması büyük tartışmalara neden olmaktadır. Türk Hava Kurumu'nun önce ambulans helikopterlerin satışı kararı gündeme gelmiş sonrasında da yangın söndürme uçaklarının satışı kamu yararını doğrudan etkileyen ciddi bir mesele olmuştur.
— | 319bU
Bu bağlamda;
SORULAR
Yangın söndürme filosuna ait, ulusal coğrafi koşullarımıza uygun, yüksek kapasiteli ve çalışır durumda olan kaç adet yangın söndürme uçağı, helikopter ve hava aracı vardır? Orman yangınlarının birçok orman alanında eş zamanlı başladığı durumlarda maksimum etkide müdahalede bulunulabilmesi için asgari uçak sayısının kaç olması gerekmektedir? |
Erken uyarı ve hızlı müdahaleyi kolaylaştıracak teknolojik çalışmalarınız var | mıdır? Var ise bu çalışmalar nelerdir?
Ülkemizde yangın çıktığında söndürme çalışmalarının etkinliğinin artırılması amacıyla başka ülkelerle yapılan anlaşmalar var mıdır? Var ise bu anlaşmalar hangi ülkelerle ve ne tür kıstaslarla yapılmıştır? Yok ise yapmayı düşünüyor musunuz?
Türk Hava Kurumu'nun ambulans helikopterlerden sonra, yangın söndürme uçaklarını da satma kararı hangi gerekçelerle alınmıştır? Bu karara ilişkin herhangi bir fizibilite raporu hazırlanmış mıdır?
Yangın söndürme uçaklarının satışı sonrası orman yangınlarına müdahale kapasitesinde herhangi bir azalma yaşanmayacağına dair hangi önlemler alınmıştır?
Türk Hava Kurumu'nun kayyum yönetimine devredilmesinden bu yana geçen süre içinde kuruma ait toplam kaç hava aracı satılmış veya elden çıkarılmıştır?
Türk Hava Kurumu'nun kaynaklarının güçlendirilmesi ve asli görevlerine dönmesi için hükümetin herhangi bir çalışması var mıdır?
Türk Hava Kurumu'nun ambulans helikopter hizmetinin durdurulması sonrası hava ambulans hizmetleri hangi yöntemlerle yürütülmektedir ve bu hizmetin maliyeti kamuya nasıl yansımıştır?
THK tarafından satışa çıkarılan uçaklar, Orman Genel Müdürlüğü'nün yangın söndürme uçağı için çıktığı ihalede belirtilen uçaklarla aynı modeldir. Bu durumda, THK tarafından satışa çıkarılan, yangınların söndürülmesi konusunda elzem olan uçakların bakanlığınız tarafından alınması söz konusu olmamış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
2026 yılında ülke genelinde 119 adet helikopter, 28 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (HA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2026 yılında 462 tona yükselmiştir. Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTAĞ'a sahiptir.
Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından SPI metodu ile her ay yayınlanan kuraklık haritaları incelenerek, orman yangınları açısından risk teşkil eden bölgeler uyarılarak, riskli bölgelerde gerekli tedbirler alınmaktadır. Her yıl orman yangını sezonu öncesinde Yangın riski analizi yapılmakta ve yangın risk haritaları güncellenmektedir. MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi), kullanılarak günlük riskli alanlar tespit edilmekte ve gerekli tedbirler alınmaktadır. Bunun yanı sıra: Orman Yangınlarıyla Mücadele Karar Destek Sistemi, İHA (İnsansız Hava Aracı), Yangın Yönetim Sistemi Yangıncell Sistemi ile İş Emri Takip ve Navigasyon Sistemi kullanılmaktadır.
Ülkemiz EFFIS (The European Forest Fire Information System/ Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi) üyesi olarak diğer ülkelerle tecrübe paylaşımı ve eğitimler, teknoloji ve karar destek sistemleri konularında iş birliği yapılmaktadır. Avrupa Birliği Sivil Koruma Mekanizması (European Civil Protection and Humanitarian Aid Operations) ile üye ülkeler arasında Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Dışişleri Bakanlığı aracılığı ile hava aracı ve ekip desteği sağlanmaktadır. Diğer ülkeler ile ikili anlaşma ve protokoller ile teknoloji, eğitim ve müdahale konularında yardımlaşmalar yapılmaktadır.
2025 yılı orman yangınlarıyla mücadele hazırlık faaliyetleri kapsamında Türk Hava Kurumu (THK) envanterinde bulunan piston motorlu CL-215 amfibi uçaklarını da kapsayan iki defa ihale düzenlemiş olup ilk ihalede belirlenen maliyetin 2.3 katı, ikinci ihalede ise 2,6 katı teklifler gelmesi nedeniyle ihaleler iptal edilmek zorunda kalınmıştır. Bununla birlikte bahse konu uçakların satış süreci yakından takip edilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan