Bitlis Etnografya Müzesinin kapatılmasına ilişkin
Kaynak göster
Hüseyin Olan (DEM Parti), 29 Temmuz 2025 tarihinde 7/32055 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 20 Ekim 2025).
Hüseyin Olan (DEM Parti, Bitlis). “Bitlis Etnografya Müzesinin kapatılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32055, 29 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32055-bitlis-etnografya-muzesinin-kapatilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ad63cff9-5c6f-471c-b46d-0198562cc2b4
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 83 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorumun Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Bitlis'in tarihi Mahallebaşı semtinde bulunan Bitlis Etnografya Müzesi yaklaşık bir yıldır kapalıdır. Etnografya Müzesinin içinde bulunduğu bina Cumhuriyetin başında vali konağı olarak kullanılmıştır. 2005 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı olarak Etnografya Müzesi'ne dönüşmüş ve uzun yıllar boyunca Ahlat Müze Müdürlüğü'ne bağlı bir birim olarak hizmet vermiştir. Ancak son bir yıldır müze tamamen boşaltılmış; içerisindeki tarihi eserler
Ahlat'a taşınmış, bina kaderine terk edilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Söz konusu yapının yalnızca bir kültür mirası değil, aynı zamanda halkın kamusal belleği olduğu gerçeğini göz ardı ederek alınan bu kapatma kararının nedenleri hakkında kamuoyuna hiçbir açıklama yapılmamıştır.
Tarihi bina ve müze ile ilgili olarak bölge halkının çok ciddi ve kaygı verici iddiaları mevcuttur. Müzenin hemen yanında yer alan eskiden vali konağı olarak kullanılan alan AKP'li eski bir milletvekili tarafından satın alınmış, şahsi malikanesine çevrilmiş ve etnografya müzesinin malikanesinin önünü kapattığı gerekçesiyle boşaltıldığı yönünde iddialar da vardır.
Bu iddialar kamu malı olan tarihi yapıların kişisel rant ilişkilerine kurban edildiği ve kültürel mirasın göz göre göre tasfiye edildiği bir tabloya işaret etmektedir. Halkın ortak mülkiyeti olan tarihi yapılar üzerinde yürütülen bu sessiz tasfiye kabul edilemez.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bitlis Etnografya Müzesi hangi gerekçeyle ve hangi karar süreci sonucunda boşaltılmıştır?
. Bitlis Etnografya Müzesinin boşaltılması işlemi kamuoyuyla neden paylaşılmamıştır?
. Müzede sergilenen ve arşivlenen tüm etnografik eserler hangi nedenle Ahlat'a taşınmıştır?
. Bu kapatma sürecine ilişkin olarak Bakanlığınızca hazırlanan herhangi bir yazılı rapor, değerlendirme ya da plan bulunmakta mıdır?
. Bölge halkı tarafından dile getirildiği üzere eski bir milletvekilinin siyasi gücünü kullanarak söz konusu etnografya müzesini boşalttığı yönünde iddialar Bakanlığınızın bilgisi dâhilinde midir? Bu yapısal müdahaleler hakkında bakanlığınız herhangi bir inceleme veya denetim yapmış mıdır?
. Bakanlığınız, Bitlis gibi çok katmanlı bir tarihe sahip kadim bir kentte bulunan tek müzenin kapatılmasının yol açacağı kültürel boşluk ve hafıza kaybı üzerine bir etki değerlendirmesi yapmış mıdır?
. Bölge halkı tarafından söz konusu Etnografya müzesi binasının satışının yapılmak istendiği yönünde bilgiler bulunmaktadır? Bu iddialar doğru mudur?
. Bakanlığınızın boşaltılan tarihi bina ile ilgili geleceğe yönelik tasarrufu nedir? Söz konusu binayı ileriye dönük olarak hangi amaç için kullanmayı planlıyorsunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;
Ahlat Müzesi Müdürlüğü bağlı birimi Bitlis Etnografya Müzesi; teşhir vitrinlerinin fiziki ve teknik açıdan eski ve yetersiz olması, iklimlendirme sisteminin bulunmaması, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli müze binasının mimari yapısının teşhir, depolama ve idari hizmet açısından uygun olmaması, depo ve kazan dairesinin bir arada bulunması, girişinin alt kotta olması nedeniyle su baskını riski taşıması, çatı ve duvar kenarlarının bazı noktalarında su sızıntısı görülmesi, binanın pencereler nedeniyle fazla ışık alması ve depoda yaşanan rutubet sorunu nedeniyle eserlerin zarar görmesinden dolayı Bakanlık Makamından alınan 20.09.2023 tarihli ve 4194016 sayılı Onay ile ziyarete kapatılmıştır.
Müzenin kapatıldığı Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü web sayfasında "Geçici Süreyle Kapalı Olan Müzeler ve Bağlı Birimler" başlığı altında yayımlanmıştır. Daha sonra söz konusu taşınmazın "Çok Amaçlı Ziyaretçi ve Kültür Evi" olarak kullanılmak üzere Bitlis Belediye Başkanlığına tahsisi talebi Bakanlığımızın 03.09.2025 tarihli Oluru ile uygun değerlendirilmiş ve "Geçici Süreyle Kapalı Olan Müzeler ve Bağlı Birimler" başlığından kaldırılmıştır.
Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak, Bitlis Etnografya Müzesinde muhafaza edilen eserlerin daha sağlıklı ve modern bir yapıya sahip olan Ahlat Müzesi Müdürlüğü binasına nakledilmesi sağlanmış olup, Diyarbakır Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü ile Ahlat Müzesi Müdürlüğünde görev yapan uzmanlar tarafından eser paketleme ve taşıma çalışmaları sorunsuz şekilde tamamlanmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 45'inci maddesinde; "Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazlar Hazine adına, diğer kamu idarelerine ait taşınmazlar ise tüzel kişilikleri adına tapu sicilinde tescil olunur. Hazine adına tescil edilen taşınmazlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yönetilir." hükmü bulunmakta olup kamu malları ile ilgili tasarruf yetkisi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığındadır. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünde anılan taşınmazın satışına ilişkin herhangi bir işlem bulunmamaktadır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan