Elazığ 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde bazı mahkumların diğer mahkumlara karşı şiddet eylemleri gerçekleştirdiği iddialarına ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 11 Ağustos 2023 tarihinde 7/3206 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 131 gün sonra, 20 Aralık 2023).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Elazığ 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde bazı mahkumların diğer mahkumlara karşı şiddet eylemleri gerçekleştirdiği iddialarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3206, 11 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3206-elazig-1-nolu-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-bazi-mahkumlarin-diger-mahkumlara-karsi-siddet (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a71ca690-585a-42bb-857f-0189f3ebae39
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 131 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili
Diyarbakır Barosu ve Özgürlük İçin Hukukçular Derneği Diyarbakır Şubesi üyesi avukatlar tarafından 7 Ağustos 2023 tarihinde Elâzığ 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde kamuoyuna yansıyan fiziki saldırı ve ölümcül nitelikli yaralanmalara ilişkin 9 Ağustos 2023 tarihinde ziyaret gerçekleştirilmiş ve bu ziyarette 5 tutuklu/hükümlü ile görüşülmüş ve bu görüşmeler raporlaştırılmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kamuoyuyla da paylaşılan bu rapora göre, Özgecan Aslan'ın katilini cezaevinde öldüren ve Elazığ 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevine sürgün edilen mahpus Gültekin Alan, 6 Ağustos 2023 tarihinde gece saatlerinde kalp rahatsızlığı yaşadığını iddia ederek hastaneye sevkini istemiş, hastanede tedavisi gerçekleştirildikten sonra 7 Ağustos 2023 tarihinde gece saat: 03.00 sıralarında cezaevi odasına yerleştirilmek üzere getirilirken kendisine eşlik eden infaz koruma memurunu etkisiz hale getirerek kapıları açmaya yarayan demirkolu alarak diğer odalarda bulunan mahpuslara doğru yönelmiştir. Fail olduğu belirtilen diğer mahpusun odasının kapısını açarak E-sağ koridorda ilerleyerek "ben derin devletim, yukarıdan izin aldım" diyerek mahpusların odalarını açarak tutuklu/hükümlülere hakaret, tehdit ve fiziki saldırılarda bulunmuş ve kesici aletlerle mahpusları yaralamıştır. Bu saldırılar sırasında mağdur tutuklu/hükümlü H.A''nın kilitli olmayan odasını demir kol ile açan failler (iki kişi) H.A'yı rehin aldıktan sonra "yavaş yavaş yapacağız", "en az yedi saat boyunca burada kalacağız ve Haber Türk'ü aç bu olay haberlere çıkana kadar buradayız? dediği ve H.A'yı darp edip yaraladıkları avukatlara aktarılmıştır. Daha sonra mağdur tutuklu Ş. Y'nin odasına giren failler Ş.Yiyi kaşık bölgesinden yaralamış ve mağdur M.Y adlı mahpusun odasına yönelmiş M.Y'i kafasından, sağ elinden, sol kolundan, sol karın üst ve belinin sağ tarafından kesici ve delici aletlerle yaralamışlardır. Son olarak M.Ö adlı mahpusun kilitli olmayan odasını da demir kol ile açan failler M.Ö'yü baş bölgesinden yaralamışlardır.
Saldırıya uğrayan mahpuslar ziyarete gelen avukatlara, saldırının 1 saate yakın sürdüğünü, bu zaman dilimi içerisinde cezaevi personelinin ve askerlerin olayı önlemeye yönelik hiçbir müdahalede bulunmadıklarını aktarmışlardır. Avukatlar ayrıca E Blok Sağ Koridorda bulunan görgü tanıklarıyla da görüşmeler yapmış, bu görüşmelerde faillerin kendi aralarında "Ben öldür demeden öldürme", "Kan kaybediyor, ölür şimdi", *O devlet görünen devlet, ben derin devleti temsil ediyorum", "İnsanlar devlete hıyanet ederler sadece hapis cezası mı olur bunun cezası", "Sen Ömer Halisdemir'e kaç kurşun sıktın", "Biz devlete isyan etmiyoruz. Biz Ömer Halisdemir'in intikamını almak için buradayız", "Kahrolsun PKK Yaşasın Türkiye Cumhuriyet devleti' dediklerini, Emniyetten sorumlu baş memurun sesi oldukları bir sesin de faillere *Size namusum ve şerefim üzerine yemin ediyorum teminat veriyorum, size herhangi bir şey olmayacak" dediklerini aktarmışlardır. Avukatların görüşmeler sonucunda 6 Ağustos 2023 tarihinden önce E Blok Sağ Koridorda aramalar yapıldığını ancak fail Gültekin Alan'ın ve diğer fail mahpusun odalarının aranmadığını, faillerin bir hafta öncesinde odalara seslenip hangi suç tipinden kimin yer aldığını öğrenmeye çalıştıklarını tespit etmişlerdir.
Özgürlüklerinden mahrum edilmiş mahpusların yaşam hakkı ile beden ve ruh bütünlüğünün korunması devletin sorumluluğunun ayrılmaz bir parçasıdır. Anayasa ve yasalar ile uluslararası sözleşme ve belgelerde belirlenen esaslar çerçevesinde etkin, ıslah edici ve onarıcı bir infaz sürecinin yaşanması noktasında ana sorumluluk merkezi cezaevi idaresi ve personelindedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Elâzığ | Nolu Yüksek Güvenlik Cezaevinde yaşanan olaylara ilişkin bakanlık olarak bir soruşturma başlattınız mı? Başlatılmış ise bu soruşturma hangi kapsam ve içerikte yürütülmektedir?
Fail olduğu belirtilen Gültekin Alan'ın hastaneden cezaevine sevki sonrasında odasına yerleştirilmesi sırasında gerekli güvenlik önlemlerini almayan, failin saldırıları sırasında ivedilikle gerekli müdahaleleri yapmayan cezaevi personelleri ve askeri personeller hakkında idari ve adli işlem başlatacak mısınız?
Çok sıkı güvenlik önlemlerinin bulunduğu bu cezaevinde bu saldırı nasıl gerçekleşmiştir?
6 Ağustos 2023 tarihinde E Blok Sağ Koridorda aramalar yapıldığı ancak faillerin odalarının aranmadığı doğru mudur?
Failler kesici ve delici aletleri nasıl temin etmiştir? 1 saate yakın süren olaylara cezaevi personeli ve askerler neden müdahale etmemiştir?
7 Ağustos 2023 tarihinde E Blok Sağ Koridorda mahpusların odalarının kapılarının kilitlenmediği ve demirkol yardımıyla açılabildiği iddiaları doğru mudur?
Failin bu saldırıyı daha öncesinde tasarladığı, bunun için Elâzığ I Nolu Cezaevine bilinçli şekilde sürgün edildiği ve cezaevi personeli tarafından korunarak bu saldırıları gerçekleştirdiğine yönelik ciddi şüpheler araştırılmakta mıdır?
Faillerin bir hafta öncesinde odalara seslenerek sağ koridorda bulunan mahpusların hangi suçtan cezaevinde kaldıklarını öğrenmeye çalıştığı iddiaları doğru mudur?
Derin devlete çalıştığını iddia eden failler hakkında yeterli bir istihbarat bilgisi bulunmakta mıdır? Bu kişi daha önce tutulduğu cezaevlerine kaç mahpusa saldırıda bulunmuştur? Bu saldırılarda kaç mahpus yaralanmış ya da öldürülmüştür?
Faillerin mağdur mahpusların maddi ve manevi varlıklarına yönelik şiddetlerine karşı etkin bir soruşturmanın yürütülerek, kanuni tanımına uygun suç isnatları üzerinden yargılanması için bir çabanız olacak mıdır?
Bakanlık olarak tutuklu/hükümlülere karşı gösterilen münferit şiddet eylemlerine, düzenli şiddete, gayri resmi çete veya liderliklerinin uyguladıkları şiddet sistemlerine karşı ne önlemler almaktasınız?
Bakanlık olarak Elâzığ 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde özgürlüklerinden yoksun savunmasız kişilere karşı yaralamaya ve öldürmeye yönelik bu saldırıya ilişkin kamuoyunu aydınlatacak bir açıklama yapacak mısınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1272644 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3206 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı :E-56020453-610-635-3257/6135 Konu : Yazılı soru önergesi 20112./2023
Sayın Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3206 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT),27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
I- Arama, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Arama" kenar başlıklı 36. ve 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş uyap.gov.tr adresinden nOcgPPa - 54OFRVV - 00K6GWNK - HİJ4OT4- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinde düzenlenmiştir.
Arama hükümlerini düzenleyen ceza infaz mevzuatımız, Ülkemizin taraf olduğu sözleşmeler ve uluslararası düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararının "Arama ve Kontroller" başlığını taşıyan 54. maddesinde, görevlilerin arama yaparken uyacakları detaylı prosedürlerin olması, arama yapılacak hallerin ve arama şekillerinin ulusal mevzuatta düzenlenmesi, aranan kişilerin küçük düşürülmemesi, aramanın hemcins olan görevliler tarafından yapılması gibi hususlara yer verilmiştir. Yönetmeliğin 34. maddesinde yer alan düzenleme de söz konusu Tavsiye Kararındaki hükümler ile paralellik arz etmektedir.
Aramanın amacı, kurumda bulundurulması yasak olan eşya ve kanunla yasaklanan uyuşturucu maddelerin yanı sıra telefon ve sim kartı gibi haberleşme araçları ile bıçak ve jilet gibi kesici ve bereleyici aletlerin kuruma girişinin önüne geçmektir. Ayrıca, terör örgütlerinin ceza infaz kurumundaki hükümlü ve tutuklularla bağlantılarını kesmek için örgütsel iletişim niteliğinde değerlendirilebilecek haberleşme evrak ve belgelerinin kuruma girişinin engellenmesi hedeflenmektedir.
Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan aramalar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir.
MI- İşlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma başlatılması, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar, Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır.
IV- Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 16/10/2023 tarihli cevapta; soru önergesinde bahsi geçen iddialara ilişkin olarak görevli personel hakkında açılan adli ve idari soruşturmanın devam ettiği bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden NOcgPPa - 5soFRVV - 00K6GWK - HI KOTA ile erişebilirsin Siz
Yılmaz TUNÇBakan