Manavgat S Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun mahkeme kararına rağmen koşullu salıvermeden yararlandırılmadığı iddialarına ilişkin
Kaynak göster
Nejla Demir (DEM Parti), 11 Ağustos 2023 tarihinde 7/3207 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 580 gün sonra, 13 Mart 2025).
Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “Manavgat S Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun mahkeme kararına rağmen koşullu salıvermeden yararlandırılmadığı iddialarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3207, 11 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3207-manavgat-s-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-mahkeme-kararina-ragmen-kosullu-sal (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9bbde50d-c512-428d-8058-0189f303cf29
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 580 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
OLA
Nejla Demir Yeşil Sol Parti Ağrı Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Afyonkarahisar 1*Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığı'nın 19/10/2022 tarih ve 2022/8605 sayılı kararı hükümlü Selim Üldeş'in iyi halli olmadığına, koşullu salıverilmesinin uygun olmadığına karar verilmiştir. Kararın hükümlüye tebliğinin akabinde yasal süresi içerisinde Afyonkarahisar İnfaz Hakimliği'ne itirazda bulunulmuştur. Afyonkarahisar İnfaz Hâkimliği 08/11/2022 tarihli, 2022/7285 dosya numaralı ve 2022/7330 sayılı kararıyla hükümlünün itirazını kabul ederek Afyonkarahisar I*Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 19/10/2022 tarih ve 2022/8605 sayılı kararının kaldırılmasına hükmetmiştir. Bahse konu karara Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/151 no'lu itirazı ile itiraz edilmiş olmakla, dosya incelenmek üzere Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından ele alınmıştır. Üyelerden birinin karşı oyuna rağmen Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesi 2022/2116 D. İş sayılı ve 05.12.2022 tarihli kararıyla savcılığın itirazı kabul edilerek koşullu salıvermeden yararlanmamasına karar verilmiştir.
Akabinde hükümlü Selim Üldeş Manavgat S Tipi Kapalı Cezaevine gönderilmiştir. Manavgat S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığı'nın 03/04/2023 tarih ve 2023/1533 sayılı Terör Örgütünden Ayrılması Konusunda Samimiyetinin Tasdik Edilmemesi Kararı ile hükümlünün iyi halli olmadığına ve koşullu salıverilmesinin uygun olmadığına karar verilmiştir. Hükümlü Selim Üldeş ile eşi ve aynı zamanda vasisi olan Nafiye Üldeş bahse konu karara karşı itiraz etmişler ve dosya incelenmek üzere Manavgat İnfaz Hakimliği'nce ele alınmıştır. Manavgat İnfaz Hakimliği'nin 05/05/2023 tarihli, 2023/1954 dosya numaralı ve 2023/2104 numaralı kararıyla hükümlü Selim Üldeş ve eşi (vasisi) Nafiye Üldeş'in itirazları ayrı ayrı kabul edilmiştir. Bahse konu karara Manavgat Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından itiraz edilmiş ve incelenmek üzere Manavgat 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nce ele alınmıştır. Manavgat 1. Ağır Ceza Mahkemesi 25/05/2023 tarihli ve 2023/823 D. İş sayılı kararıyla Cumhuriyet Başsavcılığı'nın itirazının reddine karar vererek Manavgat İnfaz Hakimliği'nin kararını yerinde bulmuştur. Bahse konu karar kesin karar olup hükümlü Selim Üldeş'in 25.05.2023 tarihi itibariyle koşullu salıverilme kurumundan yararlanması gerekirken kesinleşmiş mahkeme kararı uygulanmamıştır.
Ardından Manavgat S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığı'nın 15/05/2023 tarih ve 2023/2153 sayılı kararı ile hükümlünün iyi halli olmadığına ve koşullu salıverilmesinin uygun olmadığına karar vermiştir. Manavgat 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin kesinleşmiş kararı bulunmasına rağmen cezaevinde bulunan kurul bu kararı dikkate almaksızın kendi uygulamaları ile infazı uzatmışlardır. Hükümlü Selim Üldeş ve eşi (vasisi) Nafiye Üldeş kurulun verdiği yeni karara itiraz etmişlerdir. Manavgat İnfaz Hakimliği'nce dosya ele alınmıştır. Manavgat İnfaz Hakimliği 07/06/2023 tarihli, 2023/2548 dosya numaralı ve 2023/2731 numaralı kararı ile itirazların reddine karar vermiştir. Ret gerekçesi ise: "hükümlünün örgütün bir terör örgütü olduğunu söylemekten kaçındığı anlaşılmakla vaki itirazın reddine" şeklinde hukuka aykırı bir değerlendirme içermekte olup sair bir gerekçe sunulmamıştır. Bahse konu karara hükümlü ve eşi tarafından itiraz edilmiş Manavgat 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nce dosya incelenmek üzere ele alınmıştır. Manavgat |. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 19.07.2023 tarihli ve 2023/1156 D. sayılı kararıyla itirazın reddine karar verilmiştir.
Özetle öncelikle cezaevi bünyesindeki kurul kesinleşmiş mahkeme kararına rağmen hükümlünün koşullu salıverilmesinin önünü kapatarak kendi infaz sistemini yaratmaya çalışmıştır. Yine Manavgat İnfaz Hakimliği ve Manavgat 1. Ağır Ceza Mahkemesi 2 ay arayla verdikleri iki kararda herhangi bir yenilik olmamasına rağmen gerekçe sunmaksızın kararlarını değiştirmişlerdir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Afyonkarahisar İnfaz Hâkimliği 08/11/2022 tarihli, 2022/7285 dosya numaralı ve 2022/7330 sayılı kararıyla hükümlünün itirazını kabul ederek Afyonkarahisar I'Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 19/10/2022 tarih ve 2022/8605 sayılı kararının kaldırılmasına hükmettiği halde mahpusun koşullu salıverilmeme gerekçesi nedir?
Manavgat S Tipi Kapalı Cezaevine gönderilen mahpus, Manavgat S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığı'nın 03/04/2023 tarih ve 2023/1533 sayılı Terör Örgütünden Ayrılması Konusunda Samimiyetinin Tasdik Edilmemesi Kararı ile hükümlünün iyi halli olmadığına ve koşullu salıverilmesinin uygun olmadığına karar vermesinin nedeni nedir?
Manavgat İnfaz Hakimliği'nin 05/05/2023 tarihli, 2023/1954 dosya numaralı ve 2023/2104 numaralı kararıyla hükümlü Selim Üldeş ve eşi (vasisi) Nafiye Üldeş'in itirazları ayrı ayrı kabul edilmiş, bahse konu karar kesin karar olup hükümlü Selim Üldeş'in 25.05.2023 tarihi itibariyle koşullu salıverilme kurumundan yararlanması gerekirken kesinleşmiş mahkeme kararının uygulanmadığı bilinmekte midir?
Cezaevi bünyesindeki kurul kesinleşmiş mahkeme kararına rağmen hükümlünün koşullu salıverilmesinin önünü kapatarak kendi infaz sistemini yaratmaya çalışması Anayasa'ya ve ilgili hükümlere aykırı değil midir? Manavgat İnfaz Hakimliği ve Manavgat 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2 ay arayla verdikleri iki kararda herhangi bir yenilik olmamasına rağmen gerekçe sunmaksızın kararlarını değiştirmeleri siyasi bir tercih değil midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1272644 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Ağrı Milletvekili Nejla Demir tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3207 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden ZC JDfus - OT48bit - Ne Focle - WC/4UY> ile erişebilirsin
#07 Ge 13 mü Mevzuat Genel Müdürlüğü
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı :E-56020453-610-636-836/1232
Konu : Yazılı soru önergesi 8.122 /2025 Sayın Nejla DEMİR Ağrı Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3207 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
B) 5275 sayılı Kanunun;
I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,
2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
UY AP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden /ym8N/1 - jJNpgvTF - nbdHM49 - cxn/ewz ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;
I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,
2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği,
Hükümlerine yer verildiği malâmlarıdır.
Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.
U- 5275 sayılı Kanunun "Hükümlülerin Nakilleri" başlıklı Dokuzuncu Bölümünün "Kendi istekleri ile nakil" kenar başlıklı 54. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, çocuk hükümlüler ile maddi durumunun yetersiz olduğunu belgelendiren hükümlüler hariç olmak üzere nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri, ceza infaz kurumlarında bulunması gereken sürenin üç aydan fazla olması, iyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, istekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının Mevzuat Genel Müdürlüğü uygun bulunması ve tutukevi olmaması, mahkumiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması gerektiği; ikinci fıkrasında ise bu hükümlülerin nakledildikleri kurumlarda, eğitim öğretim veya hastalık nedeniyle nakil hariç, bir yıl kalmak zorunda olduğu, çocuklar bakımından bu sürenin altı ay olarak uygulanacağı hükmünün yer aldığı malumlarıdır.
I- Afyonkarahisar ve Manavgat Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmalara verilen 02/01/2024 ve 02/12/2024 tarihli cevaplarda;
A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Afyonkarahisar I Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken Manavgat S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna 19/01/2023 tarihinde nakledildiği ve halen aynı Kurumda barındırıldığı,
B) Adı geçen hakkında Afyonkarahisar 1 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından verilen 19/10/2022 tarihli adı geçenin iyi halli olmadığına dair karara karşı yapılan şikâyetin Afyonkarahisar İnfaz Hâkimliğinin 08/11/2022 tarihli kararı ile kabulüne karar verildiği, bu karara karşı Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ağır ceza mahkemesine itiraz edildiği, Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 05/12/2022 tarihli kararı ile infaz hâkimliğinin 08/11/2022 tarihli kararının kaldırılmasına karar verildiği,
C) Adı geçen hakkında Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından 03/10/2024 tarihinde verilen iyi halli olmadığına dair kararın, infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiği,
Ç) Kurumda tüm uygulamaların mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, D) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı,
Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden /YM8N/1 - İJNpgvTF - nDdHM48 - Cxn/ewz ileerişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan