Yenilenebilir enerji kaynaklarının lisans süreçlerine ilişkin
Kaynak göster
Şenol Sunat (İYİ Parti), 31 Temmuz 2025 tarihinde 7/32152 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 60 gün sonra, 29 Eylül 2025).
Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “Yenilenebilir enerji kaynaklarının lisans süreçlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32152, 31 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32152-yenilenebilir-enerji-kaynaklarinin-lisans-sureclerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/27a70612-e0f4-49f6-8552-019873cda032
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 60 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sn. Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Türkiye'nin enerji bağımsızlığı ve çevresel sürdürülebilirliği açısından büyük öneme sahip olan yenilenebilir enerji yatırımları, son dönemde kamuoyunda ciddi tartışmalara konu ' olmaktadır. 19 Kasım 2022'de EPDK tarafından yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği değişikliğiyle birlikte; kamuoyuna bilgi verilmeden yapılan başvurular, yönetmelik öncesinde yapılan hazırlıklar, usule aykırı tahsisler ve yatırım amacı taşımayan lisanslandırmalarla sektörde büyük bir rant alanı yaratıldığı iddiaları kamuoyunun gündemine gelmiştir.
Yönetmelik değişikliği öncesi "eş dost" ve "yandaş" kişilere bilgi sızdırıldığı, santral yapılacak arazilerin önceden tahsis edildiği, harçların yönetmelik çıkmadan yatırıldığı, lisans başvurularında asgari sermaye ve teminat şartlarının aranmadığı, ölçüm verisi gerekliliğinin ortadan kaldırıldığı öne sürülmüştür. Bu durum gerçek yatırımcıların önünü kesmiş, enerji üretiminde adaletsiz ve haksız bir rekabet ortamı yaratmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
29 Temmuz 2025 tarihinde ise Enerji Bakanlığı tarafından yayımlanan "Dağıtım Seviyesinden Transformatör Merkezi Bazlı Tahsis Edilen Lisanssız Üretim Kapasite Tablosu"nda tüm illerde tahsis edilebilecek güncel kapasitenin 0,00 MWe olarak açıklanmış, Bakanlığın yeşil enerjiye yatırım yapılmasının önünü tamamen kapattığı algısını güçlendirmiştir.
Sektör temsilcileri; kapasite tahsislerinin şeffaflık ve hakkaniyetten uzak şekilde yapıldığını, bazı trafolarda kapasite dolu olmasına rağmen tahsis verildiğini, gece yapılan adrese teslim işlemlerle belirli grupların kayrıldığını öne sürmektedir.
Ayrıca daha önce tahsis edilen kapasitelerin yatırım amaçlı kullanılmadığı, lisansların ikinci el piyasada el değiştirdiği ve rant aracı hâline getirildiği iddiaları da kamuoyunun ciddi şekilde sorgulanmaya devam etmektedir.
Son olarak sektör temsilcileri; IPARD projeleri konusunda şikayetlerini dile getirmektedir. IPARD kapsamında hibe alabilmek için yenilenebilir enerji yatırımları geliştirmek pozitif değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Ancak kapasite tahsisinin yapılmadığı bir ortamda yenilenebilir enerji yatırımları hayata geçirilemediğinden IPARD'dan hibe projesi alınamadığı iddia edilmektedir. Bu bağlamda, aşağıdaki soruların yanıtlanması kamuoyunun bilgi alma hakkı açısından önem arz etmektedir;
SORULAR
Enerji arz güvenliği, yerli üretim ve iklim taahhütleri göz önünde bulundurulduğunda, yeni kapasite açıklanmamasının teknik, stratejik, mevzuatsal ya da başka gerekçeleri var mıdır? Varsa bunlar nelerdir?
Türkiye genelinde Bakanlığınız nezdinde bekleyen lisanssız enerji başvurularının sayısı ve toplam kapasitesi nedir?
Lisanssız enerji yatırımlarının durmasıyla birlikte sektörde yaşanan ekonomik ve istihdam kayıplarına dair Bakanlığınızın bir değerlendirmesi mevcut mudur?
2025 yılı ikinci yarısı veya 2026 yılı başında lisanssız enerji yatırımlarına ilişkin Bakanlığınızın bir kapasite açıklaması yapması planlanmakta mıdır?
Kapasite tahsisi süreçlerinin belirli dönemlerde ilan edilerek şeffaf bir takvime bağlanması yönünde Bakanlığınız bir çalışma yürütmekte midir?
Bakanlığınız kapasite tahsis süreçlerinde şeffaflık ve denetim mekanizmalarını nasıl işletmektedir?
Enerji yatırımları için kamu kurumlarına güven duyan yerli ve yabancı yatırımcılar açısından, belirsiz kapasite politikalarının doğrudan yatırım ortamına etkisine ilişkin Bakanlığınızın yaptığı analiz veya raporlar var mıdır?
Gece saatlerinde yapılıp kısa sürede kapatılan kapasite tahsisleriyle ilgili iddialar doğru mudur? Bakanlığınızın bu konudaki açıklaması nedir? Bu tür uygulamalar hangi kriterlere göre yapılmaktadır?
EPDK'nın 19 Kasım 2022 tarihinde yapılan yönetmelik değişikliğinden hemen önce ve hemen sonra başvuru yaparak kapasite tahsisi alan kişi ve şirketlerden kaç tanesi ilgili yatırımı fiilen gerçekleştirmiştir?
Bakanlığınızın yatırım yapılmadan yalnızca lisansların ikinci el piyasada el değiştirdiğine dair herhangi bir tespiti, denetimi veya bu süreci engellemeye yönelik bir düzenlemesi mevcut mudur?
Bakanlığınız bu kapasitelere dair iptal veya geri alma mekânizmaları işletmiş midir?
Kapasite tahsislerinin yatırımcılar arasında hakkaniyetli biçimde dağıtılmasını sağlamak amacıyla herhangi bir puanlama, sıralama veya önceliklendirme sistemi kullanılmakta mıdır?
Kapasite tahsisi yapılmaması nedeniyle IPARD hibe projelerinden yararlanılamadığı iddiası doğru mudur? Bakanlığınız bu çelişkinin farkında mıdır?
Kapasite tahsisi yapılmaması nedeniyle IPARD destek programlarından yararlanamayan yatırımcı sayısı ve kaybedilen toplam hibe tutarı hakkında Bakanlığınızın bir çalışması mevcut mudur?
Kapasitesi dolu olarak ilan edilen trafo merkezlerinde bazı yatırımcılara nasıl kapasite tahsisi yapılmaktadır; bu tahsislerde herhangi bir bedel, bağış ya da farklı adlar altında ödeme alınıp alınmadığı doğru mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
19/11/2022 tarihli ve 32018 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'le depolamalı elektrik üretim tesisi kurmak amacıyla yapılacak önlisans başvurularına ilişkin usul ve esaslar, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'ne (Yönetmelik) eklenmiş olup, bu düzenleme çerçevesinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından 19/11/2022 tarihinde önlisans başvuruları alınmaya başlanarak 28/09/2023 tarihine kadar başvuru alımlarına devam edilmiştir.
Başvurulara ilişkin 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 7417 sayılı Kanunla değişik 7'nci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan; "Ek: 1V7/2022-7417/56 md.) Elektrik depolama tesisi kurmayı taahhüt eden tüzel kişilere, kurmayı taahhüt ettikleri elektrik depolama tesisinin kurulu gücüne kadar Kurum tarafindan rüzgâr ve/veya güneş enerjisine dayalı elekirik üretim tesisi kurulmasına ilişkin önlisans verilir. Bu kapsamdaki üretim tesisleri için Kanunun 7'nci maddesinin dördüncü fıkrası hükümleri uygulanmaz. Bu fikra kapsamında kurulacak tesisler için, önlisans ve lisans verme koşulları ile tadili ve iptali, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde teminatın irat kaydedilmesi hususları ve bu kapsamda üretilen elektrik enerjisinin depolama tesisi üzerinden sisteme verilmesi dahil uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafindan yönetmelikle düzenlenir... " hükmü ile EPDK'ya verilen yetki kapsamında hazırlanan ikincil mevzuat değişikliklerine ilişkin taslaklar 02/09/2022 ila 19/09/2022 tarihleri arasında Kurum internet sitesinde kamuoyu görüşüne açılmış olup, ikincil mevzuatlarda yapılması planlanan değişikliklere ilişkin sektör paydaşları ile kamuoyunun görüşleri ve değerlendirmeler alınarak mevzuat değişikliği süreci tamamlanmıştır.
Bununla birlikte ilgili başvurulara ilişkin 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nda 05/07/2022 tarihinde yapılan değişiklikte ölçüm şartı isteme ve yarışma yapılması gibi düzenlemelere yer verilmemiş olup, bu durum muvacehesinde diğer tüm üretim başvurularında olduğu gibi HES, doğalgaz, kömür ve biyokütle gibi depolamalı elektrik üretim tesisine ilişkin başvurularda da başvuru sahiplerinin değerlendirmeye alınma sırasına göre kapasite tahsisleri yapılmıştır.
Elektrik piyasasında lisanssız elektrik üretimine ilişkin faaliyetlerin nasıl yürütüleceğine ilişkin düzenlemeler 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği ile yapılmış olup, üretim faaliyetinde bulunmak isteyen gerçek/tüzel kişilerin başvuruları Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen kapasiteler dâhilinde ilgili mevzuat kapsamında ilgili şebeke işletmecileri tarafından değerlendirilmektedir. Şebeke işletmecileri tarafından yapılan olası hatalı işlemler ise EPDK tarafından denetlenmektedir.
Önlisans verilen RES ve GES depolamalı elektrik üretim tesislerine ilişkin bilgilere EPDK'nın hitps://lisans.epdk.gov.ir/epvys-web/faces/pages/lisans/ elektrikUretim/elektrikUretimOzetSorcula xhtml internet adresinden ulaşılabilmekte olup, depolamalı elektrik üretim tesisi kapsamında verilen önlisanslı projelerden Yönetmeliğin 17'nci maddesinde belirlenen yükümlülükleri tamamlayan projelere üretim lisansı verilmeye başlanmıştır.
Elekirik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Pay devirleri" başlıklı 57'nci maddesi gereğince projelerin istenildiği şekilde el değiştirilmesi mümkün olmayıp, önlisans aşamasında pay devrine ilişkin iş ve işlemlere ilgili mevzuatta yer alan koşullar çerçevesinde onay verilmektedir. Bu koşulların ihlal edilmesi halinde ise ilgili mevzuat çerçevesinde söz konusu önlisans iptal edilmektedir.