Bakanlık ile dernek ve vakıflar arasında çocuk evleri hakkında imzalanan iş birliği protokolüne ilişkin
Kaynak göster
Saliha Sera Kadıgil (TİP), 7 Ağustos 2023 tarihinde 7/3218 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 94 gün sonra, 9 Kasım 2023).
Saliha Sera Kadıgil (TİP, İstanbul). “Bakanlık ile dernek ve vakıflar arasında çocuk evleri hakkında imzalanan iş birliği protokolüne ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3218, 7 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3218-bakanlik-ile-dernek-ve-vakiflar-arasinda-cocuk-evleri-hakkinda-imzalanan-is-birligi-protok (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a4162246-aca7-4f1b-8b7b-0189d04e87eb
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 94 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Saliha Sera Kadıgil İstanbul Milletvekili.
Daha önce öğrenci yurtlarında cinsel istismar yaşanan Nurcu Suffa Vakfı ile ilişkisi bulunan Mutlu Yuva Derneği ile Bakanlığınızın imzaladığı protokol ile çocuk evlerinde kalan devlet korumasında bulunan çocukların güvenliğinin riske atıldığı ve tarikat kamplarına gönderildiği ortaya çıkmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Konuyla ilgili haberlere erişim engeli getirilmiş ve halkın haber alma özgürlüğü kısıtlanmaya çalışarak; devlet koruması altında bulunan çocukların tarikat kamplarına gönderildiği bilgisi gizlenmek istenmiştir. Erzurum Merkez Valisi Abdülkadir Yazıcı'nın talebiyle haberlerin erişiminin engellenmesinin ardından Vali Yazıcı'nın Mutlu Yuva Derneği'nin yönetim kurulu üyesi olduğu ve nüfusunu kullanarak müdürlükler üzerinde baskı yaptığı, çocukların kampa gönderilmesini sağladığı ortaya çıkmıştır. Dernekle irtibatlı isimler arasında dikkat çeken bir diğer isim; yönetim kurulu başkanı olan ve birkaç dönem AKP milletvekilliği yapan Muzaffer Güzelyurt" tur.
Haberlerin ardından Bakanlığınız yaptığı açıklamada, çocukların tarikat kamplarına gönderildiğini doğrulamış ancak refakatsiz olmadıklarını iddia ederek bu uygulamanın "05.09.2019 yılında imzalanan çocuk evlerine ilişkin iş birliği protokolüne" dayandığını belirtmiştir.
Öte yandan hem Suffa Vakfı'nın hem de Mutlu Yuva Derneği'nin sitesinde, "Mutlu Yuva Derneği, kimsesiz ve korunmaya ihtiyacı olan çocukların her türlü maddi ve manevi gereksinimlerini sevgi dolu bir yuvada karşılamak amacıyla 2010 senesinde kurulmuştur. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile yapılan ortaklık protokolü çerçevesinde faaliyetlerini yürütmektedir. 2021 yılı itibariyle Müstakil yönetimleri olan İstanbul, Bursa, Ankara, Yozgat, Şanlıurfa ve Diyarbakır olmak üzere 6 ilde, 124 çocuk evinde 700 civarı çocuğa hizmet vermeye devam etmektedir ve bugüne kadar 1000'den fazla çocuğa ulaşılmıştır." açıklamaları yer almaktadır.
Bu kapsamda;
SORULAR
2017 yılında, 2 erkek çocuğa cinsel istismar suçundan yurt idarecisi Mehmet Sıddık Çiçek'in yargılanarak ilk derece mahkemesi tarafından 26 yıl hapis cezası verildiği vakıf olan Nurcu Suffa Eğitim Vakfı'nın çocuklara yönelik tutum ve tavrı ilişkili olduğu
Dernek ile protokol düzenlenmesi hususunda Bakanlığınız çocukların üstün yararını neden gözetmemiştir?
Mutlu Yuva Derneği, Bakanlık ile yaptığı protokol kapsamında bin çocuğa ulaştığı iddiası doğru mudur? Dernek protokol nedeniyle kaç çocukla temasa geçirilmiştir?
Protokolde yer alan (o"Çocuk evlerinde hizmetin devamlılığının sağlanması ve çocukların yüksek yararı göz önüne alınarak çocuk evleri koordinasyon merkezi, çocuk evi sorumlusu, demek koordinatörünün ortak alacakları idari kararlar uygulanır. Demek yöneticileri, üyeleri ve diğer gönüllüler ziyaretçisi olmayan veya psikolojik açıdan bir aile yanında kalması uygun görülen çocukları ilgili mevzuat çerçevesinde çocuk evlerinde görev yapan ilgili meslek elemanının da görüşü alınarak, gönüllü aile statüsünde evlerine misafir olarak alabilirler. Dernek yöneticileri, üyeleri ile gönüllüler, çocuk evleri koordinasyon merkezi ve derneğin ilgili elemanlarınca ortaklaşa belirlenen gün ve saatler çerçevesinde evlere misafir olarak kabul edilebilirler. " düzenlemesi kapsamında; dernek yöneticilerinin ve üyelerinin evlerine protokol kapsamında kaç çocuk gönderilmiştir? Dernek üyesi ve yöneticilerinin evlerine gönderilen çocuklardan istismara maruz bırakılan var mıdır?
Protokolde derneğe verilen "koruyucu aile" bulma hakkının hukuki gerekçesi nedir? Derneğin "koruyucu aile bulma hakkı" ne demektir? Bu protokol ile derneğe verilen bu haktan başka kaç dernek ve vakıf da yararlanmaktadır? Koruyucu aile şartları neden dernek için ayrıcalıklı bir şekilde genel usule aykırı olarak düzenlenmiştir?
Dernek protokol süresince kaç "koruyucu aile" bulmuştur? Bulunan bu ailelere, kaç çocuk teslim edilmiştir? Aileler tarikat üyesi midir? Ailelere teslim edilen çocukların yaş aralıklarına göre ve cinsiyetlerine göre dağılımı nedir? Koruyucu aile yanına verilen çocuklardan istismara uğradığı tespit edilen çocuk var mıdır?
Derneğin İstanbul'daki Tuzla Belediyesi?yle korunmaya muhtaç ve kimsesiz çocuklar için "yaşam merkezi? açılması hakkında imzaladığı protokolle "Tuzla ilçe sınırlarındaki ailesini kaybetmiş, terk edilmiş, fiziki ya da manevi şiddete maruz kalmaktan ötürü devlet korumasına alınmış kimsesiz çocukların korunması, rehabilitasyonu, beceri ve yeteneklerinin geliştirilmesi, yetiştirilmesi eğitim ve mesleki olarak geleceklerinin desteklenmesi projesi" işletilmiştir. Bu projede görev alan kişiler kimlerdir? Mesleki formasyonları nedir? Dernek görevlisi ya da üyesi kaç kişi çocuklarla temasa geçmiştir? Proje kapsamında kaç çocuk, yaşam merkezlerine gönderilmiştir? Bu merkezlerde çocuklara dini eğitim verilmekte midir? Yaşam merkezlerinin adresleri nelerdir?
Mutlu Yuva Derneği'nin sorumluluğu altındaki çocuk evlerine yapılan denetimlerin tarihi nedir? Denetim bulguları nelerdir?
"Çocuk Koruma Hizmetleri Planlama ve Çocuk Bakım Kuruluşlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğinin 35. Maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Sosyal hizmetlere ilişkin faaliyetler Devletin denetim ve gözetiminde sivil toplum kuruluşları ile halkın gönüllü katkı ve katılımı da sağlanarak bir bütünlük içinde yürütülür ifadelerine dayanarak Menzilciler ve Nurcular başta olmak üzere kaç tarikata teslim etmiştir? Söz konusu tarikatlarla ilişkili kaç kamu görevlisi bulunmaktadır? Tarikatların dernek ve vakıflarının yönetim kurullarında bulunan veya yönetici olan isimlerden kaçı AKP ile ilişkilidir?
Bakanlığın söz konusu yönetmeliğin 35. Maddesine dayanarak protokol imzaladığı tarikat ve cemaatlere bağlı olmayan herhangi bir dernek vakıf ya da sivil toplum kuruluşu var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o : 25.08.2023 tarihli ve 1272644 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Saliha Sera KADIGİL tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/3218 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
İstanbul Milletvekili Sayın Saliha Sera KADIGİL'e Ait 7/3218 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir.
Çocuklara yönelik hizmetlerin daha etkili yürütülebilmesi için alana katkı sağlamayı isteyen sivil toplum kuruluşlarıyla çocuğun üstün yararı ilkesi doğrultusunda oluşturulan protokoller çerçevesinde iş birliğine gidilmektedir.
Korunma ihtiyacı olan çocukların korunması, bakımı ve çocuklara yönelik hizmet kuruluşlarının açılması, hizmetlerin yürütülmesi, kuruluşların idaresi ve denetimi, kuruluşların personel ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik iş ve işlemler, tek yetkili kurum olan Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun 4 üncü maddesinin (a) bendinde yer alan "Bu Kanun kapsamına giren sosyal hizmetlere ilişkin faaliyetler, Devletin denetim ve gözetiminde, sivil toplum kuruluşları ile halkın gönüllü katkı ve katılımı da sağlanarak bir bütünlük içinde yürütülür. Sunulacak bakım ve diğer hizmetlerin kapsamı ve bu hizmetleri verecek olan gerçek ve tüzel kişilerin izin, çalışma usül ve esasları ve diğer hususlar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir." ifadesi ile Çocuk Koruma Hizmetleri Planlama ve Çocuk Bakım Kuruluşlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 35 inci maddesinde yer alan "(7) Sosyal hizmetlere ilişkin faaliyetler Devletin denetim ve gözetiminde sivil toplum kuruluşları ile halkın gönüllü katkı ve katılımı da sağlanarak bir bütünlük içinde yürütülür. (2) Bakım ve korunma altındaki çocukların psikososyal ihtiyaçları, sosyal yaşam etkinlikleri, eğitim, sağlık ve diğer ihtiyaçları gibi hayata hazırlanmalarına yönelik çalışmalara gönüllü olarak katkıda bulunmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler/kuruluşlar ve sivil toplum örgütlerinin talepleri, il müdürlüğünce gerekli araştırma ve değerlendirme yapıldıktan sonra mülki idare amirinin onayı alınmak sureti ile gerçekleştirilir. Talebi uygun bulunanlar gönüllü olarak kabul edilir. " ifadeleri ile çocuk koruma ve bakım hizmetlerine ilişkin gerçek ve tüzel kişilerin gönüllü katılımına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
Bu kapsamda Bakanlığımız ile birçok sivil toplum kuruluşu arasında çeşitli konularda protokol yapılarak iş birliği çalışmaları yürütülmektedir. Sivil toplum kuruluşların görev ve sorumlulukları gerçekleştirilecek çalışma çerçevesinde değişiklik göstermektedir.
Çocuk ve Gençlik Federasyonu (Mutlu Yuva Derneği) ile Bakanlığımız arasında da 05.09.2019 tarihinde imzalanan iş birliği Protokolü ile bu kapsamda iş birliği yapılmaktadır.
Çocuk evlerinin açılışı, işleyişi, takip ve denetimi Bakanlığımıza bağlı Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi Müdürlüğünün yükümlülüğünde olup, dernekler iş birliği protokolü çerçevesinde çocuk evi işleyişine sadece destek vermektedir.
I Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 69 uncu maddesinin 1 inci fıkrasının (1) bendi ve Çocuk Hakları Sözleşmesinin 20 nci maddesi ile vurgulanan koruyucu aile hizmetinin dayanağı'Türk Medeni Kanunu'nun 347, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun 22 ve 23 üncü maddeleridir. Koruyucu aile hizmeti, Bakanlığımızca işleyişe yönelik hazırlanan Koruyucu Aile Yönetmeliği"ne uygun olarak yürütülmektedir.
Koruyucu aileye yönelik koruyucu ailelerin başvurularının alınması, kişilerin sosyal incelemelerinin yapılması, belirlenmesi, çocuğun aile yanına yerleştirilmesi, izlenmesi ve takibi vb. tüm işlemler Bakanlığımızın yükümlülüğünde olup, sivil toplum kuruluşları ile koruyucu aile hizmetine yönelik tanıtım ve farkındalık çalışmalarında iş birliği yapılmaktadır.
Dolayısıyla koruyucu aile hizmetine yönelik tüm iş ve işlemler yalnızca Bakanlığımız yetkisi altındadır. Bakanlığımızın STK'lara yetkisini devretmesi ve kullandırması gibi bir durum kesinlikle söz konusu değildir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan