Üniversitelerdeki akademik kadro yetersizliği sorununa ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 187 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 178 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Türkiye'deki üniversitelerin akademik kadro yetersizlikleri uzun süredir kamuoyunun gündemindedir. Özellikle lisans bölümlerinde profesör ve doçent eksikliği, eğitimin niteliğini ve öğrenci başarısını doğrudan etkilemektedir. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından yayımlanan 2024 yılı tercih kılavuzuna göre; 1278 lisans bölümünde profesör, 990 bölümde doçent bulunmamakta, 400 bölümde ise hem profesör hem doçent kadrosu hiç yer almamaktadır. Tıp, hukuk, diş hekimliği, mühendislik, psikoloji, yapay zekâ gibi stratejik önemdeki alanlarda dahi bu eksiklikler devam etmektedir. Bu durum, üniversitelerde eğitim kalitesinin düşmesine, öğrencilerin mağdur olmasına ve ülkenin bilimsel gelişiminin sekteye uğramasına yol açmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Üniversitelerin lisans bölümlerinde yaşanan profesör ve doçent eksikliği ile ilgili
Bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma var mıdır? Varsa detayları nelerdir?
2024 yılı itibariyle, Türkiye genelinde öğretim üyesi bulunmayan lisans bölümlerinin illere ve üniversitelere göre dağılımı nedir?
Sağlık Bilimleri, Hukuk, Diş Hekimliği, Yapay Zekâ ve Mühendislik bölümlerinde profesör ve doçent kadrolarının yetersiz olmasına rağmen kontenjan açılmasının gerekçesi nedir?
Özellikle tıp, diş hekimliği ve mühendislik gibi uzmanlık ve uygulama gerektiren bölümlerde öğretim üyesi yetersizliğinin öğrenci eğitimine etkisi nasıl değerlendirilmektedir? Bu alanda denetim ve kalite güvence mekanizmaları işliyor mu?
Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi, Veri Mühendisliği gibi yeni açılan bölümlerde profesör ve doçent olmamasına rağmen öğrenci alımına devam edilmesi Bakanlığınız tarafından uygun görülmekte midir?
Akademik kadro sorununu çözmek için kısa, orta ve uzun vadede planlanan politikalar nelerdir?
Üniversitelerde yaşanan akademik kadro yetersizliği sorununun köklü çözümü için YÖK ile koordineli bir reform planınız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
2) 36243 bX Y3
b) 03/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1691507 sayılı yazınız. Z/ 37629 c)21/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1720765 sayılı yazınız.
ç) 17/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1736862 sayılı yazınız.
d) 09/12/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1754503 sayılı yazınız.
e) 19/12/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1761103 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen Iğdır Milletvekili Yılmaz HUN'un 7/32268, İzmir Milletvekili İbrahim AKIN'ın 7/32985, Burdur Milletvekili İzzet AKBULUT'un 7/35016, Diyarbakır Milletvekili Sevilay ÇELENK'in 7/36243, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN'ın 7737207 ve Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL ın 7137625 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
YusuY TEKİN Milli Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (40 Sayfa)
Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539
Gid , MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN DE ta ix Hi N YÜZYILI meli Strateji Geliştirme Başkanlığı DO MERA 7122268 ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 6643 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı Sayı (o: E-57802651-610-6643 Konu : Soru Önergeleri - 7/32268
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı)
İlgi (o : 18.08.2025 tarihli ve E-32661919-610-138395531 sayılı yazınız. ili Soru Önergesi Kurulumuz
Iğdır Milletvekili Yılmaz HUN tarafından verilen 7/32268 esa$.
Başkanlığınca incelenmiş olup ilgili soru önergesine ilişkin cevap ekte Suny uştur. Bilgilerinize arz ederim.
Prof. Dr. Naci GÜNDOĞAN
Başkan Vekili Ek: 7732268 Esas Sayılı Soru Önergesi Cevabı (3 Sayfa). agi"
7/32268 Esas Numaralı Soru Önergesinin Cevabına İlişkin
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 35 inci maddesinin birinci fıkrasında "Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yeni kurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretim kurumlarının ihtiyacı için yurt içinde ve dışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslara göre öğretim elemanı yetiştirirler. " hükmü, ikinci fıkrasında "(Ek fikra: 17/8/1983 - 2880/18 md.) Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin araştırma görevlisi kadroları, araştırma veya doktora çalışmaları yaptırmak üzere başka bir üniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğilimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendi üniversitelerine dönerler. " hükmü bulunmakta olup ihtiyaç duyulan alanlarda öğretim üyesi yetiştirilmektedir.
Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından ülkemizin ihtiyaçları doğrultusunda Öncelikli Alanlar belirlenmektedir. Ekte yer alan bu alanlarda öğretim elemanı yetiştirmek amacıyla araştırma görevlisi kadroları tahsis edilmektedir.
Anılan Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında "Öğretim üyelerinin görevleri ile ilişkilerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi 67 yaşını doldurdukları tarihtir." hükmü, ikinci fıkrasında "Geçici 55 inci maddenin ikinci fikrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, yaş haddini dolduracakları tarihten önce başvurmuş olup sözleşme tarihi itibarıyla öğretim üyesi kadrolarında bulunanlardan yükseköğretim kurumlarınca belirlenen bölüm ve programlarda görevlerinde okalmalarında fayda görülenler, yükseköğretim kurumunun teklifi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile emeklilik yaş hadlerini doldurdukları tarihten itibaren, yetmiş beş yaşını geçmemek üzere emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar birer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalıştırılabilirler."" hükmü ile hizmetine ihtiyaç duyulan öğretim üyelerinin görevlerine devam etmelerine imkan sağlanmıştır.
Anılan Kanunun 40 ıncı maddesinin (b) fıkrasında "Öğretim üyeleri, ihtiyacı olan üniversitenin isteği ve kendi arzusu üzerine ve ilgili yönetim kurullarının görüşü, rektörün önerisi ile Yükseköğretim Kurulu tarafından, istekte bulunan üniversitenin birimlerinde en az bir eğitim-öğretim yılı için görevlendirilebilirler." hükmü ile yükseköğretim kurumlarımızın öğretim üyesi ihtiyacı karşılanabilmektedir.
ÖNCELİKLİ ALANLAR
Akıllı Şehirler (Sürdürülebilir Şehirler), Yeşil ve Ekolojik Şehirler
Akıllı ve Yenilikçi Malzemeler
Animasyon ve Dijital Oyun Tasarımı
Bilgi Güvenliği Teknolojisi
Bilim Tarihi
Bilişim Hukuku-Yapay Zeka Hukuku
Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri
Bitki Genetiği ve Tarımsal Biyoteknoloji (Tohum Araştırmaları ve Aşı Teknolojisi dahil)
2! | aj) 2) MA) K| te
Biyomedikal ve Biyomedikal Teknolojiler
Biyoteknoloji
Blok Zincir ve Teknolojileri ve Sanal Evren (Metaverse)
Demografik Araştırmalar
Deniz Hukuku
Dijital Platformlar ve Sosyal Medya
Dijital Sosyal Bilimler Lal
Eğitimde Dijitalleşme, Eğitimde Yapay Zeka Uygulamaları
Ekolojik Çevre
Ermeni Dili ve Kültürü
Göç Araştırmaları
Hesaplamalı Bilim ve Mühendislik (Kuantum Programlama)
Hidrojen ve Yakıt Pilleri
İklim-Çevre-Yeşil Dönüşüm (İklim Değişikliği)
İleri Robotik Sistemler ve Mekatronik
İnsan Beyni ve Nörobilim
İnşaat Mühendisliği (Deprem Teknolojileri; Yapı, Yapı Malzemeleri; Yapım Yönetimi)
Metabolizma ve Kronik Hastalıklar (Obezite, Diyabet ve Ateroskleroz)
Mikro ve Nanoteknoloji
Mobil Yazılımlar
Moleküler Biyoloji ve Genetik
Moleküler Farmakoloji, İlaç Araştırmaları ve Aşı
Motor Teknolojileri
Nesnelerin İnterneti
Optik, Elektrooptik ve Fotonik
Organik Tarım tai
Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyet Tarihi
Otonom Araç Teknolojisi ve Elektrikli Araçlar pet
Sağlıkta Dijital Teknolojiler
Sanayide Dijital Dönüşüm
Savunma Teknolojileri
Sensör Teknolojileri
Seramik ve Kompozit Malzemeler
Siber Güvenlik, Kriptaloji
Sondaj Teknolojileri
Soykırım Çalışmaları
Sürdürülebilir Tarım (Yenilikçi, Akıllı ve İyi Tarım Uygulamaları dahil)
Süryani Dili ve Kültürü
Tarımda Dijital Teknolojiler
Temiz, Erişilebilir ve Güvenli Enerji
Uluslararası Çatışma Çözümleri/Müzakere ve Arabuluculuk
Uluslararası Güvenlik ve Terör
Uzay, Havacılık ve Uydu Teknolojileri Lal
Veri Bilimi (Büyük Veri, Veri Madenciliği, Veri Depolama, Veri Analitiği, Örüntü Tanıma) ve Bulut Bilişim
Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi
Yazılım Geliştirme
Yenilenebilir Enerji ve Enerji Depolama
Yüzey Kaplama ve Filmler