Tatlandırıcı içeren içeceklerin şekersiz ibaresiyle satışa sunulmasının yasaklanmasına ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Yeni Yol), 5 Ağustos 2025 tarihinde 7/32285 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 4 Kasım 2025).
Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Tatlandırıcı içeren içeceklerin şekersiz ibaresiyle satışa sunulmasının yasaklanmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32285, 5 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32285-tatlandirici-iceren-iceceklerin-sekersiz-ibaresiyle-satisa-sunulmasinin-yasaklanmasina-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0e1b2946-c55b-4af1-ac1d-01987e79e6b5
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 91 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağidaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olar cevaplandırılmasını arz ederim.
Gıda mevzuatında yapılan bir düzenleme ile, içerisinde doğal ya da yapay tatlandırıcı veya şeker bulunduran içeceklerin "şekersiz" ibaresiyle satışa sunulması yasaklanmıştır. Il Ağustos 2025 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren bu düzenleme, kola, meyve suyu, limonata gibi ürünlerde "şekersiz? ifadesinin kullanımı tamamen engellenmiştir. Tarım ve Orman Bakanlığı, uygulamanın gerekçesi olarak tüketiciyi yanlış, yanıltıcı beyanlardan korumayı ve özellikle obezite, diyabet risk gruplarını yanlış yönlendirmeyi engellemeyi göstermektedir. Ancak bu kısıtlamanın uygulanmasına yönelik geçiş süreci, denetim mekanizmaları, firmalara tanınan adaptasyon süresi ve yaptırım sistemi hakkında kamuoyuna kapsamlı bilgi verilmemiştir.
Bu bilgilendirme ışığında:
I1-"Şekersiz" ifadesinin yasaklanması kararının yasal dayanağı ve uygulandığı yönetmelik hangisidir? Düzenleme ne zaman yayımlanmış ve ne zaman yürürlüğe girmiştir?
SORULAR
Bakanlığınız, düzenleme öncesi ve sonrası firmalara yönelik hangi bilgilendirme, eğitim yeya geçiş süreci sağlamıştır?
Yasak kapsamına uymayan ürünlerin tespit edilmesi ve satışı durdurulması süreci nasıl işleyecektir? Denetim ve cezai yaptırım mekanizmaları nelerdir?
Söz konusu düzenleme sonrası "şekersiz? etiketli ürünlerin raflardan kaldırılmasına ilişkin denetim hangi kurum tarafından gerçekleştirilmekte, cezalar ne tutarda uygulanmaktadır?
Pazardaki şekerli içeceklerde (kolalar, meyve suları, diyet içecekler vb.) "tatlandırıcı içerir" ibaresi nasıl gösterilecektir? Bu ibarenin ambalajda yer alma biçimi için kriter belirlenmiş midir?
Küçük ölçekli üretici, ithalatçı ve yerel işletmelerin bu düzenlemeye uyumu nasıldır? Uyumsuzluk halinde karşılaşabilecekleri risk ve yaptırımlar nelerdir?
E-mail : mustafa.bilici(Otbmm.gov.tr ' Adres : TBMM Hakla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543 -ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Tüketicinin en üst düzeyde korunması amacıyla, son tüketiciye arz edilen gıdalardaki beslenme beyanlarına ilişkin kurallar Türk Gıda Kodeksi (TGK) Beslenme Beyanları Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin uygulanmaya başlamasının ardından özellikle "şeker ilavesiz/ilave şeker içermez" beyanlarının kullanımında hatalı uygulamalar tespit edilmiş; bu durumun, başta obezite ve diyabet hastaları ile kalori alımına dikkat eden tüketici gruplarının doğru bilgilendirilmesini olumsuz yönde etkilediği görülmüştür.
Konunun detaylandırılması amacıyla "Beslenme Beyanları Hakkında Kılavuz" hazırlanmış ve Bakanlığımız internet sitesinde 09.08.2024 tarihinde yayımlanmıştır. Kılavuz ile mevzuata uygun olmayan basılı etiketi bulunan firmalara yönelik 1.08.2025 tarihine kadar geçiş süresi verilmiştir. İlave şeker içermez/şeker ilavesiz beyanını karşılayan gıdaların etiketinde, "İlave şeker içermez/ Şeker ilavesiz" beyanı yapılıyorsa, "DOĞAL OLARAK ŞEKER İÇERİR." ifadesi de büyük harflerle, beyanın yapıldığı her yerde, bu beyan ile birlikte, aynı yazı tipinde, aynı stilde ve arka plan rengi ile kontrast oluşturacak şekilde yer alma zorunluluğu getirilmiştir.
Alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde, bu bilgilerin diğer bilgilerden açıkça ayıran bir yazı dizgisi vasıtasıyla (örneğin; punto, stil veya arka plan rengi aracılığıyla) yazılması zorunlu hale getirilmiştir.
Ayrıca Türk Gıda Kodeksi Beslenme Beyanları Yönetmeliği Hakkında Kılavuzun Uyum Zorunluluğu başlıklı 4'üncü bölümünün inci maddesi, "TGK Beslenme Beyanları Yönetmeliğinde kesin bir hüküm bulunmayan ve bu Kılavuz ile getirilen yeni düzenlemelere; Kılavuzun yayım tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri 01.02.2026 tarihine kadar uymak zorundadır." şeklinde revize edilerek 24.07.2025 tarihinde Bakanlığımız İnternet sayfasında yayımlanmıştır.
Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzunun 46'ncı maddesinde "Gıda işletmecileri, bu Kılavuz ile yeni getirilen hükümlere, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin geçiş hükümlerine bağlı olarak 31.12.2026 tarihine kadar uyum sağlarlar. 31.12.2026 tarihinden sonra bu Kılavuz ile getirilen hükümlere uygun olmayan ürünler piyasada bulunamaz." hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda, belirtilen tarihten sonra Bakanlığımızca üretim, satış ve toplu tüketim yerlerinde gerçekleştirilecek resmi kontrollerde, söz konusu ifadelerin yasaklandığı ürünlerin tespiti halinde gerekli yasal işlemler uygulanacaktır. Ayrıca mevcut ürünlerin, etiket bilgileri düzeltilinceye kadar satışa sunulması mümkün olmayacaktır.
Düzenleme öncesi ve sonrasında düzenlemeden etkilenecek sektör sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerine yönelik bilgilendirme toplantıları düzenlenmiştir.
İbrahim YUMAKLIBakan