Samsun'un Ladik ilçesindeki bir maden işletmesinin faaliyet alanının genişletmesine yönelik yürütülen ÇED sürecine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Samsun'un Ladik ilçesi Alayurt Mahallesi ve çevresinde, ROK Grup Madencilik tarafından işletilmekte olan Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi'nin faaliyet alanının genişletilmesine ilişkin olarak başlatılan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci kapsamında düzenlenen halk bilgilendirme toplantısı, yöre sakinlerinin yoğun itirazları ve ciddi tepkileri ile karşılaşmıştır. Toplantıda yüksek tansiyon yaşanmış, vatandaşların dile getirdiği çevresel, tarımsal, sosyal ve sağlık temelli endişeler ÇED sürecine dair kamu vicdanında ciddi bir meşruiyet sorunu doğurmuştur.

Yöre halkı, taş ocağının faaliyetlerinin genişlemesinin yalnızca bir ekonomik yatırım olarak görülmemesi gerektiğini, aksine bu faaliyetin bölgedeki doğal varlıkları, ormanlık alanları, mera ve otlakları tahrip ettiğini, tarımı ve hayvancılığı ciddi şekilde sekteye uğrattığını ve en önemlisi insan sağlığını doğrudan tehdit eden bir çevre sorunu haline geldiğini ifade etmektedir.

Özellikle bölgeden geçen derelerin bulanık hale gelmesi ve içme suyu olarak kullanılan kaynakların taş ocağına yakın olması, halk sağlığı açısından büyük bir risk teşkil etmektedir.

Yöre halkının içme suyu, sulama suyu ve hayvancılıkta kullandığı su kaynaklarının kirlendiğine yönelik ciddi şikâyetleri bulunmaktadır. Ayrıca, taş ocağında çalışan ağır tonajlı araçların yüksek hızda köy yollarında seyrettiği, bu durumun hem can güvenliğini hem de toz emisyonuyla halkın yaşam kalitesini tehdit ettiği dile getirilmiştir.

Kamu yararı gözetilmeden yürütülen veya halkın haklı endişeleri görmezden gelinerek sürdürülen ÇED süreçleri, sadece çevre tahribatına yol açmakla kalmamakta, aynı zamanda devlete ve ilgili kurumlara olan güveni de zedelemektedir. ÇED raporlarının yalnızca formalite gereği hazırlandığına dair kamuoyunda oluşan kanaatin güçlenmesi, çevre yönetimi politikalarının sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Bu bağlamda söz konusu taş ocağı projesinin çevresel etkileri ve ÇED sürecinin işleyişi hakkında kamuoyunun ve yöre halkının bilgilendirilmesi ve denetim süreçlerinin şeffaflaştırılması elzemdir.

Bu bağlamda;

I-Ladik İlçesi Alayurt Mahallesinde Taş ocağının faaliyet alanının genişlemesiyle birlikte kesilen ormanlık alan miktarı ne kadardır ve bu alanlar için herhangi bir ağaçlandırma veya telafi çalışması yapılmış mıdır?

2-Projenin doğrudan etkilediği Alayurt Mahallesi ve Başlamış, Ayvalı, Arslantaş, Ahmetsaray, Salur, Çadırkaya ve İbi gibi çevre köylerin halkı tarafından içme suyu kaynağı olarak kullanılan derelerin ve yer altı su kaynaklarının, taş ocağı faaliyetlerinden o etkilenerek (o bulanıklaştığı ve kirlendiği yönündeki iddialar doğru mudur? Bakanlığınız bu iddialara yönelik herhangi bir bilimsel su analiz çalışması yapmış mıdır? Bu köylerin içme suyu güvenliği sağlanmakta mıdır?

3-Söz konusu proje kapsamında yürütülen faaliyetlerin bugüne kadar orman alanlarında, mera ve otlaklarda, dere yataklarında ve tarım arazilerinde sebep olduğu tahribat hakkında Bakanlığınızın yürüttüğü herhangi bir çevresel denetim, etki analiz çalışması veya cezai işlem bulunmakta mıdır? Varsa bu denetimlerin tarihi, kapsamı ve sonuçları nelerdir?

4-Taş ocağına ait ağır tonajlı kamyonların köy yollarında yüksek hızda seyretmesi nedeniyle oluşan yoğun toz bulutunun, bölge halkının günlük yaşamını olumsuz etkilediği ve halk sağlığını tehdit ettiği ifade edilmektedir. Bu kapsamda söz konusu taş ocağının toz emisyonuna yönelik olarak Bakanlığınızca yürütülen denetimler var mıdır?

5-Taş ocağının çevreye yaydığı toz ve partiküllerin ölçümü yapılmış mıdır? Bu ölçümler Dünya Sağlık Örgütü ve Çevre Mevzuatına uygun mudur?

6-ROK Grup Madencilik'in bu proje dışında bölgede yürüttüğü diğer madencilik faaliyetleri nelerdir ve bunların çevresel denetimleri hangi sıklıkla yapılmaktadır?

7-Ladik ve çevresinde faaliyet gösteren taş ocaklarının tamamı için, toplu bir çevresel etki ve halk sağlığı değerlendirmesi yapılması Bakanlığınızın gündeminde midir?

CEVAP

ÇED Yönetmeliğinin EK-I Listesinde yer alan veya ÇED Gereklidir kararı verilmesi nedeniyle Bakanlığımıza müracaatta bulunulan projelerle ilgili olarak Yönetmeliğin 8. Maddesi gereğince ilgili kurum ve kuruluşlardan oluşan bir İnceleme-Değerlendirme Komisyonu teşkil edilmektedir. ÇED Sürecinde sunulan tüm rapor, dosya ile diğer tüm bilgi ve belgeler ÇED Süreci içerisinde proje ile ilgili tüm komisyon üyeleri bilgilendirilmekte olup, komisyon üyelerinden gelen görüş ve öneriler doğrultusunda ÇED Raporu hazırlanmakta ve inceleme değerlendirme komisyonunun çalışmaları neticesinde de nihai şeklini almaktadır. Bakanlığımızca da, bu komisyon tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonuçlarına göre proje alanlarının hassas alanlara olan mesafeleri göz önüne alınarak gerekli değerlendirmeler yapılıp bu minvalde ÇED Yönetmeliği kapsamında karar verilmektedir.

Samsun İli, Ladik İlçesi, Alayurt Mahallesi Mevkiinde Rok Grup Madencilik Dış Ticaret İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılması planlanan "Rn:20059107 (Er:3079516) Numaralı Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi Alan Artışı" projesine ait ÇED süreci; komisyon üyelerince ve Bakanlığımızca yapılan değerlendirmeler neticesinde sonlandırılmıştır.

ÇED süreçleri ile ilgili bilgi/belgeler Bakanlığımız internet sayfasında (https://çed.csb.gov.tr/) ve Valiliklerin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) resmi web sayfalarında yayımlanmakta olup, gerekli bilgi ve belgeler https://çed.csb.gov.tr/ adresinden duyurular kısmından temin edilebilmektedir.

ÇED Yönetmeliğinin EK-I Listesinde yer alan ve Bakanlığımıza müracaatta bulunulan projelerle ilgili olarak Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince projeye özgü ilgili kurum ve kuruluşlardan oluşan bir İnceleme-Değerlendirme Komisyonu teşkil edilmektedir. Oluşturulan komisyon tarafından ÇED sürecinde sunulan tüm rapor, dosya, diğer tüm bilgi-belgeler ile proje içerisinde yer alan hususlar komisyon temsilcilerinin yasal yetki, görev ve sorumlulukları çerçevesinde projenin türü de dikkate alınarak ilgili mevzuatlar dahilinde incelenip değerlendirilmekte, komisyon üyelerinden gelen görüş ve öneriler doğrultusunda oluşturulan ÇED Raporunda gerekli değerlendirmeler yapılmaktadır.