2024-2025 yıllarında bankalara kredi kartı ve bireysel kredi borçlarını ödeyemeyen kişi sayısına ilişkin

İlgi (o : 27/08/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1687203 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Doğan BEKİN'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Mrk

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

7132488 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Doğan BEKİN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür edetim.

Fiyat istikrarının sağlanması, makro finansal istikrarın ogüçlendirilmesi ve vatandaşlarımızın alım gücü ve refah seviyesinin kalıcı olarak iyileştirilmesi öncelikli hedeflerimiz arasındadır. Bakanlığımız, tüm paydaşlarımız ile koordinasyon içerisinde ekonomik gelişmeleri yakından takip etmekte ve finansal sektörün sağlıklı bir şekilde işlemesi için gerekli adımları atmaktadır.

Ekonomik gelişmeler ve vatandaşlarımızın talepleri de dikkate alınarak 2024 yılı Eylül ayında kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredilerine yönelik borç yapılandırma programı açıklanmıştır. Program ile kredi kartı borçlarının ve ihtiyaç kredilerinin 60 aya kadar vadeyle yeniden yapılandırılması imkânı getirilmiştir. Yapılandırılan kredi kartı borçlarına uygulanacak faiz oranı referans faiz oranı ile sınırlandırılmıştır. Ayrıca, 10 Temmuz 2025 tarihinde yapılandırma şartları esnetilerek kapsam genişletilmiştir. Daha önce yapılandırılanlar da dâhil olmak üzere kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredilerinin 48 aya kadar vadeyle yeniden yapılandırılabilmesine imkân verilmiştir. Bunun yanı Sıra, kredi kartı işlemlerinde uygulanan aylık azami faiz oranları, dönem borç tutarına göre farklılaştırılarak, dar gelirli vatandaşlarımızın üzerindeki finansal yük hafifletilmiştir.

Ayrıca, 2024-2025 yılları arasında Türkiye genelinde kredi kartı ve tüketici kredisi borçlarını ödeyemediği için yasal takibe alınan kişi sayısına ilişkin veriler

"hitps:/www.riskmerkezi.org/istatistiki-raporlar/2341 adresinde yayımlanmakta ve kamuoyu ile paylaşılmaktadır.

Öte yandan, 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Söz konusu kredilere ilişkin uygulama esasları son olarak 2025-2027 yılları arasında kullandırılacak kredileri kapsayacak olan 16.01.2025 tarihli ve 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Kararda belirlenmiştir. Banka aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan kredilere cari faiz oranları esas alınarak 4450 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır. Bu kapsamda, 2025 yılı içinde 211.506 esnaf ve sanatkâra 140 milyar TL tutarında Hazine faiz destekli kredi kullandırılmış olup 2025 yılı Ekim sonu itibarıyla 778.097 esnaf ve sanatkârın kredi bakiyesi 285,5 milyar TL'ye ulaşmıştır. İlaveten esnaf ve sanatkârlara

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

54,4 milyar TL tutarında faiz desteği sağlanmış olup yılsonunda bu desteğin 60 milyar TL'ye ulaşması öngörülmektedir.

Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşılmış olup esnaf ve sanatkârlar için finansmana erişim kolaylaştırılarak ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiştir.

Ülkemizde vergi adaletinin artırılması, sabit gelirli vatandaşlarımızın vergi yükünün azaltılması ve küçük ölçekli işletmeleri teşvik etmek amacıyla geçtiğimiz dönemde çok önemli düzenlemeler yapılmıştır. 26.10.2021 tarihli ve 31640 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun İ'inci maddesiyle 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunumuza eklenen Mükerrer 20/A maddesi ile ağırlıklı olarak esnaflarımızın oluşturduğu basit usule tabi mükelleflerimizin elde ettiği ticari kazançları gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Ayrıca, basit usulde kazanç istisnasından yararlanan mükellefler, istisna kapsamındaki kazançları için yıllık beyanname vermemekte ve diğer gelirler dolayısıyla beyanname vermeleri halinde de bu kazançlarını beyannameye dâhil etmemektedirler. Kayıtlarını ise bir muhasebe programına, defter tasdikine, tutulan kayıtların kendilerince muhafazasına ihtiyaç duymaksızın defter beyan sistemi üzerinden tutabilmektedirler. Diğer taraftan, vergiden muaf esnaf ile kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler hâlihazırda katma değer vergisinden istisna bulunmaktadır.

Öte yandan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Vergi tarifesi" başlıklı 103 üncü maddesinde, gelir vergisine tabi gelirlere uygulanacak vergi tarifesi yer almaktadır. Bu tarifenin birinci dilimini aşmayan gelire uygulanacak oran 9015 olup gelirlerin toplamı yıl içinde birinci dilimdeki geliri (2025 yılı için 158.000 TL) aşarsa aşan kısım ikinci dilimden vergilendirilmektedir. Ayrıca, yukarıda sözü edilen vergi tarifesi maddesine göre diğer gelir unsurlarına göre ücret gelirleri için daha yüksek matrahlara daha düşük oranlar uygulanmak suretiyle vergi tevkifatı yapılmaktadır.

Ayrıca, | Ocak 2022 tarihinden itibaren asgari ücret tamamen vergi dışı bırakılmış olup bu istisnadan yalnızca asgari ücretliler yararlanmamakta, asgari ücretin üzerinde ücret alanların ücretlerinin asgari ücrete isabet eden tutarları da gelir ve damga vergisinden istisna edilmiş bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, dar gelirli vatandaşlarımıza yük getirmeyecek şekilde hazırlanan ve Yüce Meclisimizin takdirleri ile yasalaşan bir dizi önemli düzenleme de mevzuatımıza kazandırılmıştır.

Bu kapsamda;

• o Kurumlar vergisi oranı 5 puan artırılmış, banka ve finans kurumları ile yap işlet devret ve

KÖİ modeli kapsamında elde edilen kazançların yüzde 30 oranında vergilendirilmesi

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 sağlanmış, Şirketlerin vergi matrahını azaltan bazı giderlerde kısıtlamalara gidilmiş, kurumlar vergisinde bazı indirim ve istisnalar kaldırılmış veya sınırlandırılmış,

• o Şirketlerin taşınmaz satış kazancı istisnası, yatırım fonlarından elde ettikleri kazançlara uygulanan kurumlar vergisi istisnası kaldırılmış,

• Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarından elde edilen faiz ve kar payları, fonlardan elde edilen gelirler, özel kesim tahvillerinden elde edilen gelirler ile bazı menkul kıymet gelirlerinde vergi kesintisi oranları artırılmış,

• Kurkorumalı mevduat ve katılma hesaplarından elde edilen gelirlere uygulanan kurumlar vergisi istisnası uygulaması sonlandırılmış ve bu hesaplardan elde edilen faiz ve kar paylarında sıfır olarak uygulanan vergi kesintisi oranları artırılmış,

• Şirketlerin taşınmaz satışlarında yüzde 50 olarak uygulanan kazanç istisnası ile yatırım fonlarından elde ettikleri kazançlara uygulanan istisna kaldırılmış, iştirak hissesi satış kazancı istisnası yüzde 50'ye düşürülmüş,

• o Serbest bölgelerde üretilen ürünlerden elde edilen kazançlara uygulanan kurumlar vergisi istisnası, ihracat gelirleri ile sınırlandırılmış,

• o Yurt içi asgari kurumlar vergisi düzenlemesi ile indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazançları üzerinden yüzde 10 oranında asgari bir vergi alınması sağlanmış,

• Çokuluslu şirketlere küresel asgari kurumlar vergisi getirilmiştir.

Bu çerçevede, önümüzdeki dönemde de vergi adaletini güçlendirmek ve az kazanandan az çok kazanandan çok vergi alınmasını sağlamak için gerekli çalışmalara devam edilecektir

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEKBakan