Phaelis Antik Kenti Ören Yeri ve Bütünleyici Kıyı Alanı Çevre Düzenlemesi Projesinin akıbetine ilişkin
Kaynak göster
Aykut Kaya (İYİ Parti), 15 Ağustos 2023 tarihinde 7/3268 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 15 Kasım 2023).
Aykut Kaya (İYİ Parti, Antalya). “Phaelis Antik Kenti Ören Yeri ve Bütünleyici Kıyı Alanı Çevre Düzenlemesi Projesinin akıbetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3268, 15 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3268-phaelis-antik-kenti-oren-yeri-ve-butunleyici-kiyi-alani-cevre-duzenlemesi-projesinin-akibe (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0c4ec93e-eb58-427a-9cd3-0189fd3dfb02
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 92 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 82 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın T.C. Kültür ve Turizm Bakanı Sn. Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasa'nın 98'inci ile TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Antalya'nın Kemer ilçesinde bulunan ve 1. derece arkeolojik sit alanı olarak korunan Phaselis antik şehrinin iki koyunda, Cennet Koyu ve Bostanlık Koyu'nda, Bakanlığınız tarafından hazırlanan "Phaselis Antik Kenti Ören Yeri ve Bütünleyici Kıyı Alanı Çevre Düzenlemesi" projesi adı altında 1. Derece SİT alanı kapsamındaki 2 koya 85 bin metrekarelik alana "Beach" ve günübirlik tesislerin kurulması planlandığı ancak basına yansıdığında kamuoyunun haberi olmuştur. Bakanlığınız tarafından 30 Ocak 2023 tarihinde ihale açılmış ve Phaselis Projesini 7 milyon 737 bin 500 TL * KDV bedelle SA-FA Restorasyon şirketinin aldığını öğrenilmiştir.
Normal şartlarda ateş yakmanın, çadır kurmanın dahi yasak olduğu 1. Derece sit alanı ve ormana dozerlerin girmesi üzerine bölge halkının haberdar olduğu ve Gazeteci Yusuf Yavuz, Filiz Gazi başta olmak üzere yerel ve ulusal basın mensuplarımızın gündeme getirdiği bu akıl almaz doğa katliamı kabul edilemez.
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Antalya Anıtlar Kurulu'ndan ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'ndan alınan faaliyet izninde sadece kıyı yolu düzenlemesi yer almaktayken sessiz sedasız ihale yapılarak yapılaşmaya izin verilmesi hangi kanunla, gerekçeyle, nasıl izah edilecek?
Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırımlar ve İşletmeler Genel Müdürlüğü'nün Antalya'nın Kemer ilçesinde uygulamaya koyduğu "Phaselis Antik Kenti Ören Yeri ve Bütünleyici Kıyı Alanı Çevre Düzenlemesi? projesine karşı, Kemer Tekirova'da yaşayan 14 yurttaş ile TMMOB Mimarlar Odası Antalya Şubesi'nin girişimiyle Ankara Nöbetçi İdare Mahkemesi'nde dava açılmış projeyle ilgili kararın iptali istenmiştir. Projenin uygulanmasına onay veren Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü'nün kararının da iptalini talep eden davacılar, Antalya İdare Mahkemesi"nde ayrı bir dava açmış, yürütmenin durdurulması da talep edilmiştir.
"Phaselis'e Dokunma Hareketi"nin tespitlerine göre, Beydağları Sahil Milli Parkı içindeki asırlık ağaçlara zarar verilmiş, Caretta Caretta'ların üreme alanlarından olan Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507
Bostanlık Koyuna iş makinaları girmiş, Antik kalıntılar harap edilip; tarihi poligon taşları yerlerinden sökülmüştür.
Sayın Bakan, 2021 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından özel bir firmaya 20 yıllığına kiralanan Cennet Koyu'ndaki yapılaşmaya karşı çıkmış, "Birinci derece arkeolojik sitlerde de yapılaşma mümkün değil. Biz gerekli uyarıları da yapıyoruz şu anda" demiştiniz. Şimdi kendi Bakanlığınızın bölgeyi ören yerine çevirme kararı ve yapılan ihale ile bu nadide güzellikte tarihi antik 1. Derece sit alanı yapılaşmaya açılmak istenmektedir!
2863 Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 65. Maddesi uyarınca "Tescil edilen sit alanları ve korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarının bu Kanuna göre tebliğ veya ilan edilmiş olmasına rağmen yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarar görmesine kasten sebebiyet verenler ile izin alınmaksızın inşai ve fiziki müdahale yapanlar veya yaptıranlar, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır." Bu açık hükme rağmen hukuksuz işlemlere kimler onay vermiştir? Onay verenler hakkında Bakanlığınız suç duyusunda bulunmuş mudur?
Bu yanlış karardan bir an evvel dönülmesi gerekmektedir.
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
Bakanlığınızın "Phaselis Antik Kenti Ören Yeri ve Bütünleyici Kıyı Alanı Çevre Düzenlemesi" projesi ne zaman hazırlanmış ve tarafınızdan ne zaman onaylanmıştır?
Proje için yapılan ihale ne zaman duyurulmuş, ihaleye kaç firma katılmıştır?
"1. Derece arkeolojik sit alanında yapılaşma" mümkün değil demiştiniz, bu yapılan çalışmalar ne anlama gelmektedir? Derhal durdurulması kararı almak için neyi bekliyorsunuz?
Bakanlığınızın kendi koyduğu ilke kararları hangi gerekçe ile yok sayılmaktadır?
2863 Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 65. Maddesi 1. Derece Arkeolojik Sit Alanındaki tarihi yapılara verilen zararların sorumluları hakkında suç duyusunda bulundunuz mu?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü) ca;
Phaselis Antik Kenti Ören Yeri ve Bütünleyici Kıyı Alanı Çevre Düzenlemesi Projesi çerçevesinde 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı içerisinde yer alan Alacasu (Cennet) ve Bostanlık Koylarında yapımı planlanan uygulamalara ilişkin Bakanlığımız Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünce hazırlanan projeler, ilk olarak 2022 yılında Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararıyla değerlendirilerek uygun bulunmuştur. Daha sonra uygulama değişikliklerine ilişkin hazırlanan proje tadilatları ise yine aynı Kurulun 2022 ve 2023 yıllarında alınan kararlarıyla uygun bulunmuştur.
Söz konusu alanlara yönelik projeler Koruma Amaçlı İmar Planları ve Çevre Düzenleme (o Projelerinin oOHazırlanması, Gösterimi, Uygulaması, Denetimi, Müelliflerine İlişkin Usul ve Esaslara Ait Yönetmeliğin ilgili hükümleri ve Koruma Yüksek Kurulunun Arkeolojik Sit Alanlarına ilişkin ilke kararları çerçevesinde hazırlanmış olup uygulamalar 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında yürütülmektedir.
Bakanlığımız (Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü)'ca;
"Antalya-Kemer-Phaselis Antik Kenti Ören Yeri Ve Bütünleyici Kıyı Alanı Çevre Düzenlemesi Yapım İşi" nin projeleri Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü" nün kontrolü ve onayı sonrası 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 19'uncu maddesi kapsamında "Açık İhale" usulü ile EKAP üzerinden 06.01.2023 tarihinde ilana çıkılmış, 27.01.2023 tarihinde ihale edilmiş ve ihale dokümanı 8 firma tarafından indirilmiştir.
İhaleye 1 firma teklif vermiştir. İhale sonucunda teklifi uygun bulunan yüklenici ile 14.02.2023 tarihinde sözleşme imzalanmış ve 15.02.2023 tarihinde yükleniciye yer teslimi yapılarak Müze Müdürlüğü ve Kazı Başkanlığı denetiminde yapım süreci başlamıştır.
İhale askı süresinde ve sonrasında ihaleye herhangi bir itiraz gelmemiştir. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun "Arkeolojik Sitler,
Koruma ve Kullanma Koşulları" hakkındaki 658 No.lu İlke Kararı Vinci maddesinin d bendinde "Bu alanlar içerisinde yer alan ören yerlerinde gezi yolu düzenlemesi, meydan tanzimi, açık otopark, tuvalet, bilet gişesi, bekçi kulübesi gibi ünitelerin koruma kurulundan izin alınarak yapılabileceği..." belirtilmektedir.
Bu kapsamda onaylı projelere uygun olarak; Alacasu ve Bostanlık koylarında açık otopark, bekçi kulübesi, büfe, tuvalet ve duş üniteleri yapılmıştır. Bu imalatlarda Ören yeri çevre düzeni planına uygun yapılar yapılmıştır.
Ören Yeri projesinin bulunduğu alan yıllık yaklaşık 412.000 kişi civarında ziyaretçi tarafından kullanılmakta ve ziyaretçiler tuvalet ihtiyaçlarını antik kentin içinde tüm arazide gidermektedir. Bu nedenle alanda duş, tuvalet ve büfe yapılarak, insanların temel ihtiyaçları giderilmeye çalışılmıştır.
1. Derece Arkeolojik Sit Alanı içerisinde, 165 ada 18-19 parsellerde; yasadışı olarak tarımsal faaliyette bulunan ve izinsiz kaçak yapıları bulunan firma hakkında Bakanlığımız tarafından suç duyurusunda bulunulmuş ve yıkım kararı çıkarılmıştır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan