Şanlıurfa'nın Hilvan ilçesindeki tarım alanlarında yaban domuzları sebebiyle oluşan ürün kaybına ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Tanal (CHP), 14 Ağustos 2025 tarihinde 7/32691 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 5 Kasım 2025).
Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Şanlıurfa'nın Hilvan ilçesindeki tarım alanlarında yaban domuzları sebebiyle oluşan ürün kaybına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32691, 14 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32691-sanliurfa-nin-hilvan-ilcesindeki-tarim-alanlarinda-yaban-domuzlari-sebebiyle-olusan-urun-k (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eb39dfa9-4a84-4b04-916e-0198adb4e6b4
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 83 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddç yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Şanlıurfa'nın Hilvan ilçesinde, tarımsal üretimi doğrudan tehdit eden birden fazla kriz aynı anda yaşanmaktadır. Öncelikle bölgede yaşanan kuraklık, çiftçinin verimini büyük ölçüde düşürmüş, az miktarda ürün elde eden üreticiler ise düşük fiyat baskısı nedeniyle gelir kaybına uğramıştır. Elektrik kesintileri ve yüksek borç tahsilat baskısı sebebiyle Tedaş kayrtaklı mağduriyetler artmıştır. Son olarak, özellikle ikinci ürün mısır ekili alanlarda yaban domuzu popülasyonu kontrolsüz biçimde artmış, tarlalara ciddi zarar vermeye başlamıştır. Hilvan ilçesindeki üreticiler, birkaç gün içinde mısır hasadının tamamen yok olacağı endişesini taşımaktadır.
2025 yılında kabul edilen "Bitki Sağlığı Projesi"nin bu tür tarımsal zararlara karşı devreye sokulması öngörülmüş olmasına rağmen, sahada herhangi bir somut müdahale başlatılmamıştır. Yaban domuzlarının kontrol altına alınması için avcılara gerekli izin, ekipman ve maddi desteğin sağlanması, biyolojik ve teknik mücadele yöntemlerinin uygulanması acil bir ihtiyaçtır. Bu durum hem üreticinin gelir kaybı hem de gıda arz güvenliği açısından ciddi risk taşımaktadır. Tarım Bakanlığı ve ilgili kurumların vakit kaybetmeden harekete geçmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Şanlıurfa Hilvan ilçesinde ikinci ürün mısır ekili alanlarda yaban domuzu kaynaklı ürün kaybına ilişkin Bakanlığınızın elinde güncel veri var mıdır? Varsa, zarar oranı nedir?
2025 yılında kabul edilen "Bitki Sağlığı Projesi" kapsamında Hilvan ve çevresinde hangi somut uygulamalar yapılmıştır? Bu proje neden devreye alınmamıştır?
Yaban domuzu popülasyonunun kontrol altına alınması amacıyla avcı dereklerine veya bireysel avcılara herhangi bir maddi, teknik veya ekipman desteği sağlanmakta mıdır? Sağlanmıyorsa sebebi nedir?
Hilvan"daki çiftçilerin yaban domuzu zararı sebebiyle uğradığı maddi kayıplar tazmin edilecek midir?
Şanlıurfa genelinde yaban domuzlarına karşı biyolojik mücadele, çivengel sistemleri, toplu av organizasyonları gibi hangi yöntemler planlanmakta ve-uygulanmaktadır?
Tarım üreticilerinin mağduriyetini önlemek amacıyla, Şanlıurfa Valiliği ile Bakanlığınız arasında bu konuda koordinasyon sağlanmış mıdır? N
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Yaban domuzu ile mücadele çalışmaları Bakanlığımız koordinasyonunda "Zirai Mücadele Teknik Talimatları" doğrultusunda yürütülmektedir. İl/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz teknik personeli tarafından yıl boyunca düzenli sürveyler yapılmakta, zarar tespit edilen alanlarda gerekli izinler alınarak sürek avı organizasyonları gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda Hilvan ilçesinde mısır ekili alanlarda lokal düzeyde zarar belirlenmiştir.
Mücadele çalışmalarına valilikler, kaymakamlıklar ve sivil toplum kuruluşları destek sağlamakta, toplu sürek avları için fişek ve bütçe desteği de temin edilebilmektedir. Ayrıca "Bitki Sağlığı Uygulamaları ve Kontrolü Projesi" kapsamında 81 il tarım ve orman müdürlüğüne zararlı organizmalar ile mücadelede kullanılmak üzere gerekli bütçe tahsisi yapılmıştır.
Yaban hayvanlarının zararlı olanlarıyla mücadelede öncelikle popülasyonun doğal seviyeye indirilmesine yönelik ekosistem müdahaleleri yapılmakta, bu tedbirlerin yetersiz kalması halinde ise Bakanlığımız koordinasyonunda sürek avı yöntemi uygulanmaktadır.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında, zararlı organizmalar ile mücadele çalışmaları Bakanlığımızın belirlediği yöntemler çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşlarıyla iş birliği içerisinde yürütülmektedir.
Doğal afetlerden zarar gören üreticilerimizin zararlarını telafi etmek, üreticileri uzun vadede gelir istikrarına kavuşturmak ve tarımsal üretimde sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla; 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu çerçevesinde, Devlet destekli tarım sigortası yaptıran üreticilerimize Ye 50 ile "o 70 arasında değişen oranlarda Devlet prim desteği sağlanmaktadır.
Yaban domuzunun tarla ürünlerinde, sebzelerde, fidanlarda ve çilekte neden olduğu miktar kaybı, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında teminat dâhilindedir. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları TARSİM eksperleri tarafından yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Bakanlığımıza bağlı il doğa koruma ve milli parklar müdürlüklerimiz tarafından yaban domuzu popülasyonlarının dengelenmesi ve tarım alanlarında oluşabilecek zararların en aza indirilmesi amacıyla gerekli düzenlemeler yapılmaktadır. 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu ve bu Kanun'un 3'üncü maddesi kapsamında teşkil ettirilen Merkez Av Komisyonu (MAK) Kararı doğrultusunda ülkemizde yaban domuzu avcılığı gerçekleştirilmektedir. 2025-2026 av dönemine ilişkin MAK Kararı uyarınca, 23.08.2025-15.02.2026 tarihleri arasında belgeli avcıların, kota sınırlaması olmaksızın salı, çarşamba, cumartesi ve pazar günleri ile resmi ve idari tatillerde günlük üç adet yaban domuzu avlamalarına izin verilmektedir.
Yaban domuzunun tarımsal üretime zarar verdiği veya zarar verecek düzeyde popülasyonunun arttığı sahalarda mücadele amaçlı sürek avları yapılmaktadır. Bu kapsamda sürek avları, avcı dernekleri tarafından organize edilmekte, gerektiğinde av turizmi kapsamında yabancı avcıların katılımıyla da gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, kişilerin ürünlerini korumak amacıyla il doğa koruma ve milli parklar müdürlüklerince uygun görülen kişilere "Korunma Amaçlı Av Tüfeği Taşıma Belgesi" düzenlenerek gerekli kolaylık sağlanmaktadır.
2025 yılı Av Turizmi kapsamında 23.01.2025-28.01.2025 tarihleri arasında Karaköprü Büyükördek, Hilvan Arıca, Siverek Söğütlü ve Siverek Başekin Genel Avlaklarında düzenlenen sürek avlarında toplam 52 adet yaban domuzu, 01.02.2025 - 06.02.2025 tarihleri TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı arasında Haliliye Derman, Haliliye Üçgöze, Karaköprü Büyükördek ve Hilvan Arıca Genel Avlaklarında düzenlenen sürek avlarında ise 52 adet yaban domuzu etkisiz hale getirilmiştir.
İbrahim YUMAKLIBakan