Küresel ısınmanın su kaynaklarına etkilerine karşı alınan önlemlere ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

Son günlerde "El Nino" adı verilen küresel iklimde en büyük değişimi yaratan hava olayı dünya gündeminde sıkça yer bulmakta olup, bu konuda farklı ülkelerin ilgili kurum yöneticileri tarafından uyarılar da yapılmaktadır. Yapılan açıklamalarda bu yılın sonunda El Nino'nun etkilerinin zirveye çıkacağı ve 2024 yılında küresel olarak sıcaklık rekorunun kırılacağı yönünde açıklamalar yapılıyor.

1. "FI Nino" adı verilen hava olayının ülkemiz üzerindeki olası olumsuz etkileri üzerine bir çalışma yapılmakta mıdır?

2. Bakanlık tarafından El Nino'nun olası olumsuz etkilerine karşın, bakanlıklar arası koordinasyon sağlanmış mıdır? Örneğin sürecin tarıma etkisi konusunda bir öngörü ve çalışma yapılmakta mıdır?

3. Kuraklık riski dikkate alınarak denize boşa akan doğal su kaynaklarının yönünün değiştirilip Anadolu topraklarına döndürülmesine yönelik planlama yapılmakta mıdır?

4. Yer altı sularını doğru yönetmek ve giderek debisi düşen suları yeraltı barajları ile korumak için bir çalışma yapılmakta mıdır?

5. Çatı sularının konut ve bahçelerde yapılacak sarnıçlara alınıp değerlendirilmesi için çalışmalar yapılmakta mıdır? Bu konu özelinde bugüne kadar bir uygulama yapılmış mıdır?

CEVAPLAR

El Nino ve La-Nina Güney Salınımları, küresel bir ookyanus-atmosfer etkileşimi hadisesidir. Peru ve Ekvator kıyıları ile Pasifik Okyanusu doğusuna kadar olan okyanus üzerindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki bu salınım küresel olarak da meteorolojik olayları etkilemektedir. Türkiye üzerindeki Güney Salınımlarının (ENSO) etkileri Kuzey Atlantik Salınımlarına (NAO) göre görece daha azdır.

El Nino dönemlerinde küresel sıcaklık ortalamalarında artışlar gözlendiği bilinmesine rağmen, Avrupa üzerindeki El Nino etkileri mevsim ve bölgelere göre farklılıklar göstermektedir. Örnek vermek gerekirse; El Nino dönemlerinde, kış aylarında Kuzey Avrupa üzerinde ısınmaya, Güney Avrupa üzerinde ise soğumaya neden olmaktadır.

Yapılan çalışmalara göre, El Nino Salınımı Türkiye üzerinde Ocak ve Mart ayları arasında sıcaklık artışına, Nisan ve Haziran ayları arasında ise Türkiye'nin batısında kuraklığın artışına neden olduğu gözlenmiştir.

Tüm bunlarla birlikte meteorolojik hadiseler tek bir parametreye bağlı olarak gelişmezler, karmaşık iklimsel özelliklerin (yüzey basınç farklılıkları, okyanus akıntıları, kara ve deniz sıcaklık dağılımları vb.) birbirleri ile olan ilişkileri sonucunda ortaya çıkarlar ve bu nedenle de sayısal hava tahmin modellerinde ve iklim projeksiyonlarında tüm bu etkiler hesaba katılmaktadır.

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), El Nino koşullarının gerçekleştiğini ifade etmekte; El Nino olayının 2023'ün ikinci yarısında devam etme olasılığının 9690 olduğunu tahmin etmektedir. Bilim insanları El Nino koşullarının okyanus ve hava sıcaklığındaki artışları tetikleyebileceğini vurgulamaktadırlar. El Nino olayları tipik olarak Güney Amerika'nın, Amerika Birleşik Devletleri'nin güneyinde, Afrika Boynuzu ve Orta Asya'nın bazı bölgelerinde artan (Ooyağışlarla O ilişkilendirilmektedir. Buna karşılık, El Nino ayrıca Avustralya, Endonezya, Güney Asya'nın bazı bölgeleri, Orta Amerika ve Güney Amerika'nın güneyinde ciddi kuraklıklara neden olabilmektedir. Boreal yazı boyunca El Nino'nun ılık suyu, Orta / Doğu Pasifik Okyanusu'ndaki kasırgaların şiddetini artırabilirken, Atlantik Havzasında da kasırga oluşumunu engelleyebilmektedir.

Yeni yapılması planlanan hizmet binalarının ekolojik tasarıma uygun "yeşil bina" olarak yapılması değerlendirilmekte olup, söz konusu binaların tasarımları çatı sularının tekrar kullanımı yönünde yapılmaktadır.

Önergedeki diğer hususlara ilişkin o bilgilerin Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan edinilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.