2017-2024 yılları arasında KÖİ projelerine yapılan döviz bazlı ödemelere ilişkin
Kaynak göster
Gökan Zeybek (CHP), 15 Ağustos 2025 tarihinde 7/32745 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 22 Ekim 2025).
Gökan Zeybek (CHP, İstanbul). “2017-2024 yılları arasında KÖİ projelerine yapılan döviz bazlı ödemelere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32745, 15 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32745-2017-2024-yillari-arasinda-koi-projelerine-yapilan-doviz-bazli-odemelere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/75c8e627-0e87-47af-88d7-0198bd1a7a37
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 68 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 56 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Gökan ZEYBEK İstanbul Milletvekili
Kamu kaynaklarının etkin, şeffaf ve hakkaniyetli kullanımı kamu yönetiminin temel ilkelerindendir. Ancak son yıllarda kamu-özel iş birliği (KÖİ) modeliyle hayata geçirilen şehir hastaneleri, köprüler ve otoyollara verilen döviz bazlı garanti ödemeleri, kamu bütçesi üzerinde büyük bir yük oluşturmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
2024 yılı bütçesinde döviz garantili projelere yapılan toplam ödemenin 150 milyar TL'yi aştığı, bu tutarın Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından milyonlarca çiftçiye verilen toplam desteği (91 milyar TL) geride bıraktığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, aynı yıl bütçe açığı 2 trilyon 255 milyar TL olarak gerçekleşmiş, yalnızca faiz harcamaları | trilyon 268 milyar TL düzeyine ulaşmıştır. Bu veriler, kamuda tasarruf söyleminin yalnızca sembolik bazı uygulamalara indirgenmesini ve yapısal çözüm önerilerinden uzak durulmasını ciddi biçimde sorgulanır hale getirmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2024 yılı merkezi yönetim bütçesinde döviz bazlı garanti ödemeleri kapsamında şehir hastanelerine, köprülere ve otoyollara toplam ne kadar ödeme yapılmıştır? Bu ödemelerin kurum ve proje bazlı dağılımı nedir?
2017-2024 döneminde KÖİ projelerine yapılan garanti ödemelerinin yıllar itibarıyla dağılımı nedir? Bu ödemelerden kaç şirket faydalanmıştır?
2024 yılında çiftçilere yapılan toplam tarımsal destek ödemelerinin kalem bazlı dağılımı nedir? Döviz garantili projelere yapılan ödemelerle kıyaslandığında, bu desteklerin büyüklüğü sizce yeterli midir?
2024 yılında faiz harcamaları toplam ne kadar olmuştur? Bunun iç ve dış borç faizleri açısından dağılımı nedir?
Kamuda tasarruf adı altında alınan önlemler içinde döviz garantili ödemelerin azaltılmasına yönelik somut bir plan bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi 27/08/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1688495 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Gökan ZEYBEK'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mev.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7132745 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Gökan ZEYBEK, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Yap-İşlet-Devret Modeli ile yapılan ulaştırma projelerine, 4749 sayılı Kamu Finansmani ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 8/A maddesinde yer alan şartları sağlaması koşuluyla yurtdışından sağlanan finansman için Hazine borç üstlenim taahhüdü verilebilmektedir. Bakanlığımızca sağlanan borç üstlenim taahhüdü projenin feshi durumunda devreye girmektedir. Bugüne kadar Bakanlığımız tarafından herhangi bir proje için borç üstlenimi gerçekleştirilmemiş ve bu kapsamda ödeme yapılmamıştır.
Hazine borç üstlenim taahhüdü tutarlarına ilişkin güncel bilgiler, aylık olarak "https://www.hmb. gov.tr/kamu-finansmani-raporlari " internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyu ile paylaşılmaktadır.
Bununla birlikte, Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeliyle gerçekleştirilen projelerin yürütülmesi ve uygulanması ile ilgili yükümlülükler uygulayıcı kuruluşların yani proje sahibi idarelerin sorumluluğundadır.
Ayrıca, merkezi yönetim bütçe istatistiklerine ilişkin veriler, "htips://muhasebat.hmb.gov.ir/merkezi-yönetim-butce-istatistikleri" o internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Cumhurbaşkanı Yardımcılığı ile Tarım ve
Orman Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Devlet Mah, Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan