Uşak'ta 2005'ten bu yana içme suyu temini için yürütülen projelere ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 15 Ağustos 2025 tarihinde 7/32776 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 103 gün sonra, 26 Kasım 2025).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Uşak'ta 2005'ten bu yana içme suyu temini için yürütülen projelere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32776, 15 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32776-usak-ta-2005-ten-bu-yana-icme-suyu-temini-icin-yurutulen-projelere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/68f6679b-d9c3-4e89-8a6d-0198bd6050fa
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 103 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
Op. Dr. Ali KARAOBA
Uşak ili merkezinde ve ilçelerinde son yıllarda yaşanan su sıkıntıları; vatandaşlarımızın gündelik yaşamını, sağlığını ve refahını ciddi biçimde tehdit etmektedir. Bu durum sadece temel hijyen koşullarını imkânsız hale getirmekle kalmamakta, aynı zamanda tarımsal üretimi, hayvancılığı ve yerel ekonomiyi de olumsuz etkilemektedir. İklim değişikliğinin etkilerinin her geçen yıl daha da görünür hâle geldiği bir dönemde, su yönetimi, bir ilin değil ülkenin geleceğini ilgilendiren stratejik bir konudur. Ancak Uşak gibi su alanında uzun yıllardır hiçbir projenin tamamlanmadığı illerde yeterli altyapı yatırımlarının yapılmamış olması, alınması gereken önlemlerin ya geç ya da yetersiz alınması, halkımızın mağduriyetini artırmaktadır.
Son 20 yıl içinde baraj, gölet, içme suyu arıtma sistemi, şebeke yenileme, yeraltı su kaynaklarının korunması ve verimli su kullanımı gibi alanlarda hangi projelerin geliştirildiği ve bu projelerin akıbeti kamuoyu tarafından merak edilmektedir. Sürekli ertelenen yatırımların nedenleri, ayrılan bütçelerin ne ölçüde kullanıldığı ve gelecek için ne gibi bir vizyon belirlendiği net değildir.
Suya erişim bir haktır. Bu hakkın sağlanamaması, vatandaşların yaşam kalitesini düşürmekte, halk sağlığını riske atmakta ve devlete olan güveni zedelemektedir. Bu bağlamda,
SORULAR
2005—2025 yılları arasında Uşak ilinde içme suyu temini, altyapı iyileştirmesi ve su kaynaklarının korunması amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen tüm projelerin listesi nedir?
Uşak'ta son 20 yıl içinde inşa edilen baraj, gölet, içme suyu şebekesi ve arıtma tesislerinin sayısı kaçtır? Bu projelerin toplam yatırım maliyetleri nedir?
Uşakili genelinde özellikle yaz aylarında artan su kesintilerinin temel nedenleri nelerdir? Bu durumun çözümüne yönelik Bakanlık tarafından yapılan son analiz ve değerlendirme nedir?
Son 5 yıl içinde planlanıp başlatılamayan veya yarım kalan içme suyu ve altyapı projeleri var mıdır? Varsa bu projelerin isimleri, başlama ve bitiş tarihleri, mevcut durumu ve ertelenme gerekçeleri nelerdir?
Uşak'ta içme suyuna yönelik yapılan yatırımlara Bakanlığınız tarafından 2005 yılından bu yana toplam ne kadar bütçe ayrılmıştır? Bu bütçenin yıllara göre dağılımı nasıldır?
Bakanlığınızın Uşak ili özelinde 2030 ve sonrası için su temini ve yönetimine ilişkin stratejik vizyonu nedir? Yeni baraj ya da su kaynağı projeleri planlanmakta mıdır?
Uşak'ta su tüketiminin azaltılması, kaçakların önlenmesi, tarımsal sulamada verimliliğin artırılması ve yerel halkın bilinçlendirilmesine yönelik yürütülen eğitim, denetim ya da teşvik çalışmaları var mıdır?
Uşak'ta yeraltı su seviyelerinde son 10 yılda kaydedilen değişim nedir? Yeraltı sularının korunması için alınan önlemler nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
2005-2025 yılları arasında Uşak ilinde içme suyu temini, altyapı iyileştirmesi ve su kaynaklarının korunması amacıyla yürütülen projeler:
". İşletmedeki tesisler:
• Uşak İçme Suyu Arıtma Tesisi (Merkez) " Uşak İçme Suyu İletim Hattı (Merkez) " İnşaat safhasındaki tesisler:
" Uşak Banaz Baltalı Göleti İçme Suyu İletim Hattı (Banaz)
• Uşak Banaz Baybuyan Deresi Regülatöründen Küçükler Barajına Derivasyon İletim Hattı İnşaatı (Banaz)
" o Yatırım programındaki tesisler:
• " Uşak Atık Su Arıtma Tesisi (Merkez) " Proje safhasındaki tesisler:
" Uşak İçme Suyu (Gökkaya) Tesisleri Proje Yapımı (Merkez)
• Uşak Merkez Sorkun Göletinden İçme Suyu Temini Proje Yapımı (Merkez) " Kaynak koruma çalışmaları:
• Uşak ili Sivaslı ilçesi Evrenli Kaynağı'na ilişkin olarak, şehrin su ihtiyacını karşılayan kuyuların korunması amacıyla çalışma yapılmış ve 25.12.2024 tarihli ve 32763 sayılı Resmi Gazete'de Kaynak Koruma İlanı yayımlanmıştır.
• Uşak ili Banaz ilçesi sınırlarında yer alan Çokrağan Kaynağı için koruma ilanı hazırlıkları başlatılmış, gözlem kuyusu açılmış ve yağışlı dönemde boya izleme deneyi yapıldıktan sonra kaynak koruma çalışması tamamlanacaktır.
Uşak ili Gediz ve Büyük Menderes Havzalarında yer almakta olup bu havzalarda Bakanlığımız tarafından tamamlanan çalışmalar;
" İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi (2010),
" Gediz ve Büyük Menderes Nehir Havza Yönetim Planlarının onaylanarak yürürlüğe girmesi (2019),
Gediz Havzası Sektörel Su Tahsis Planı (2019),
Büyük Menderes Havzası Taşkın ve Kuraklık Yönetim Planı (2019),
Gediz Havzası Taşkın ve Kuraklık Yönetim Planı (2019),
Büyük Menderes Havzası Yönetim Planı (2019),
Büyük Menderes Havzası Sektörel Su Tahsis Planı (2023) ve
Gediz Havzası Eylem Planı (2023).
Ayrıca, kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sistemi kurulması çalışmalarına 2024 yılında başlanmış olup 2027 yılında tamamlanması hedeflenmektedir.
Uşak ilinde 16 baraj, 15 gölet, | yer altı depolaması ve 2 içme suyu tesisi bulunmaktadır. Bu projelerin toplam yatırım maliyeti 2,9 milyar TL'dir.
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Ayrıca Uşak ilinde 2012 yılında devreye alınan Küçükler Barajı İçme Suyu Arıtma Tesisi bulunmaktadır.
Son yıllarda yaşanan kuraklık nedeniyle işletmede bulunan Küçükler Barajı ve mevcut su kaynakları ihtiyacı karşılamada yetersiz kalmaya başlamıştır. Bu durum, şehre içme suyu temini ve dağıtımından sorumlu Uşak Belediyesi tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında bazı kesintilere yol açabilmektedir.
Uşak Organize Sanayi Bölgesi'ne (U OSB) sanayi suyu sağlamak amacıyla önceki yıllarda geliştirilen ve işletmeye alınan Uzundere Göleti (3,15 milyon m#/yıl) ile Kocadere Göleti'nden (1,75 milyon m#/yıl) su temini planlanmış ancak UOSB endüstri suyu talebinden vazgeçmiştir. Bu nedenle söz konusu suyun Uşak iline iletilmesi için yaklaşık 200 metre terfi gerekmektedir.
Gölet inşaatları tamamlanmış olup mevcut suyun Uşak ilinde içme suyu olarak kullanılabilmesi için belediye tarafından talep edilmesi halinde her iki gölet Uşak Belediyesine tahsis edilebilecektir. Bu kapsamda gerekli isale hattı ve arıtma tesisinin yapılması belediye sorumluluğundadır.
Uzundere Barajı 11.04.2014 tarihinde başlatılmış ve 02.05.2018 tarihinde tasfiye edilmiştir. Kocadere Barajı ise 08.05.2014 tarihinde başlatılmış ve 01.12.2017 tarihinde tamamlanmıştır.
2010 yılında hizmete alınan Uşak İçme Suyu Projesi'nin (2025 yılı fiyatlarıyla) bütçe harcaması; 2007 yılında 85.391.516 TI., 2008 yılında 132.093.262 TL ve 2009 yılında 21.857.865 TL olup toplam 239.342.643 TL'dir.
İnşaat safhasındaki tesisler (2025 yılı fiyatlarıyla) şunlardır:
" o Uşak Banaz Baltalı Göleti İçme Suyu İletim Hattı (Banaz): Toplam maliyet 275.955.810 TL, 2024 yılı harcaması 49.433.458 TL ve 2025 yılı ödeneği 4.625.284 TL e Uşak Banaz Baybuyan Deresi Regülatöründen Küçükler Barajına Derivasyon İletim Hattı: Toplam maliyet 258.618.561 TL, 2024 yılı harcaması 49.831.318 TL ve 2025 yılı ödeneği 13.691.621 TL
Yatırım Programındaki Tesisler; Uşak Atık Su Arıtma Tesisi- (Merkez)- İhalesi yapılacak olup 2025 yılı fiyatlarıyla maliyeti 2.600.000.000 TL'dir.
Proje safhasındaki tesisler (2025 yılı fiyatlarıyla) şunlardır: e o Uşak İçme Suyu (Gökkaya) Tesisleri Proje Yapımı: İş bitim tarihi 02.05.2026 olup maliyeti 5.520.450 TL
" o Uşak Merkez Sorkun Göleti'nden İçme Suyu Temini Proje Yapımı: İş bitim tarihi 19.10.2026 olup maliyeti 8.886.200 TL
Uşak İçme Suyu 2. Merhale Etüt ve Proje Yapımı maliyeti 6.000.000 TL ve Uşak Eşme Takmak Göleti İçme Suyu İletim Hattı ve Arıtma Tesisi Proje Yapımı maliyeti 15.000.000 TL'dir.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğümüz (DSİ) tarafından hazırlanan Uşak ili içme suyu arz/talep grafiğine göre; Gökkaya Barajı (4.48 hm3/yıl), Zep Barajı (4.18 hm3/yıl) ve Dikendere Barajı'nın (9.46 hm3/yıl) uzun vadede işletmeye alınması planlanmaktadır.
Yer altı suları (YASY/suni besleme ve yer altı depolamaları ile ilgili de mevcut Kuruçay YAS gibi tesislerin artırılması hedeflenmektedir.
Tarımsal sulamada verimliliğin arttırılması için açık sistem sulama tesisleri, koşullar dahilinde kapalı sisteme geçirilmekte; halihazırda kapalı sistem sulama tesisleri ise modem sulama Strateji Geliştirme Başkanlığı yöntemlerinin uygulanması ve suyun gerçek ihtiyaçlar düzeyinde etkin kullanılması amacıyla tesislere ön yüklemeli elektronik kartlı sulama sayacı takılmaktadır. Yerel halkın bilinçlendirilmesine yönelik yürütülen eğitim, denetim veya teşvik çalışmaları il tarım ve orman müdürlüklerimiz tarafından yapılmaktadır.
İklim değişikliğinin etkilerinin yoğun olarak hissedileceği Akdeniz iklim kuşağında yer alan ülkemizde büyüyen ekonomi ve artan üretimle tarımda, sanayide, enerjide, turizmde ve daha birçok sektörde suya olan ihtiyaç artmaktadır.
Bakanlığımızca 2016 yılında tamamlanan "İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi" ile iklim değişikliğinin tüm havzalarda yüzey ve yer altı sularına muhtemel etkisi tespit edilmiş ve gerekli uyum faaliyetleri belirlenmiştir.
Ülkemizde tüm sektörlerde suyun verimli kullanılması ve su verimliliği konusunda toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla 31.01.2023 tarihinde "Ulusal Su Verimliliği Seferberliği" başlatılmıştır.
Seferberlik kapsamında kentsel, endüstriyel ve tarımsal su verimliliğinin sağlanmasına ilişkin rehber dokümanlar hazırlanmış olup www.suverimliligi.gov.tr adresinden dokümanlara ulaşılabilmektedir.
Tüm sektörlerde su verimliliği bilincinin oluşturulması ve farkındalık oluşturulması maksadıyla ülke genelinde eğitim çalışmaları yürütülmektedir. Suyun verimli kullanılmasına ilişkin afişler ve reklam panoları hazırlanmış olup halkın farkındalığının sağlanması maksadıyla ortak alanlarda sergilenmeye başlanılmıştır.
Su verimliliği seferberliğinin uygulanmasına yönelik 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete'de "Su Verimliliği Yönetmeliği" yayımlanmıştır. Mezkur Yönetmelik ile sektörel su kullanımlarının izlenmesi, kayıt altına alınması, orantısız Su kullanımlarının ve su kayıplarının azaltılması, ekosistemlerin ve su kaynaklarının korunarak her türlü su kullanımında verimliliğin sağlanması hedeflenmektedir.
Ulusal su verimliliği hedeflerinin ve stratejilerinin ortaya konulduğu "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)" hazırlanmıştır.
Planda, sektörel ve bireysel su kullanımlarında hedefler, stratejiler, eylemler ve sorumlu kurumlar belirlenmiştir. Ayrıca plan kapsamında tarımsal su kullanım verimliliğini artıran uygulamaların yaygınlaştırılmasıyla mevcut durumda 50 olan sulama randımanının 2030 yılına kadar "660, 2050 yılına kadar 965 seviyesine yükseltilmesi hedeflenmektedir.
Bulunduğumuz yüzyıl için yapılan iklim etki değerlendirmeleri, artan sıcaklıklar ve değişen yağış rejimi neticesinde tarımsal sulama, endüstri, kentsel ve turizm kullanımlarının hangi ölçüde artacağı ile ilgili olarak gelecek dönemlere ilişkin su ihtiyaçları projeksiyonları yapılmıştır.
Bakanlığımızca çevre, içme suyu, tarım, sanayi, hayvancılık, turizm vb. sektörlerin adil ve dengeli su paylaşımını sağlamak aynı zamanda su kullanımından elde edilecek faydayı en üst seviyeye çıkarmak amacıyla havza ve alt havza bazında Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP) hazırlanmaktadır.
Şu ana kadar Seyhan, Gediz, Küçük Menderes, Konya, Akarçay, Burdur, Batı Akdeniz, Kuzey Ege, Büyük Menderes olmak üzere 9 havzada SSTP tamamlanmış ve yayımlanmıştır. Strateji Geliştirme Başkanlığı
Bakanlığımız koordinatörlüğünde ülkemiz şartlarına uygun 2008-2012, 2013-2017, 2018-2022 ve 2023-2027 dönemine ait Türkiye Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı hazırlanarak uygulamaya konulmuştur.
Kuraklık risklerinin olumsuz etkilerinin asgari düzeye indirilmesi ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunması maksadıyla ülkemizdeki 25 nehir havzası için Kuraklık Yönetim Planları hazırlanmıştır.
Gediz Havzası yer altı sularının kalite ve miktar açısından takibi amacıyla, uzaktan erişimli (Online) 138 adet rasat kuyusuna gözlem sistemi kurulmuştur. Bu rasat kuyularının 14 tanesi Uşak ili sınırları içerisinde kalmakta olup yer altı su seviyeleri sürekli olarak takip edilmektedir. Yapılan değerlendirmeler neticesinde yer altı sularının hızla azalması nedeniyle Büyük Menderes Havzası, Uşak-Banaz Alt Havzası'nın büyük bir bölümü tahsise kapatılarak yeni kuyu açma izni verilmemektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan