19-26 Mart 2025 tarihlerinde düzenlenen protestolara kolluk kuvvetlerinin orantısız güç kullanarak müdahale ettiği iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 18 Ağustos 2025 tarihinde 7/32858 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 368 gün sonra, 21 Ağustos 2026).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “19-26 Mart 2025 tarihlerinde düzenlenen protestolara kolluk kuvvetlerinin orantısız güç kullanarak müdahale ettiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32858, 18 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32858-19-26-mart-2025-tarihlerinde-duzenlenen-protestolara-kolluk-kuvvetlerinin-orantisiz-guc-ku (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/28bafba1-1402-4dea-bbc4-0198c18cbef3
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 368 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Sayın Ali Yerlikaya tarafından yazıly/ olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Av. Dr. A, TANRIKULU
Uluslararası Af Örgütü'nün 19 Haziran 2025 tarihinde yayımladığı "Türkiye: "Nefes Alamıyorum" 19-26 Mart Arasındaki Kitlesel Protestolar Bağlamında İşkence ve Diğer Türde Kötü Muamele İddiaları Soruşturulmalı başlıklı araştırmada, 19-26 Mart 2025 tarihleri arasında kolluk görevlileri tarafından barışçıl protestocuların darp edilmesi, tekmelenmesi ve yerde sürüklenmesi ve hukuka aykırı olarak doğrudan protestocuların yüzleri ve üst gövdeleri hedef alınarak yakın mesafeden tazyikli su, biber gazı, göz yaşartıcı gaz ve kinetik etkili mermi sıkılması da dahil birçok vakada hukuka aykırı güç kullanıldığı ve bunun sonucunda çok sayıda yaralanma meydana geldiği, hatta protestocuların hastaneye kaldırıldığı belgelendi. Toplanan kanıtlar, kolluk görevlilerinin dağılmakta olan veya direnmeyen barışçıl protestoculara müdahale ettiğini göstermektedir. Araştırmada yer verilen tanıklıklar, kolluk görevlilerinin protestoculara yönelik cinsel şiddet ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet tehditlerini de ortaya koymaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
19-26 Mart 2025'te gerçekleşen ve büyük çoğunluğu barışçıl olan protestolara müdahale eden kolluk kuvvetlerinin kullandığı gücün orantılılığı ve hukuka uygunluğu hakkında bir inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?
Kolluk kuvvetlerinin protesto hakkına müdahalesi sırasında işkence ve kötü muamele yasağını ihlal ettiğine dair iddialar hakkında tarafsız, bağımsız ve etkili bir soruşturma başlatılmış mıdır?
Eğer soruşturma başlatılmışsa kaç kolluk kuvveti hakkında adli veya idari soruşturma başlatılmıştır?
Bahsi geçen protestolarda kolluk kuvvetleri ve protestocular dahil olmak üzere kaç kişi yaralanmıştır? Ve bu yaralanmalar nasıl gerçekleşmiştir?
Bahsi geçen protestolara kaç kişi katılmıştır?
Bahsi geçen protestolarda kaç kişi gözaltına alınmıştır?
Bahsi geçen protestolarda kaç kişi tutuklanmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·
İlgi ( : a) 28.07.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1671563 sayılı yazınız.
b) 29.08.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1689506 sayılı yazınız.
İlgi"de kayıtlı yazılar ekinde yer alan Diyarbakır Milletvekili Mustafa Sezgin TANRIKULU'"na ait 7/31051 ve 7/32858 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiştir.
Kolluk kuvvetleri görevlerini, kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması ve devam ettirilmesi amacı ile kanunların kendisine verdiği yetkiye ve hukukun üstünlüğü ilkesine bağlı kalarak yapmakta olup adli makamların bilgisi ve talimatları doğrultusunda gerekli işlemleri gerçekleştirmektedir.
2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu, Polis Çevik Kuvvet Yönetmeliği, Göz Yaşartıcı Gazlar, Gaz ve Savunma Tüfekleri ile Bunlara Ait Teçhizat ve Mühimmatın Kullanımı, Depolanması ve Kullanıcı Personelin Eğitimine Dair Yönerge ve Toplumsal Olaylarda Görevlendirilen Personelin Hareket Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'de müdahale ile ilgili hususlar belirtilmektedir.
Mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilen hiçbir toplantı ve gösteri yürüyüşüne kolluk kuvvetlerince müdahalede bulunulmamaktadır. Kanunsuz olarak düzenlenen veya sonradan kanunsuz hale dönüşen eylemlerde, öncelikle güvenlik güçlerince topluluğun yetkilileri ile görüşülerek gösterilerin olaysız sonuçlanması sağlanmaya çalışılmakta, ancak müdahalenin kaçınılmaz olduğu durumlarda, görevlendirilen personel tarafından, "Toplumsal Olaylarda Görevlendirilen Personelin Hareket Usul ve Esaslarına Dair Yönerge" ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda kamu düzeninin tesis edilmesi açısından gösteriyi düzenleyen grupların dağılmalarını sağlamak amacı ile orantılı güç kullanımı ilkeleri çerçevesinde gerekli müdahalelerde bulunulmaktadır.
Emniyet Teşkilatı personelinin işlemiş olduğu iddia edilen suçlar ile ilgili olarak personele yönelik ihbar ve şikâyetler, iddianın niteliğine göre Mülkiye Başmüfettişleri, Polis Başmüfettişleri ya da muhakkikler marifetiyle araştırma/soruşturma yapılmakta ve neticesine göre yetkili mercilerce karara bağlanmaktadır.
Soru önergesinde bahsi geçen olaylarda gözaltına alınan şahıslarla ilgili soruşturma ve kovuşturma işlemleri adli makamlar tarafından yürütülmektedir.
Mustafa ÇİFTÇİ Bakan Adresi: https://eimza.egm.gov.tr Unvanı Kep : emniyetgenclmudurlugu(ğhs0 | .kep.ir Elektronik Ağ :
Adres :Ayrancı Mah. Selimiye Cad. No:17 Telefon/Fax: 0312 462 17 83/
Mustafa ÇİFTÇİBakan