Afyonkarahisar'da gerçekleştirilmesi planlanan ve koruma altındaki hayvan türlerini konu alan bir av turizmi ihalesine ilişkin
Kaynak göster
Jale Nur Süllü (CHP), 14 Ağustos 2025 tarihinde 7/32882 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 6 Kasım 2025).
Jale Nur Süllü (CHP, Eskişehir). “Afyonkarahisar'da gerçekleştirilmesi planlanan ve koruma altındaki hayvan türlerini konu alan bir av turizmi ihalesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32882, 14 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32882-afyonkarahisar-da-gerceklestirilmesi-planlanan-ve-koruma-altindaki-hayvan-turlerini-konu-a (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/68f957bb-6b74-4bb5-9e17-0198ace460a1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 84 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu Maddeleri uyarınca Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Dr.Lale Nur SÜLLÜ
Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 22 Ağustos 2025 tarihinde Afyonkarahisar'da düzenlenecek "av ihalesi" kapsamında, Eskişehir ve Kütahya'da yaşayan 16 adet Kızıl Geyik (Cervus Elaphus) ve 1 adet Anadolu Yaban Koyunu (Ovis gmelini anatolica), "av turizmi" adı altında öldürülmek üzere satışa çıkarılmıştır. Anadolu Yaban Koyununun avlanma bedelinin yaklaşık I milyon 800 bin TL, Kızıl Geyiklerin ise 180 bin ile 440 bin TL arasında değiştiği belirtilmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İlan edilen ihale, yaban hayatı korumakla yükümlü kurumların görevini tersine çevirerek, hayvanların yaşam hakkına fiyat biçmesi ve doğa katliamlarını rant aracına dönüştürmesi anlamına gelmektedir. Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa'nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi'nde yani Bern Sözleşmesi'nde "kesin koruma altındaki türler" Ek-TI Listesi?nde açıkça belirtilmektedir. Ek-II Listesi'nde yer alan ve kesin koruma altındaki türlerin kasıtlı olarak öldürülmesi, yakalanması ve ticareti yasaktır. Daha önce benzer ihaleler, idare mahkemeleri tarafından hukuka aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Ancak Bakanlık, bilimsel ve güncel nüfus verileri sunmadan bu ihaleleri tekrarlamaya devam etmektedir. Yaban hayatını metalaştıran ve ekosistem dengesi üzerinde geri dönüşsüz zararlara yol açabilecek ihalenin iptal edilmesi konusunda kamuoyunca ciddi talep ve beklenti bulunmaktadır.
Bu bağlamda;
I) Doğa Koruma ve Milli Parklar 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 22 Ağustos 2025 tarihinde Afyonkarahisar'da düzenlenecek av ihalesinin hukuki dayanağı nedir? 2020 yılında benzer bir ihale girişimiyle ilgili olarak Eskişehir İdare Mahkemesi tarafından, Hayvanları Koruma Derneği'nin talebiyle yürütmeyi durdurma kararı verilmesi ve 2023 yılında Eskişehir, Denizli, Afyonkarahisar ve Kütahya illerinde "av turizmi" gerekçesiyle açılan geyik avı ihalelerinin Afyonkarahisar İdare Mahkemesi tarafından iptal edildiği göz önüne alınarak, açılan ihalenin iptali konusunda Bakanlığınızın bir girişimi olacak mıdır?
SORULAR
Daha önce benzer ihalelerin idare mahkemeleri tarafından iptal edilmesine karşın, yeni ve somut bilimsel veriler sunmadan ihalelerin tekrar düzenlenmesi, hukuka uygunluk açısından nasıl açıklanmaktadır? e 31882.
İhaleye konu edilen 16 adet Kızıl Geyik ve 1 adet Anadolu Yaban Koyununun popülasyon, yaş, cinsiyet ve sağlık durumuna ilişkin veriler hangi bilimsel çalışmalara dayanmaktadır?
Ber Sözleşmesi'nin kesin koruma altına aldığı Anadolu Yaban Koyununun avlanmasına hangi gerekçelerle izin verilmiştir?
İhalenin ekosistem dengesi, biyolojik çeşitlilik ve türlerin sürdürülebilirliği üzerindeki etkilerine dair Bakanlığınızca yapılmış bir değerlendirme mevcut mudur? Mevcut ise, yapılan değerlendirmelerin içeriği nedir? Mevcut değilse, gerekçesi nedir?
Ocak 2020 — Ağustos 2025 tarihleri arasında Türkiye genelinde "av turizmi" kapsamında kaç ihale açılmış ve kaç yaban hayvanı avlanmıştır? Türlere göre dağılımı nedir?
Ocak 2020 — Ağustos 2025 tarihleri arasındaki av ihalelerinden elde edilen toplam gelir nedir? Elde edilen gelir hangi kalemlere aktarılmakta ve ne kadarı gerçekten yaban hayatı koruma çalışmalarına harcanmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Sürdürülebilir avcılık ve doğal hayatın korunması ilkeleri gözetilerek, popülasyonları ve yıllık artım miktarları belirlenmiş av ve yaban hayvanlarının avlanması av turizmi kapsamında gerçekleşmektedir.
Ülkemizde av turizmi uygulamaları; 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu, Uluslararası Sözleşmeler, Av Turizmi Kapsamında Avlanmalara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, Merkez Av Komisyonu Kararları ve Av Turizmi Uygulama Talimatı çerçevesinde yürütülmektedir.
4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu kapsamında av ve yaban hayatı kaynaklarının yaşama ortamlarıyla birlikte korunmasını, koruma kullanım dengesini gözeterek bu kaynakları gelecek kuşaklara aktarma amacına ulaşmak için av koruma ve kontrol faaliyetleri yapılmaktadır.
Ülkemizdeki yaban hayvanlarının envanteri yürürlükteki mevzuat çerçevesinde yapılmakta olup, envanter çalışmalarında kullanılan teknikler gelişmiş ülkeler tarafından da kullanılmakta ve literatür de yer almaktadır. Bu yöntemler profesör unvanına sahip akademisyen tarafından hazırlanan Bakanlığımızca kullanılan "Yaban Hayatında Envanter" isimli kitapta izah edilmektedir. Üniversitelerin ilgili bölümlerinde yaban hayatı envanteri ile ilgili kullanılan teknikler ders olarak anlatılmaktadır. Uluslararası literatüre uygun olarak yaban hayvanları türlerine uygun envanter tekniklerinden Gözlek Metodu, Sürek-Bek Metodu ve gelişen teknolojinin imkanları (fotokapan- drone vb.) kullanılarak yapılmaktadır.
Geçmiş yıllara ait avcılık istatistikleri Bakanlığımız Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğünün internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır. Av turizmi kapsamında popülasyonları ve yıllık artım miktarları belirlenmiş av ve yaban hayvanları için ihale işlemleri, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılmaktadır.
Av turizmi kapsamında elde edilen gelirlerin belirli bir kısmı katılım payı adı altında Bakanlığımızla koruma, üretim, bakım ve avcılığın düzenlenmesi karşılığı iş birliği yapan belde belediyesi ve köy tüzel kişiliği ile büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyelerine aktarılmaktadır. Kalan kısmı ise DKMP Genel Müdürlüğünün görev ve sorumluluk alanına giren diğer görevleri için kullanılmaktadır.
Anadolu Yaban Koyunu (Ovis gmelini anatolica) ülkemizin taraf olduğu Avrupa'nın Yaban Hayatı ve Yaşam Ortamlarını Koruma (Bern) Sözleşmesi kapsamındaki eklerinde yer almamaktadır.
Av turizmine ilişkin Danıştay 10. Dairesinin 25.04.2023 tarihli Kararı "...belirlenen kotaların tüm dünyada kabul edilen yöntemlerle yapılan hesaplamalarla örtüştüğü, avlanacak hayvan sayılarının yaban hayvanı popülasyonlarının gelişimini engellemeyeceği ve sürdürülebilirliğini tehlikeye atmayacağının bilimsel verilerle ortaya konulduğu, anlaşıldığından, dava konusu ihalelerin, kapsamlı, teknik, somut ve bilimsel verilere dayanarak yapılan analizler sonrasında gerçekleştirildiği, bu itibarla, yaban hayvanlarının sayısına, avlanacakları sahalara ve avlanmanın sonuçlarına ilişkin davalı idare tarafından somut ve kapsamlı araştırma ve tespitler yapılarak, gerekli tedbirler de alınmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır." yönündedir.
İbrahim YUMAKLIBakan