Elektrik faturalarında kademeli artış sistemi sebebiyle Şırnak'ta oluşan mağduriyete ilişkin

Elektrik tarifesi; aktif enerji maliyeti, elektriğin üretim tesisinden son kullanıcıya kadar aktarılması için oluşan iletim ve dağıtım maliyetleri ile perakende satış hizmeti faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki maliyetlerden müteşekkildir. Perakende elektrik satış tarifesinin belirlenmesinde tarife konusu faaliyetlerle ilgili tüm maliyetlerin mevzuat gereği dikkate alınması gerekmekte olup, bu maliyetlerde gerçekleşen artışların/azalışların doğal sonucu olarak perakende satış tarifelerinde artışlar/azalışlar gerçekleşmektedir.

Bölgesel tarife uygulanması hususuna ilişkin olarak; 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Ulusal Tarife Uygulaması" başlıklı geçici maddesinde; "Düzenlemeye tabi tarifeler üzerinden elektrik enerjisi satın alan tüketicileri, dağıtım bölgeleri arası maliyet farklılıkları nedeniyle var olan fiyat farklılıklarından kısmen veya tamamen koruyacak şekilde tesis edilmiş ve uygulamaya ilişkin hususları Kurum tarafından hazırlanan tebliğ ile düzenlenmiş fiyat eşitleme mekanizması içerisinde tüm kamu ve özel dağıtım şirketleri ile görevli tedarik şirketleri yer alır.

".. Fiyat eşitleme mekanizmasının uygulandığı süre boyunca ulusal tarife uygulamasının gerekleri esas alınır ve ulusal tarifede çapraz sübvansiyona yer verilir. Ulusal tarife, Kurumca hazırlanır ve Kurul onayıyla yürürlüğe girer. ... " hükümleri amir olup, söz konusu hükümler özetle; elektrik tarifelerinde ulusal tarifenin geçerli olduğunu, elektrik tarifelerinin faaliyetle ilgili maliyetler gözetilerek belirlenmesinin gerektiğini ve bu şekilde belirlenen tarifelerin herkes için bağlayıcı olduğunu ifade etmektedir.

Bu kapsamda görevli tedarik şirketlerinin enerji alım maliyetlerine 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında ulusal tarife uygulanmakta ve ulusal tarife düzenlemeleri bölgeye veya ile göre farklılık göstermemekle birlikte; belirli bölge veya amaca yönelik olarak herhangi bir tüketici grubunun desteklenmesi hususuna ilişkin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17'nci maddesinin yedinci fıkrası; "Belirli bölgelere veya belirli amaçlara yönelik olarak tüketicilerin desteklenmesi amacıyla sübvansiyon yapılması gerektiğinde, sübvansiyon fiyatlara müdahale edilmeksizin yapılır. Sübvansiyonun tutarı ile usul ve esasları Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir ve ilgili kurumun bütçesinden ödenir" hükmüne amirdir.

Yaşanan elektrik kesintilerine ilişkin olarak; hava muhalefeti kaynaklı olayların dağıtım şebekesine olumsuz etkileri, şebekeye yapılan üçüncü şahıs müdahaleleri, tarımsal sulama tesisatları başta olmak üzere üçüncü şahıs hatlarında meydana gelen arızalar ve üçüncü şahıs elektrikçilerin bu arızalara müdahale yöntemlerinde gözlemlenen uygunsuz çözümler gibi nedenlerden dolayı plansız enerji kesintileri gerçekleşebilmektedir. Bununla birlikte, ilgili elektrik dağıtım şirketince uygulanan yatırım ve bakım çalışmaları kapsamında planlı kesintiler gerçekleşebilmektedir.

Gerçekleşen kesintiler ilgili dağıtım şirketlerinin internet adreslerinde yayımlanmakta olup, bu bilgiler aynı zamanda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı'na (EPDK) aylık olarak bildirilmektedir. Türkiye Elektrik Dağıtım Şirketi (TEDAŞ) ve EPDK nezdinde yapılan çalışmalar ile bu kesintiler detaylı olarak incelenmekte ve kesintilerin önlenmesi için yatırım ve bakım programları oluşturulmaktadır. Meydana gelen elektrik kesintilerine yapılan önleyici ve koruyucu bakım onarım çalışmaları ile anında müdahale edilmekte, faaliyet alanındaki elektrik tesislerine yönelik periyodik arıza önleyici bakım programları uygulanmaktadır.

Kesme-bağlama işlemleri dinamik bir yapı arz etmekte ve oluşan veriler şu anki durumu yansıtmamakla birlikte genel duruma ilişkin bilgi vermesi bakımından; Şırnak ilimizde 2025 yılının ilk altı ayında borcundan dolayı elektriği kesik abone sayısının toplam abone sayısına oranı 0,0021 olarak gerçekleşmiştir.

Elektrik faturalarına ilişkin sayaç okuma işlemleri ilgili bölgede sorumlu elektrik dağıtım şirketleri tarafından mevzuata uygun şekilde gerçekleştirlmekte olup. bu şirketler Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Sayaç Okuma ve Faturalama" başlıklı 32'nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan hükümlere uygun bir şekilde sayaç okuma ve faturalama işlemlerini yapmaktadırlar. Kendilerine mevzuata / YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR |: 28/3 | 7/32965 aykırı fatura düzenlenmesi gibi usulsüz işlemler yapıldığını değerlendiren tüketiciler öncelikle ilgili dağıtım şirketine ve görevli tedarik şirketine, sonuç alamaması durumunda ise EPDK'ya başvuruda bulunma hakkına sahiptirler. EPDK tarafından yapılacak soruşturmada söz konusu iddiaların doğruluğunun tespiti halinde ise ilgili şirketlere gerekli yaptırımlar uygulanmaktadır.

Ayrıca vatandaşlarımız da EPDK'nın internet sitesinde yer alan fatura hesaplama aracını kullanılarak faturalarının doğru olup olmadığı kontrol edilebilmekte olup, bu çerçevede 2025 yılının Ocak- Temmuz döneminde yüksek fatura itirazlarına ilişkin vatandaşlarımızca yapılan tüm şikâyet başvurularının 9699,47 si 15 iş günü içerisinde sonuçlandırılmıştır.

Elektrik dağıtım şirketlerinin tedarik sürekliliği ile teknik kalite ve cihaz hasarlarına ilişkin yükümlülükleri Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmiş olup, yıllık teknik ve teknik olmayan kayıp oranı "640'ın altında olan ilçelerde bulunan kullanıcıların Yönetmeliğin 18'inci ve 27'nci maddeleri kapsamında belirtilen yıllık kesinti eşik süre ve sayılarının aşılması durumunda tazminat hakkı doğmaktadır. Aboneler elektrik dağıtım sisteminden kaynaklanan kalite sorunları nedeniyle teçhizatlarında oluşan hasara ilişkin zararın tazmini için dağıtım şirketlerine talepte bulunabilmekte, dağıtım şirketleri ile aboneler arasında uyuşmazlık olması durumunda ise bu uyuşmazlık tüketici hakem heyetlerinde ve/veya tüketici mahkemelerinde değerlendirilebilmektedir. Yıllık kesinti tazminatına ilave olarak günlük kesinti süresinin kentsel dağıtım bölgesinde 10 saat, kent altı dağıtım bölgesinde 11 saat ve kırsal dağıtım bölgesinde 12 saati aşan ve sebebi şebeke işletmecisi veya dışsal olan kesintiler için kullanıcıların başvurusuna gerek olmaksızın kesintiden etkilenen her bir kullanıcıya dağıtım şirketi tarafından uzun süreli kesinti tazminatı ödenmektedir.

Bu kapsamda elektrik dağıtım şirketlerine gerek çağrı merkezi kanalı ile gerekse de TEDAŞ Mobil uygulama ile gelen arıza ihbarlarına öncelikli olarak müdahale edilerek arızalar giderilmektedir. TEDAŞ mobil üzerinden yapılan ihbarların belli süre içerisinde giderilememesi durumunda ise cezai işlem uygulanmaktadır.

Bununla birlikte lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporları da gereği için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na (EPDK) gönderilmektedir. Fatura şikayetlerine ilişkin hususlar da dahil olmak üzere söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.

Yaşam destek cihazlarına bağımlı olarak yaşayan vatandaşlarımızla ilgili olarak; Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 52'nci maddesinde yer alan düzenlemeye göre elektrikle çalışan diyaliz destek ünitesi, solunum cihazı ve benzeri mahiyette yaşam destek cihazlarına bağımlı olan ve bu durumu destekleyici bilgi ve belgelerle yazılı olarak görevli tedarik ve dağıtım şirketlerine başvuru yapan vatandaşlarımız için gerekli kayıtlar oluşturularak işlem tesis edilmekte olup, aynı zamanda yaşam destek cihazlarına bağımlı olan bu vatandaşlarımız hakkında zamanında ödenmeyen borç sebebiyle elektrik kesintisi işlemi yapılmamaktadır.

Ayrıca küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmalardan vatandaşlarımızın korunması ve yüksek küresel fiyatların vatandaşlarımıza olduğu gibi yansıtılmaması adına halihazırda meskenlerde kullanılan elektriğe Devletimizce düşük kademede 9057, yüksek kademede ise "636 sübvansiyon uygulanmasına devam edilmekte, yanı sıra Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde kayıtlı ihtiyaç sahiplerine elektrik ve doğal gaz tüketim desteği sağlanmaktadır.

Bu kapsamda belli dezavantajlı gruplara yönelik geliştirilecek sosyal politikalara ilişkin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'ndan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Alparslfn BAYRAKTARBakan