Uşak'ta su arıtma tesislerine ve içme suyu sorununa karşı alınan önlemlere ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 26 Ağustos 2025 tarihinde 7/33100 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 26 Kasım 2025).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Uşak'ta su arıtma tesislerine ve içme suyu sorununa karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33100, 26 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33100-usak-ta-su-aritma-tesislerine-ve-icme-suyu-sorununa-karsi-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/23cbefe0-b488-4a50-8940-0198ea6969cb
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 92 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
Op. Dr. Ali KARAOBA
Temiz içme ve kullanma suyu, toplumdaki tüm vatandaşlarımız için yaşamsal bir hak olup; sürdürülebilir çevre politikalarının, temel hijyenin ve hayatın temel unsurudur. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın su yönetimi, projeleri ve yatırımları yeraltı kaynaklarının korunması ve bütüncül arıtma politikaları, toplum sağlığı ve ekolojisi açısından kritik önem taşımaktadır. Uşak'ta bu gerekliliğin 2002'den bu yana tam olarak yerine getirilemediği açıkça gözlemlenmektedir.
Uşak merkezde yalnızca bir içme suyu arıtma tesisi bulunmakta olup, bu tesis yerel ölçekte ihtiyaca cevap vermekte yetersiz kalmaktadır. Arıtma kapasitesinin olası krizleri önleyecek düzeyde geliştirilememesi ve sayısının arttırılamaması, özellikle kriz dönemlerinde su kesintilerine ve kalitesiz su tüketimine neden olmaktadır. Diğer taraftan Kışladağ Altın Madeni'nin yüksek su kullanımına dönük yerel ve bölgesel su dengesi üzerindeki etkileri, kamuoyunda yoğun şekilde tartışılmaktadır. Madenin yıllık su tüketiminin Uşak halkının tüketiminden fazla olduğu gündeme gelmiş, konuyla ilgili resmi kurumların şeffaf bir açıklama yapmaması soru işaretlerine sebep olmuştur. Bu bağlamda,
SORULAR
Uşakilinde mevcut durumda kaç adet içme suyu arıtma tesisi bulunmaktadır? Bunların kapasite ve tanımı (örneğin, arsenik, fiziksel, kimyasal arıtma türleri) nedir?
Bu tesislerden kaçı, arsenik gibi kimyasal kirliliğe karşı özel olarak donatılmış arıtma ünitelerine sahiptir?
Uşak'ta yeni arıtma tesisi kurma planı bulunmakta mıdır? Yer, kapasite ve öngörülen tamamlanma tarihleri nelerdir; yoksa neden planlanmamaktadır?
Kışladağ Altın Madeninin yıllık su kullanım miktarı ne düzeydedir? Uşak ilinde yıllık su tüketimi ile madenin su tüketimi arasındaki fark nedir?
Bakanlığınızın; Maden faaliyetlerinin yeraltı su kaynakları ve içme suyu miktarına etkisini analiz eden herhangi bir saha çalışması veya modelleme yapılmış mıdır; yapıldıysa sonuçları nelerdir?
Kapanan veya kuruyan baraj ve kuyuların (örneğin, Küçükler Barajı) içme suyu arzındaki etkisi değerlendirilerek, alternatif su kaynaklarına dönük strateji geliştirilmekte midir? Bu stratejiler neden bugüne kadar uygulanmamıştır ?
Bakanlığın "sürdürülebilir su yönetimi" çerçevesinde, maden gibi yüksek su kullanan tesislerin su verimliliğini artıracak, yeraltı suyunu koruyacak düzenlemeleri nedir? Uşak ve çevresinde yağmur suyu hasadı, yüzey suyu toplama ve yeniden kullanma sistemlerine ilişkin kamu destekli proje ya da teşvik uygulaması var mıdır; varsa kapsamı nedir?
2025-2028 yılları için; içme ve kullanma suyu arıtma altyapısını geliştirmeye yönelik teknik kapasite artırımı, yatırım programları veya hibe destekleri?
İçme suyu kalitesi, arıtma kapasitesi ve su kaynakları yönetimi ile ilgili veriler (tesis adedi, kapasite, kullanım oranı, performans) iller bazında rapor olarak paylaşılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Su verimliliği uygulamalarının yaygınlaştırılması ve toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla, Bakanlığımızın koordinasyonunda su verimliliğini hem ulusal politika hem de yaşam kültürü haline getirmeyi hedefleyen "Su Verimliliği Seferberliği" 31.01.2023 tarihinde başlatılmıştır. Bu kapsamda, kentsel, tarımsal, endüstriyel ve bireysel olmak üzere tüm sektörlerde su verimliliğinin yaygınlaştırılması maksadıyla ileriye dönük hedeflerin ve stratejilerin belirlendiği "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Plan" hazırlanmıştır. Tüm paydaşların katılımı ve kapsayıcılığın ön planda tutulduğu belge ile gelecek on yıl için ulusal su verimliliği hedefleri ve tüm sektörleri kapsayan eylemler belirlenerek www.suverimliligi.gov.tr intermet sitesinden tüm kullanıcıların istifadelerine sunulmuştur. Bu kapsamda verimlilik ilkesi doğrultusunda suyun kalite ve miktar bakımından korunmasını esas alan stratejiler ve eylemler belirlenmiştir.
Yer altı ve yer üstü su kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir su yönetimi sağlanması adına Bakanlığımızca belirlenen başlıca stratejiler:
• Kentsel, tarımsal. endüstriyel her türlü faaliyetin bölgenin/havzanın su varlığına uygun şekilde planlanması,
" İçme suyu sistemlerinde kayıpların önlenmesi,
• Tarımsal sulamada verimliliği artıracak uygulamaların yaygınlaştırılması,
• Sanayide mevcut en iyi tekniklerin uygulanması,
• Bireysel su verimliliği için farkındalığın güçlendirilmesi ve
• Geleneksel olmayan su kaynaklarının gerekli ön işlemlerden geçirilerek tamamlayıcı su kaynakları olarak değerlendirilmesidir.
Söz konusu çalışmalar, Uşak ili dâhil tüm illerimiz için yapılmakta olup bu çalışmalar ile su kaynaklarının orta-uzun dönemde Bakanlık olarak uygulanması planlanan politikaların sürdürülebilir yönetilmesi, verimli kullanımın teşvik edilmesi, iklim değişikliğinin etkilerine ve kuraklığa karşı etkin mücadele edilmesi hedeflenmektedir.
Önergede bahsi geçen altın madeni, Gediz ve Büyük Menderes Havzaları içinde kalmaktadır. Gediz ve Büyük Menderes Nehir Havza Yönetim Planları 2019 yılında onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Nehir Havza Yönetim Planları ile su miktarı ve kalitesi birlikte ele alınarak, su kaynakları yönetilebilir ölçekte (su kütlesi bazında) değerlendirilmektedir. Su kütlelerinin üzerindeki noktasal, yayılı ve hidromorfolojik bütün baskı ve etkiler belirlenmekte ve yapılan izleme çalışmaları (Fiziko-kimyasal parametrelerin yanı sıra mikrokirleticiler ve sucul türlerin de izlenmesi) ile suyun miktar ve kalite durumları ortaya konulmaktadır. Akabinde, bütün su kütlelerinde iyi su durumuna ulaşılması maksadıyla alınması gerekli tedbirler, maliyetler ve bu tedbirlerden mesul kurumlar belirlenmektedir. İlaveten, Gediz havzasındaki tüm yönetim planları "Gediz Havzası Eylem Planı" olarak tek başlık altında toplanarak 04.05.2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2023/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe girmiştir.
Ayrıca tarlada suyun verimli kullanılması ve bireysel modern basınçlı sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması için Bakanlığımızca, 2007 yılından itibaren modem basınçlı bireysel sulama sistemleri için 9050 hibe desteği sağlanmaktadır. Bu kapsamda 2007-2024 yılları arasında Uşak ilinde 510 üreticiye, 11.504 dekar alanda, yaklaşık 10 milyon TL (reel olarak 33 milyon TL) hibe ödemesi yapılmıştır. 2025 yılında ise 35 üreticiyle, 3 milyon TL sözleşme imzalanmış olup mal TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı alım süreci devam etmektedir. 2025 yılında 9650 hibe üst limiti 10 milyon TL'ye çıkarılmıştır. Hibe desteği:
Tarla İçi Damla sulama.
Tarla içi Yağmurlama sulama, Lineer ve Center pivot,
Mikro yağmurlama,
Yüzey altı damla sulama, Tamburlu sulama sistemleri, Güneş enerjili sulama sistemleri, Tarımsal amaçlı güneş enerjisi ve Akıllı sulama sistemleri, olmak üzere 9 başlık altında devam etmektedir.
Uşak ili özelinde;
" oUşak Banaz Baybuyan Deresi regülatöründen, Küçükler Barajı'na derivasyon iletim hattı inşaatı,
Uşak-Banaz Baltalı Göleti içme suyu iletim hattı,
Uşak Merkez Sorkun Göleti inşaatı,
Uşak Merkez Sorkun Göleti'nden içme suyu temini proje yapımı ve
Uşak içme suyu tesisleri proje yapımı işleri proje çalışmaları devam etmektedir.
Önceki yıllarda geliştirilerek işletmeye alınan, Uzundere Göleti (3,15 milyon m /yıl) ve Kocadere Göleti (1,75 milyon m? /yıl) inşaatları tamamlanmıştır.
Belediye Kanunu hükümleri çerçevesinde, Uşak ilinin içme ve kullanma suyunun temini, işletilmesi ve su ihtiyacının karşılanmasına yönelik çalışmalar Uşak Belediyesi tarafından yürütülmektedir. Göletler ve mevcut su kaynaklarının içme suyu olarak kullanılabilmesi için Uşak Belediyesi'nin talepte bulunması halinde, her iki gölet de belediyeye tahsis edilebilecektir. Bu kapsamda gerekli isale hattı ile arıtma tesisinin Uşak Belediyesi tarafından yapılması gerekmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan