Uşak'ta toplu taşımada kullanılan araçların ve binaların fiziki koşullarının engelli bireylerin erişimine uygun hale getirilmesine yönelik çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir Uraloğlu tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA

Ulaşım hakkına eşit erişim, engelli yurttaşlarımızın eğitimden istihdama, sağlıktan sosyal yaşama kadar tüm alanlarda bağımsız ve onurlu bir yaşam sürebilmesinin ön şartlarından biridir. Buna rağmen vatandaşlarımızdan gelen talep ve şikayetler, Uşak'ta hem şehir içi ulaşım hatlarında hem de karayolu ve demiryolu taşımacılığında erişilebilirlik standartlarının her noktada aynı düzeyde uygulanmadığını göstermektedir. Düşük tabanlı otobüs ve minibüs oranı, otobüs içi tekerlekli sandalye sabitleme sistemleri, sesli-görsel durak anonsları, durak ve otogar alanlarında hissedilebilir yüzey-tabela bütünlüğü, asansör/rampa işlerliği, engelli biletleme ve danışma hizmetleri ile dijital kanallarda erişilebilir arayüzlerin eksikliği sıkça dile getirilmektedir.

TCDD istasyon ve peronlarında asansör, engelli rampası, kılavuz yüzey, peron-vagon seviye farkı ve refakat hizmetleri yönünden standartlaşma ihtiyacı sürmektedir. Uşak Şehirlerarası Otogarı'nda ve ilçelerdeki terminal/garajlarda erişilebilir tuvalet, iniş-biniş cepleri, yönlendirme levhaları, erişilebilir gişe ve bekleme alanları konusunda kalıcı iyileştirmeler talep edilmektedir.

Engelli yolcuların şehir içi—şehirler arası aktarmalarını güvenli kılacak bütüncül bir planın açıklanması; 2025-2027 yatırım programlarında Uşak ve ilçeleri özelinde somut proje ve takvimlerin uygulanması gerekmektedir. Bu bağlamda,

SORULAR

1. . Uşak il merkezinde ve ilçelerde çalışan şehir içi otobüs ve minibüslerin kaç adedi düşük tabanlıdır? Tekerlekli sandalye rampası, sabitleme alanı, sesli-görsel durak anons sistemi ve öncelikli yolcu alanı bulunan araç oranı nedir?

2. . Uşak'ta durak altyapılarının erişilebilirliği (rampa, bordür yüksekliği, hissedilebilir yüzey, aydınlatma, oturma birimi, hava koşullarına karşı korunak) ne düzeydedir? Eksik durakların iyileştirme programı ve takvimi nedir?

3. . Uşak Şehirlerarası Otogarı ile Banaz, Eşme, Karahallı, Sivaslı ve Ulubey'deki terminal/garajlarda erişilebilir tuvalet, asansör/rampa, hissedilebilir yüzey, erişilebilir gişe ve bekleme alanı mevcut mudur? Eksik tesisler için 2025 yatırım programında ayrılan bütçe ve iş kalemleri nelerdir? 2025-2028 yılları arasında planlanan yatırımlar nedir?

4. . Uşak'tan kalkan ve Uşak'a varan şehirlerarası otobüs işletmelerinin engelli yolcu kabul, koltuk tahsisi, refakatçi uygulaması ve tekerlekli sandalye erişimi mevzuatına uyumu nasıl denetlenmektedir? Son iki yılda yapılan denetim sayısı ve tespit edilen eksiklikler nedir?

5. . Uşak Garı ve ilçe istasyonlarında (mevcut veya yapımı/yenilemesi süren) asansörler, engelli rampaları, kılavuz izler, peron-vagon seviye farkını azaltıcı çözümler ve biletleme— danışma masalarında erişilebilir hizmetler hangi seviyededir? İstasyon bazında durum ve iyileştirme takvimi nedir?

6. . TCDD seferlerinde Uşak çıkışlı/varışlı hatlarda engelli yolcular için ön bildirimli refakat ve karşılama hizmeti sunulmakta mıdır? Bu hizmetin kapsamı, başvuru yöntemi ve günlük kapasitesi nedir?

7. . Uşak'ta toplu taşımada ve istasyon/otogar alanlarında görme ve işitme engelliler için sesli-yazılı yönlendirme, büyük puntolu/braille materyal, işaret dili destekli bilgilendirme uygulamaları var mıdır? Dijital kanallar (web-mobil) için erişilebilirlik denetimleri yapılmış mıdır?

8. . Uşak'ta taksi ve servis araçlarında tekerlekli sandalye erişimine uygun araç sayısı nedir?

9. Erişilebilir taksi lisanslandırması ve dönüşüm desteği için Bakanlığınızın yürüttüğü bir program bulunmakta mıdır?

10. . Uşak genelinde yaya geçitleri, üst/alt geçitler ve demiryolu yaya bağlantılarında rampa eğimleri, asansör işletilebilirliği, kaymaz zemin ve korkuluk standartları bakımından yapılan son denetimlerin sonuçları nelerdir? Arızaların giderilme süreleri için performans hedefi var mıdır?

11. Engelli yolcuların biletleme süreçlerinde indirim, öncelikli sıra ve koltuk haklarının uygulanması için Uşak'taki işletmelere yönelik rehberlik/denetim faaliyetleri nelerdir? Uygunsuzluk halinde uygulanan idari yaptırımlar ve istatistikler nedir?

12. İl merkezi ve ilçelerde erişilebilir ulaşımı güçlendirmek amacıyla belediyeler, TCDD, karayolu işletmecileri ve ilgili kamu kurumlarını bir araya getiren Uşak Erişilebilir Ulaşım Koordinasyon Kurulu vb. koordinasyon ekiplerinin kurulması gündeminizde midir? 2025-2028 dönemi yatırım programlarında Uşak ve ilçelerinde engelli erişimini artırmaya yönelik somut projeler (araç yenileme, durak ve otogar dönüşümü, istasyon erişilebilirlik paketi, dijital erişilebilirlik, personel eğitimi) için ayrılan bütçe, ihale takvimi ve hedef göstergeler nelerdir?