Çocukların suça sürüklenmesinin önlenmesine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasanın 98*inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2025 yılı Ağustos ayında yayımladığı 2024 yılı verilerine göre güvenlik birimlerine gelen veya getirilen çocukların sayısı 612 bin 651 olarak kaydedilmiş, bu rakam 2023 yılına kıyasla "09,8 oranında artış göstermiştir. Bu çocukların 202 bin 7859i kanunlarda suç olarak tanımlanan fiilleri işlediği iddiasıyla "suça sürüklenen çocuk" kategorisinde değerlendirilmiştir.

Suça sürüklenen çocukların 9640,4'üne yaralama, "016,6'sına hırsızlık, "08,2*sine uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak, satmak ya da satın almak, 64,6'sına tehdit, 964,2'sine genel tehlike yaratan suçlar isnat edilmiş, geri kalan "626'sı ise diğer suç türleri kapsamında yer almıştır. Bu dağılım, çocukların adalet sistemiyle karşılaşmalarında özellikle şiddet ve mala karşı suçların öne çıktığını, ayrıca uyuşturucu bağlantılı suçların çocuk yaş gruplarında dikkate değer bir tehdit oluşturduğunu göstermektedir.

Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Diğer taraftan güvenlik birimlerine mağdur olarak getirilen 279 bin 620 çocuğun 9655,3'ü yaralama, *010,8'i cinsel suçlar, "09,5*i göçmen kaçakçılığı, 908'i aile düzenine karşı suçlar

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

13YAY ji Elif ESEN İstanbul Milletvekili nedeniyle mağduriyet yaşamıştır. Bu tablo, çocukların hem fail hem mağdur konumunda en çok fiziksel şiddet ve yaralama olayları ile karşılaştığını ortaya koymaktadır.

(Bin) 271,2 261,6 mi 2301 217

• 206,9 202.8 2020 2021 2022 2023 2024 —o— Suça Sürülenme ——— Mağdur

TÜİK Verilerine Göre Çocukların Mağduriyet - Suça Sürüklenme Oranı Grafiği

Çocukların güvenlik birimleriyle bu denli yüksek oranda karşılaşması, yalnızca bireysel suç isnatlarının ötesinde; şiddeti önleyici mekanizmaların yetersizliği, sosyal hizmet kurumlarının kapasite sorunları, aile içi şiddetin etkileri ve çocukların organize suçlar bağlamında istismar edilmesi gibi çok boyutlu yapısal sorunlara işaret etmektedir.

Adalet sisteminin etkin işleyişi, yalnızca yetişkin failler açısından değil, çocukların hem mağdur hem de fail konumunda yer aldığı dosyalar bakımından da büyük önem taşımaktadır. Özellikle çocukların suça sürüklenmesini önleme, mağduriyetlerini giderme ve topluma kazandırma süreçlerini işletmeye yönelik tedbirlerin eksiksiz uygulanması, Anayasa ve Çocuk Hakları Sözleşmesi uyarınca devletin asli yükümlülüklerindendir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2024 yılında suça sürüklenen 202 bin 785 çocuğun 9640,4*ünün yaralama, 9016,6'sının hırsızlık, 908,2'sinin uyuşturucu bağlantılı suçlarla ilişkilendirilmiş olması dikkate alındığında, Bakanlığınız çocukların suça sürüklenmesini önlemek amacıyla hangi yargısal ve topluma kazandırma odaklı programları yürütmektedir?

2. Suça sürüklenen çocukların 9040,4"ünün yaralama suçları ile ilişkilendirilmiş olması, çocuklar arasında fiziksel şiddetin ve akran çatışmalarının ciddi bir sorun haline geldiğini göstermektedir. Bakanlığınız, bu yüksek oranın nedenlerini tespit etmeye yönelik herhangi bir

   TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

   YUN İstanbul Milletvekili akademik araştırma, saha çalışması veya yargı dosyaları üzerinden istatistiksel inceleme yaptırmış mıdır?

3. Çocuklar arasında yaralama suçlarının artışında; çeteleşme ve çetelere mensubiyet olgularının, sosyal medya üzerinden organize edilen kavgaların, okul veya aile içi şiddetin etkisi olup olmadığı Bakanlığınız tarafından değerlendirilmiş midir? Bu konularda savcılıklar ve mahkemeler üzerinden elde edilen veriler kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?

4. Yaralama suçlarına karışan çocukların yargılama sonrası topluma kazandırılması süreçlerine ilişkin planlanan özel programlar mevcut mudur? Özellikle denetimli serbestlik müdürlükleri oOve diğer kurumlar ile ortak çalışmalar (Oyapılmakta mıdır?

5. Suça sürüklenen çocuklar hakkında açılan davaların ortalama yargılama süresi nedir? Çocukların yargılama süreçlerinden olumsuz etkilenmemesi için hangi adımlar atılmaktadır?

6. Güvenlik birimlerine mağdur olarak gelen 279 bin 620 çocuğun 9410,8'inin cinsel suç mağduru olduğu dikkate alındığında, Bakanlığınız bu çocukların hızlı, etkin ve özellikle gizlilik esaslı biçimde korunması için hangi özel yargısal mekanizmaları işletmektedir? n Çocuk adalet sisteminde uzmanlaşmış mahkemelerin, Çocuk İzlem Merkezlerinin (ÇİM) ve Adli Görüşme Odalarının (AGO) sayısı ve illere göre dağılımı nedir?

7. Kayıp başvurusu sonrası bulunan 18 bin 561 çocuk hakkında, Bakanlığınız tarafından yürütülen soruşturmalar sonucunda ihmal, istismar veya suç bağlantısı tespit edilmiş midir? Bu dosyalar nasıl kategorize edilmekte ve hangi yargısal süreçler işletilmektedir?

8. Çocukların mağdur veya fail olarak yer aldığı davalarda, Bakanlığınızın diğer Bakanlıklarla koordinasyonu hangi usullerle sağlanmaktadır? Ortak veri paylaşımı veya izleme sistemi mevcut mudur?

9. Oo 2020-2024 yılları arasında güvenlik birimlerine getirilen çocuk sayısındaki artış eğilimi dikkate alındığında, Bakanlığınızca çocuk adalet sisteminin güçlendirilmesine yönelik yeni bir Çocuk Adalet Stratejisi planlanmakta mıdır?

   TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara