Bir gazetede yayımlanan köşe yazısında dile getirilen ifadelere ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 27 Ağustos 2025 tarihinde 7/33534 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 391 gün sonra, 22 Eylül 2026).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Bir gazetede yayımlanan köşe yazısında dile getirilen ifadelere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33534, 27 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33534-bir-gazetede-yayimlanan-kose-yazisinda-dile-getirilen-ifadelere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/debc91c3-cde8-4559-a924-0198f074b592
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 391 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili
Türkiye'de 1990'lı yıllarda "güvenlik gerekçesiyle" binlerce köy zorla boşaltılmış, milyonlarca | yurttaş yerinden edilmiş, bu durum hem Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarıyla hem de demokratik kamuoyunun hafızasında ağır bir insan hakları ihlali olarak yer almıştır. Zorla boşaltmaların ardından köyler uzun yıllardır boş bırakılmış, köylerine geri dönmek isteyen yurttaşlar ise güvenlik, altyapı ve ekonomik gerekçeler öne sürülerek engellenmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
24 Ağustos 2025 tarihinde Hürriyet gazetesinde yayımlanan köşe yazısında Prof. Dr. İlber Ortaylı, Fırat ve Dicle havzasındaki "boşalan köylerin vakit kaybetmeden Asya'daki kardeş potansiyel nüfusla doldurulması gerektiğini", "Uygur çiftçilerin Türkiye'ye getirilmesini" ve "Kırgızların bu topraklarda faaliyet göstermesi" gerektiğini yazmıştır. Bu ifadeler, geçmişte devlet tarafından boşaltılan Kürt köylerini yok saymakta, köylerin sahiplerine iade edilmesi yerine yeni nüfuslarla doldurulmasını önermekte ve açıkça kolonyalist bir demografik mühendisliği meşrulaştırmaktadır.
Kürt halkının tarihsel, kültürel ve toplumsal varlığını göz ardı eden bu yaklaşım, sadece ayrımcı değil aynı zamanda sömürgeci iskân politikalarının günümüzde yeniden gündeme getirilişidir. Halkın toprağından edilmesi, yerine "makbul nüfus" yerleştirilmesi fikri, demokratik toplumun ve halkların eşitliğinin reddi anlamına gelmektedir.
Devletin asli görevi, boşaltılan köylerin sahiplerine iade edilmesi, köylerine dönmek isteyen yurttaşların desteklenmesi ve geçmiş ihlallerin telafisi olmalıdır. Bunun yerine başka nüfusların iskânı, barışı ve toplumsal bütünlüğü tehdit eden kolonyalist bir uygulama olacaktır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye'de 1980 sonrası güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köylerin toplam sayısı kaçtır? Bu köylerden kaçı hâlâ boş durumdadır?
Köylerine geri dönmek isteyen yurttaşların dönüşünü kolaylaştırmak için hangi somut adımlar atılmıştır?
Boşaltılan köylerin, yerli halk dışında başka topluluklara açılması ya da planlı bir iskân politikası hükümetin gündeminde midir?
24 Ağustos 2025 tarihinde Hürriyet gazetesinde yayımlanan Prof. Dr. İlber Ortaylı'nın yazısında yer alan "boşalan köylerin Asya"daki kardeş potansiyel nüfusla doldurulması" yaklaşımı hakkında hükümetin görüşü nedir? Bu yaklaşım resmi politikalarla örtüşmekte midir?
Boşaltılmış köylerin gerçek sahiplerine iadesi ve mağduriyetlerin giderilmesi yönünde bir telafi programı yürütülmekte midir?
Devlet, boşalan köylere farklı nüfuslar yerleştirilmesi fikrini kolonyalist bir demografik müdahale olarak değerlendirmekte midir?
Hükümet, bu tür önerilerin demokratik toplum düzeni ve halkların eşit yurttaşlığına aykırı olduğunu kabul etmekte midir?
24 Ağustos 2025 tarihinde Hürriyet gazetesinde yayımlanan söz konusu yazıda dile getirilen "boşalan köylerin Asya'daki nüfusla doldurulması? yönündeki öneri, Kürt halkını yok sayan bir yaklaşım değil midir? Bu öneri ırkçı ve ayrımcı bir nitelik taşımakta değil midir?
Devlet, boşaltılan köylerin yerli halkı yerine başka topluluklara açılması fikrini, demokratik toplum düzeni, eşit yurttaşlık ilkeleri ve ırkçılıkla mücadele bağlamında nasıl değerlendirmektedir?
Kürt köylerinin boşaltılması ve bu köylerin başka topluluklara açılması yönündeki tartışmalar, ırkçı ve ayrımcı bir politikaya kapı aralamakta değil midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·
İlgi O: 15.09.2025 tarihli ve 1697712 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde yer alan Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'e ait 7/33534 sayılı yazılı soru önergesi incelenmiştir.
Bahse konu soru önergesinde belirtilen hususlarla ilgili olarak yapılan incelemede;
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde, terör ve güvenlik kaygılarıyla yaşadıkları yerlerden göç etmek durumunda kalan vatandaşların köylerine gönüllü olarak dönüşünün kolaylaştırılması, geri dönülen yerlerde sürdürülebilir yaşam koşullarının sağlanması amacıyla 1999-2015 yılları arasında Köye Dönüş ve Rehabilitasyon Projesinin uygulandığı,
Bu proje kapsamında, yaşadıkları yerlerden göç etmek durumunda kalan ailelerden gönüllü olarak geri dönmek isteyenlerin kendi köylerine veya civardaki arazisi müsait başka yerlere geri dönüşlerinin sağlanması, buralarda gerekli sosyal ve ekonomik altyapının tesisi ile sürdürülebilir yaşam koşullarının oluşturulması; geri dönmek istemeyenlerin halen yaşadıkları yerlerdeki şehir hayatına uyumlarının geliştirmesi, ekonomik ve sosyal durumlarının iyileştirmesinin amaçlandığı, Proje kapsamında bulunan Adıyaman, Ağrı, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elâzığ, Hakkâri, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Tunceli ve Van illerinde terör ve güvenlik kaygılarıyla yaşadıkları köylerden göç etmek durumunda kalan vatandaşların eskiden yaşadığı köylerine geri dönüşlerinin sağlandığı,
Bakanlığımız tarafından 2009 yılından itibaren vatandaşların talepleri doğrultusunda, "proje esaslı ödenek tahsisi" usulüne geçildiği ve bu doğrultuda, Valilikler tarafından teklif edilen ve desteklenmesi uygun görülen sosyal ve rehabilitasyon, meslek edindirme ve istihdam, yurt, altyapı, tarım ve hayvancılık içerikli projelere ödenek aktarıldığı,
Geri dönülen yerlerde gerekli sosyal, ekonomik altyapının tesisi ile sürdürülebilir yaşam koşullarının oluşturulması ve geri dönmek istemeyenlerin, mevcut yaşadıkları yerlerde şehir hayatına uyumlarının geliştirilmesi için ekonomik ve sosyal durumlarının iyileştirildiği,
5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunun yürürlüğe girmesi ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 1,2,3 ved üncü Telefon No: Faks No: İçişleri Uzman Yardımcısı ESMA RE maddeleri kapsamına giren eylemler veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle zarar gören gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerinin maddi zararlarının, Valilikler bünyesinde oluşturulan Zarar Tespit Komisyonlarınca tespit edilerek hak sahiplerine ödemelerin yapıldığı anlaşılmıştır.
Mustafa ÇİFTÇİ Bakan Telefon No: Faks No: İçişleri Uzman Yardımcısı ği