Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğünün 15 Kasım 2024 tarihli yazısına ve kız ortaokulları açılmasına ilişkin
Kaynak göster
Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti), 4 Eylül 2025 tarihinde 7/33615 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 28 gün sonra, 2 Ekim 2025).
Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğünün 15 Kasım 2024 tarihli yazısına ve kız ortaokulları açılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33615, 4 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33615-mesleki-ve-teknik-egitim-genel-mudurlugunun-15-kasim-2024-tarihli-yazisina-ve-kiz-ortaokul (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/979df125-f574-4aa3-8454-019919deb4af
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 28 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 22 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü *nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz
Sümeyye BOZ Muş Milletvekili ederim.
Milli. Eğitim Bakanlığı tarafından alınan bir kararla, bazı illerde mesleki ve teknik liseler bünyesinde kız ortaokullarının açılacağı duyurulmuştur. Bu karar, eğitim sisteminin en temel ilkelerinden biri olan karma eğitimin fiilen sona erdirilmesi anlamına gelmektedir. Oysa ki Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesinde yer alan laiklik ilkesi, devletin eğitim politikalarının bilimsel, özgürlükçü ve eşitlikçi esaslara dayanmasını zorunlu kılmakta; Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 15. maddesi ise "Milli eğitim kurumlarında kız ve erkek öğrenciler karma eğitim görürler" hükmüyle cinsiyet temelli ayrıştırmayı açıkça yasaklamaktadır. Buna rağmen kız ve erkek çocukların ayrı okullarda okutulması, hem Anayasa'ya hem de kanuna aykırıdır.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu uygulama yalnızca yasal normları ihlal etmekle kalmayıp toplumsal yaşam üzerinde de ciddi sonuçlar doğuracaktır. Kız çocuklarının ayrı okullarda okutulması, onları erken yaşlardan itibaren kamusal yaşamdan kopararak, ev içi ve geleneksel rollere sıkıştıran bir anlayışı beslemektedir. Çocukların birey olarak değil yalnızca biyolojik varlıklar olarak görülmesi,
. onların hayallerini, haklarını ve gelecekteki toplumsal rollerini gölgelemekte; hatta çocuk yaşta evlilikler, çocuk işçiliği ve zorunlu eğitim çağının tartışmaya açılması gibi tehlikeli eğilimlere kapı aralamaktadır. Bu yaklaşım, laik ve bilimsel eğitimin yerine cinsiyet temelli ayrıştırılmış bir eğitim modeli ikame ederek yalnızca bireysel hakları değil, aynı zamanda demokratik toplumun ortak değerlerini de zedelemektedir.
Tarih A7 İLE 33615
Türkiye, taraf olduğu CEDAW ve Çocuk Hakları Sözleşmesi gibi uluslararası belgelerle, eğitimde cinsiyete dayalı ayrımcılığı ortadan kaldırmayı taahhüt etmiştir. Buna rağmen alınan bu karar, söz konusu yükümlülükleri hiçe sayarak kız çocuklarının eşit ve özgür bir eğitim alma hakkını ihlal etmektedir. Eğitim politikalarının böylesi bir yöne kaydırılması, yalnızca bugünün değil, geleceğin toplumsal barışını ve eşitlikçi düzenini de tehdit etmektedir.
Sonuç olarak kız ortaokullarının açılmasına ilişkin bu adım, Anayasa'ya, Milli Eğitim Temel
Kanunu'na ve Türkiye'nin uluslararası yükümlülüklerine aykırılık teşkil etmekte; çocukların temel haklarını, özgürlüklerini ve bireysel gelişimlerini tehdit etmektedir. Eğitim, ayrıştırma değil eşitlik; kapatma değil özgürleştirme; gölgelemek değil aydınlatmak üzerine inşa edilmelidir.
Bu bağlamda:
SORULAR
Kız ortaokullarının açılması kararının gerekçesi nedir?
Bu karar, Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 15. maddesinde yer alan karma eğitim ilkesine aykırı değil midir?
Uygulama, Anayasa"da güvence altına alınan laiklik ilkesiyle nasıl bağdaştırılmaktadır?
Çocukların yalnızca biyolojik varlıklar olarak görülmesine yol açan bu anlayışın yaratacağı risklere ilişkin Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
Türkiye'nin taraf olduğu CEDA W ve Çocuk Hakları Sözleşmesi karşısında bu kararın hukuki sorumluluğu nedir?
Bakanlığınız, karma ve bilimsel eğitimi korumak adına bundan sonraki süreçte hangi adımları atacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
3301 33416
b) 10/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1695737 sayılı yazınız. ©) 15/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1697712 sayılı yazınız. 4 3)Sa'2
ç) 15/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1697698 sayılı yazınız O /
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Ankara Milletvekili Adnan BEKER'in 7733240, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/33408, 7/33409, 7/33411, 7/33412, 7/33413, 7/33414, 7/33415, 7133416 ve 7/33418, Ağrı Milletvekili Nejla DEMİR'in 7/33542 ile Muş Milletvekili Sümeyye BOZ'un 7133615 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539
— 0133615
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN
Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Eğitim sistemimizin temel amacı, tüm bireylerin yaşamı boyunca kapsayıcı ve nitelikli bir eğitime erişimini sağlamak; düşünme, al gılama, problem çözme yeteneği gelişmiş, özgüven ve sorumluluk duygusuna, girişimcilik ve yenilikçilik özelliklerine sahip, demokratik değerleri ve milli kültürü özümsemiş, paylaşıma ve iletişime açık, sanat ve estetik duyguları güçlü, teknoloji kullanımına yatkın, çağın gerektirdiği bilgi farkındalığı yüksek, üretken ve mutlu bireyler yetiştirmektir. Öğretim programları 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nda belirtilen Türk Milli Eğitiminin temel ilkelerine uygun bir biçimde, toplumsal ihtiyaç ve bilimsel gelişmeler ışığında sürekli olarak güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Program geliştirme çalışmaları süreçte edinilen tecrübe, uygulama dönütleri, yeni gelişmeler, ihtiyaç analizleri kapsamında birikimli bir biçimde ilerlemekte olup bir önceki çalışmalar üzerine inşa edilmektedir.
Kadın ve erkeklerin toplumdaki hak ve fırsatlardan eşit şekilde yararlanmaları; eğitim, sağlık ve istihdam gibi temel alanlarda eşit fırsatlara sahip olmaları ve ayrımcılığa uğramamaları öğretim programları ve ders kitaplarında öncelikle esas alınmaktadır. Bunun yanı sıra toplumda üstlendikleri roller ve karşılaştıkları durumlar ise sorumluluk ve firsat eşitliği ilkeleri doğrultusunda ele alınmaktadır.
14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun ilköğretim kurumlarının kuruluş şekillerini belirleyen 25'inci maddesinde yer alan "İlköğretim kurumları; dört yıl süreli ve zorunlu ilkokullar ile dört yıl süreli, zorunlu ve Jarklı programlar arasında tercihe imkân veren ortaokullar ile imam-hatip ortaokullarından oluşur." hükmü uyarınca ortaokul düzeyinde farklı programlar uygulanabileceği hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un "Karma eğitim" başlıklı 15'inci maddesinde "Okullarda kız ve erkek karma eğitim yapılması esastır. Ancak eğitimin türüne, imkan ve zorunluluklara göre bazı okullar yalnızca kız veya yalnızca erkek öğrencilere ayrılabilir." hükmü ile okul tür ve kademesi ayırmaksızın imkan ve zorunluluklara göre bazı okulların yalnızca kız veya yalnızca erkek öğrencilere ayrılabileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca bu maddenin gerekçe metninde "Bu maddede okullarda eğitimin kız ve erkekler için karma olduğu ilkesi teyit edilmiş; ancak ilerde tutacakları iş icabı yetişme düzenlerinin kendi özelliklerini taşıması veya bir kısım okulların tarihi gelişimleri içinde yerleşmiş geleneklerini korumanın daha yararlı olacağı düşüncesiyle, bazı okulların sadece kızlara veya sadece erkeklere tahsis edilebileceği de öngörülmüştür." ifadeleri yer almaktadır.
Söz konusu Kanun'un 24'üncü maddesinde belirtilen "... imkân ve şartlara göre ortaokulların, ilkokullarla veya liselerle birlikte de kurulabileceği " hükmüne istinaden mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının fiziki ve donanım altyapısının verimli kullanılması esasına dayanarak meslek ortaokullarının mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları bünyesinde açılması planlanmıştır.
Öğrencilerin erken yaşta ilgi ve yetenekleri doğrultusunda bir meslek alanına yönelmelerini sağlamak ve meslek edinimini desteklemek amacıyla 26/07/2014 tarihli ve 29072 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nde 17/1/2025 tarihli ve 32785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik ile meslek ortaokullarının açılmasına imkân sağlanmıştır. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN
Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI , ağa
Aynı Yönetmeliğin 11'inci maddesinin yedinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan "Farklı program uygulayan ortaokullara kayıt ile varsa alan seçimine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir." hükmü uyarınca hazırlanan "Milli Eğitim Bakanlığı Meslek Ortaokullarına Kayıt, Kabul, Nakil, Geçiş ve Beceri Alanı Seçimine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge" 14.08.2025 tarihinde yürürlüğe girmiş ve Bakanlığımız birimlerine dağıtımlı yazı ile 18.08.2025 tarihinde duyurusu yapılmıştır.
Söz konusu Yönerge ile meslek ortaokullarında, bünyesinde açıldığı mesleki ve teknik ortaöğretim kurumunda bulunan alanlarda eğitim yapılacağı hükme bağlanmış ve meslek ortaokulunu tamamlayan öğrencilerin ortaöğretim kademesinde aynı okulda, eğitim aldıkları beceri alanının devamı olan alanlarda eğitimlerine devam etmelerinin teşvik edilmesi ve bu doğrultuda yönlendirilmeleri planlanmaktadır. Buna dayalı olarak meslek ortaokullarına, bünyesinde açıldığı mesleki ve teknik ortaöğretim kurumunun öğretim türü (kız/karma) esas alınarak öğrenci alınması hususu ilgili yönergenin $[okunamadı]'inci maddesiyle düzenlenmiştir.
Bu itibarla, hâlihazırda Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 15 inci maddesine ve gerekçesinde gösterilen koşullara uygun olarak yalnızca kız öğrencilerin öğrenim gördüğü mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının bünyesinde açılmış olan ortaokullara sadece kız öğrencilerin kayıtlarının alınmasına yönelik uygulamanın, ülkemizin tarafı olduğu uluslararası sözleşmeler ve yürürlükte bulunan yasal düzenlemelere aykırılık oluşturmadığı değerlendirilmektedir.