2025 yılının ikinci çeyreğinde yabancı yatırımlarda yaşanan düşüşe ilişkin
Kaynak göster
Aliye Timisi Ersever (CHP), 11 Eylül 2025 tarihinde 7/33863 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 22 Ekim 2025).
Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara). “2025 yılının ikinci çeyreğinde yabancı yatırımlarda yaşanan düşüşe ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33863, 11 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33863-2025-yilinin-ikinci-ceyreginde-yabanci-yatirimlarda-yasanan-dususe-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/67a10949-9e72-4fc2-ada3-0199529cd2c7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 41 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 29 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini arz ederim.
Aliye TİMİSİ ERSEVER Ankara Milletvekili
Basında yer alan haberlere göre; 2025 yılının ikinci çeyreğinde Türkiye'ye 1,1 milyar dolarlık net doğrudan yatırım girişi gerçekleşmiş, ancak bu tutar geçen yılın aynı dönemine göre "041,2 daha düşük gerçekleşmiştir. Yabancı sermayeli şirket kuruluşlarında da 9013'lük düşüş yaşandığı, Çin ve İran ortaklı yatırımların ilk sırada yer aldığı belirtilmektedir. i
Bu tablo, Türkiye'nin yatırım ortamında güven sorunu yaşadığına işaret etmektedir. Akademik araştırmalar; hukukun üstünlüğü, demokratik kurumların işlerliği, siyasi istikrar ve toplumsal güvenin doğrudan yabancı sermaye yatırımları üzerinde belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Yabancı yatırımların azalması, ekonomide büyüme ivmesinin yavaşlaması, istihdam olanaklarının daralması ve döviz rezervlerinde baskı gibi ciddi sonuçlar doğurabilir.
Bu çerçevede;
SORULAR
2025'in ikinci çeyreğinde net doğrudan yatırım girişlerinde *041,2'lik düşüş yaşandığı iddiaları doğru mudur? Bu iddialar doğru ise bu düşüşün nedenleri nelerdir?
Yabancı yatırımcıların Türkiye'ye olan ilgisinin azalmasında hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı, demokratik standartlar ve öngörülebilirlik eksikliğinin etkisine dair bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Yabancı sermayeli girişindeki düşüşün önlenmesi için hângi yapısal ve hukuki reformlar gündemdedir?
Çin ve İran ortaklı yatırımların ilk sırada yer alması, ülkemizin yatırım çeşitliliği ve teknoloji transferi açısından nasıl değerlendirilmektedir?
Doğrudan yabancı yatırımları artırmak için yatırımcılara güven verecek, şeffaflık ve hukuki öngörülebilirliği güçlendirecek hangi adımlar atılacaktır?
Yabancı yatırımlardaki bu düşüşün istihdam, büyüme ve döviz rezervlerine . olumsuz etkilerini gidermek üzere hangi ekonomik stratejiler planlanmaktadır? www
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Ankara Milletvekili Sayın Aliye TİMİSİ ERSEVER"e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Vede.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; şubsoruvneryeleri ghmb soy Elektronik Ağ: www.hmb.gov.ir 7133863 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Aliye TİMİSİ ERSEVER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Doğrudan yabancı yatırımlar istihdamın artırılması, üretim kapasitesinin genişletilmesi ve teknoloji transferinin desteklenmesi açısından stratejik öneme sahiptir. Bu itibarla yurt dışı yerleşiklerin Ülkemize yatırım yapmalarına büyük önem verilmektedir. Nitekim, Türkiye güçlü ekonomisi, liberal yatırım ortamı ve nitelikli iş gücü sayesinde uluslararası yatırımcılar için cazip bir merkezdir. Ülkemize gelen uluslararası doğrudan yatırım girişi 1984-2001 döneminde 13,5 milyar dolar iken, uygulanan politikaların etkisiyle 2002-2025 Temmuz döneminde 283,2 milyar dolara ulaşmıştır. 2025 yılı ilk 7 ayında doğrudan yabancı yatırım girişleri yıllık 9033,3 artarak 8,4 milyar dolar seviyesine yükselmiştir.
Diğer taraftan, yatırım ortamını daha cazip hale getirerek mevcut yatırımcıların faaliyetlerini genişletmesini sağlayacak ve uluslararası doğrudan yatırımları artıracak politikalar sürdürülmektedir. 6 temel politika alanında 32 adet politikanın belirlendiği Türkiye Uluslararası Doğrudan Yatırım Stratejisi kapsamında iklim dostu, nitelikli istihdam sağlayan, küresel tedarik zincirlerini odağına alan, katma değerli, dijital ve bilgi yoğun yatırımların artırılacağı pek çok yeni projenin hayata geçirilmesi planlanmaktadır.
Bununla birlikte, Türkiye'yi yüksek teknoloji yatırımlarının odağı haline getirmek amacıyla hayata geçirilen HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında yarı iletkenler, mobilite, yeşil enerji, ileri imalat, sağlıklı yaşam, dijital teknolojiler, haberleşme ve uzay alanları ile bu alanlardaki değer zincirlerini tamamlayıcı yatırımları geliştirecek 30'un üzerindeki başlıktaki yüksek teknoloji yatırımlarına 30 milyar dolar değerinde destek sağlanması hedeflenmektedir. Yeni Yatırım Teşvik Sistemi de katma değeri yüksek yatırımları özendirme, yeşil ve dijital dönüşümü hızlandırma gibi doğrudan hedefe yönelik teşvik ve destekler sağlayacaktır.
Orta Vadeli Program'da belirtildiği üzere, iş ve yatırım ortamında düzenleyici çerçeveyi iyileştirerek şeffaflık ve öngörülebilirliği artıracak, iş ve yatırım süreçlerini iyileştirecek adımlar atılacaktır.
Ayrıca, 2024 itibarıyla ülkemizdeki doğrudan yatırım stokunun ülkelere göre dağılımına bakıldığında en yüksek paya sahip ilk beş ülke Hollanda, Almanya, İspanya, Azerbaycan ve İsviçre (o olurken | ilgili bilgilere | "A/ps.evds2 (cmb.gov.ir/" o intermet (o adresinden erişilebilmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan