Türkiye ile Katar arasında imzalanan Ticari ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması'na ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet YILMAZ tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Türkiye ile Katar arasında 2018 yılında imzalanan Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması (TEOA) çerçevesinde hazırlanan ve 27 Temmuz 2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan ikincil düzenleme, 1 Ağustos 2025 itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Bu yeni düzenlemeyle birlikte iki ülke arasındaki pek çok ürün ve hizmet kaleminde karşılıklı olarak gümrük vergileri sıfirlanmış; mal ve hizmet ticaretinde kapsamlı serbestleşme öngörülmüştür. Ticaret Bakanlığı ve Resmi Gazete'de yayımlanan listelere göre, Katar'dan ithal edilen keten ve kendin ürünleri, kum, kuvars, sünger taşı ve kükürt gibi doğal mineraller, tütün ve hurma gibi tarım ürünleri, anorganik kimyasallar ve asal gazlar, ahşap, cam, plastik ve metal eşya, LED ışıklar ile rafine petrol ve petrokimya ürünleri gibi birçok kalemde artık gümrük vergisi uygulanmamaktadır. Bu durum, Katar'dan gelecek düşük maliyetli ürünlerin Türkiye pazarında doğrudan rekabet yaratacağı ve yerli üreticilerin fiyat, kapasite ve pazar payı açısından olumsuz etkileneceği yönünde ciddi endişelere neden olmuştur.

Ayrıca, anlaşma kapşamında Katar menşeli şirketlerin Türkiye'deki kamu alımlarına, hizmet sektörlerine ve yatırım projelerine erişim koşullarına dair yeterli şeffaflık sağlanmamış, ticari serbestleşmenin sınırları, geçiş süreleri ve denetim mekanizmaları konusunda kamuoyuna net bilgi verilmemiştir. Anlaşmanın üretim, yatırım ve istihdam üzerindeki etkilerinin bütüncül biçimde analiz edilmesi ve ilgili sektör temsilcileriyle paylaşılması, ekonomik güvenlik ve sosyal denge açısından büyük önem arz etmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Katar ile yapılan Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması çerçevesinde gümrük vergilerinin kaldırıldığı sektörler hangileridir? Özellikle hangi sektörlerde yerli üretici risk altına girmiştir?

   TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat/ E-614 Bakanlıklar/ Ankara

   . Anlaşma kapsamında Türk kamu ihalelerine Katar menşeili şirketlerin erişimi nasıl tanımlanmıştır? Bu durum Türkiye'deki KOBİ'ler ve yerli firmalar açısından haksız rekabet yaratmayacak mıdır?

2. " Anlaşmada Katar'a tanınan özel düzenlemeler kapsamında, Türkiye'nin yatırımcı devlet tahkimi gibi uluslararası yargı yollarına açık hâle gelip gelmediği hususunda kamuoyuna neden bilgi verilmemiştir?

3. . Ticaret dengesinde Türkiye lehine görünen fazlanın, büyük ölçüde sınırlı ürün gruplarına ve kamuya dayalı satışlara dayandığı göz önünde bulundurulduğunda; bu anlaşmanın orta ve uzun vadede sürdürülebilir ticaret artışı sağlayacağı nasıl öngörülmektedir?

4. . Türkiye'nin anlaşma kapsamında tarım, gıda ve su ürünleri gibi hassas sektörlerde herhangi bir koruma önlemi öngörüp öngörmediği açıklanacak mıdır?

5. . Bu anlaşmanın müzakere sürecine dair kamuoyuna, meslek örgütlerine ve üretici temsilcilerine herhangi bir danışma yapılmış mıdır? Görüş ve öneriler dikkate alınmış mıdır?

6. . Söz konusu anlaşmanın şeffaflık, toplumsal etki analizi ve rekabet koruma kriterleri açısından iç denetim mekanizmaları nelerdir?

   TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat/ E-614 Bakanlıklar/ Ankara