Çanakkale'nin Çan ilçesinde görülen ciğer sönmesi vakalarına ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

-Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Barış ULUSOY Tel: 410 14 65

SAYIN İBRAHİM AKIN'IN 7/133949 TBMM 7/33949 ESAS SAYILI (2 YAZILI SORU ÖNERGESİNE EK

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Çan ilçesinde faaliyet gösteren TKİ'ye bağlı termik santrallerin ve çeşitli sanayi kuruluşlarının yarattığı hava kirliliği, halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturmaktadır. Son aylarda pnömotoraks (ciğer sönmesi) vakalarının artışı, bu kirlilik ile bağlantılı olabileceği yönündeki iddiaları güçlendirmiştir. Çan Devlet Hastanesine bu hastalıkla ilgili hastaların başvuru sayısında artış olduğu ve bu hastaların Çanakkale'deki sağlık kuruluşlarına sevk edildiği basında yer almıştır. Son 3 ayda en az 60 hastanın ciğer sönmesi şikayetiyle Çanakkale Mehmet Akif Ersoy Devlet Hastanesine başvurduğu belirtilmektedir.

Çevre mevzuatı kapsamında sanayi tesislerinin düzenli olarak denetlenmesi ve hava kalitesinin sürekli izlenmesi gerekmektedir. Ancak bölgede yaşayan vatandaşlardan gelen şikâyetlere rağmen herhangi bir resmi açıklama yapılmaması dikkat çekicidir.

Bu bağlamda;

1. Çan ilçesinde faaliyet gösteren termik santral ve diğer sanayi kuruluşları en son ne zaman denetlenmiştir? Denetim raporları kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?

2. Çan ilçesinde son üç yılın hava kalitesi ölçümleri nedir? Hangi kirletici maddeler için sınır değerler aşılmıştır?

3. Bölgede hava kirliliğinin pnömotoraks ve diğer solunum yolu hastalıklarının artışı ile ilişkisini araştırmaya dönük bir çalışma yapılmakta mıdır?

4. Çan ilçesindeki sanayi tesislerinden çıkan emisyonların azaltılması için Bakanlığınızın aldığı önlemler nelerdir?

5. Çan halkının soluduğu havanın kalitesi hakkında : düzenli olarak bilgilendirilmesini sağlayacak bir sistem var mıdır?

6. Çan ilçesinde. hava kirliliğine bağlı sağlık risklerini azaltmak için kısa vadede hangi somut tedbirler planlanmaktadır?

CEVAP

Çanakkale Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz teknik personeli tarafından Çan İlçemizde son üç ayda TKİ Çan Linyitleri İşletmesi ve termik santrallere toplam 12 adet emisyon konulu denetim yapılmış ve Bakanlığımız Sürekli Emisyon Ölçümü Sistemi yetkilileri ile birlikte sahada SEÖS denetimleri gerçekleştirilmiş olup denetimler sonrasında tespit edilen uygunsuzluklar kapsamında idari işlem süreçleri başlatılmıştır. Ayrıca bölgede bulunan termik santraller SEÖS (Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemi) hükümlerine tabii olup termik santrallerin bacalarından çıkan gaz hava kalitesi değerleri SEÖS Genelgesi kapsamında sim.csb.gov.tr sitesi üzerinden sürekli kontrol edilmektedir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında işletmelere yapılan denetim raporları kamuoyu ile paylaşılmamaktadır.

Çevre ve insan sağlığı açısından önemli olan hava kalitesi limit değerlerinin azaltılarak AB standartlarına uyum sağlanması amacıyla Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği ve bu yönetmeliğe istinaden 2013/37 sayılı Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Genelgesi yayımlanmış olup bu kapsamda Çanakkale İl Mahalli Çevre Kurulunca komisyon oluşturulmuş akabinde kurulca hazırlanan İlimize ait ilk THEP onaylanarak yürürlüğe girmiştir. 2025-2029 yıllarını kapsayan Çanakkale Temiz Hava Eylem Planı doğrultusunda önümüzdeki 5 yıl süresince hava kalitesini iyileştirme çalışmaları devam edecektir.

Çan ilçesinde bulunan Hava Kalitesi İzleme İstasyonu verileri Ulusal Hava Kalite İzleme Ağında bulunmakta olup tüm vatandaşlarımız buradan anlık olarak bilgi alabilmektedir. https://Wwww.turkiye.gov.tr/çevre-ve-sehircilik-ulusal-hava-kalite-izleme-agi olup tüm Hava Kalitesi İzleme İstasyonlarının anlık verileri vatandaşlarımızın erişimine açıktır.

2872 Sayılı Çevre Kanunu kapsamında Çanakkale Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz ve Bakanlığımızca Çan ilçesinde anı, planlı ve risk bazlı denetimler yapmaktadır. Çanakkale Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz koordinasyonunda Çanakkale İl Mahalli Çevre Kurulunun kararıyla Çanakkale İli Temiz Hava Eylem Planı hazırlanarak 9'er yıllık dönemlerle uygulamaya konulmuştur. Son olarak 2025-2029 yıllarında kapsayacak şekilde revize plan 6 Mayıs 2025 tarihli Mahalli Çevre Kurulu kararıyla yürürlüğe girmiştir. Temiz Hava Eylem Planını uygulama takviminde belirtilen çalışmalar ve denetimler tarafımızca yapılmaktadır. Temiz Hava Eylem Planı kapsamında kurum, kuruluş ve işletmelerin yükümlülüklerinin takibi İl Müdürlüğümüz tarafından yapılmaktadır.