Gelir dağılımındaki eşitsizliğin önlenmesi için alınan tedbirlere ilişkin
Kaynak göster
Sadullah Kısacık (Yeni Yol), 19 Eylül 2025 tarihinde 7/33966 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 20 Kasım 2025).
Sadullah Kısacık (Yeni Yol, Adana). “Gelir dağılımındaki eşitsizliğin önlenmesi için alınan tedbirlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33966, 19 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33966-gelir-dagilimindaki-esitsizligin-onlenmesi-icin-alinan-tedbirlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5654ccf7-595f-43fc-bcc3-019970878f22
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 62 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 55 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Özellikle son iki yılda ülkemizdeki ekonomik göstergelerde yaşanan derin bozulma, doğrudan yurttaşların yaşam maliyetlerini artırmış ve geniş halk kesimlerinin refahını ciddi şekilde tehdit eder hale gelmiştir. Bağımsız kaynaklarda ve kamuoyunda sıkça gündeme gelen verilere göre, kira fiyatları 96309, enerji fiyatları 26168, TÜFE bazlı enflasyon ise 4131 oranında artış göstermiştir.
Buna karşın, dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı 2670'i aşmış, kamu gelirlerinin önemli bir bölümü ücretli ve sabit gelirli kesimlerden toplanır hale gelmiştir. Eğitim gibi temel kamu hizmetlerine yönelik harcamalarda ise artış yapılmış olsa da bu artışın yurttaşın üzerindeki vergi yükünü hafifletici bir etkisi olmadığı yönünde ciddi eleştiriler bulunmaktadır.
Özellikle vergi yükünün adaletsiz dağılımı, "devletin gelirlerini kimden ve nasıl topladığına" dair bir kafa karışıklığı oluştuğu yönündeki yorumları da beraberinde getirmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2023-2025 yılları arasında konut kiraları ve enerji fiyatlarındaki artışlar dikkate alındığında, bu alanlarda yaşanan fiyat yükselişlerinin dar ve sabit gelirli yurttaşlar üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış herhangi bir sosyal etki analizi mevcut mudur?
Devletin dolaylı vergilere dayalı gelir politikası çerçevesinde; vergi yükünün hangi gelir gruplarından, ne oranda toplandığına ilişkin kapsamlı ve güncel bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
Eğitim gibi temel kamusal hizmet kalemlerinde yapılan harcama artışlarına rağmen, yurttaşların yaşam maliyetindeki artışın sürmesi karşısında; bu harcamaların
TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat / E-614 Bakanlıklar/ Ankara doğrudan vergi yüküyle finanse edilmesinin yarattığı eşitsizlik Bakanlığınız tarafından nasıl değerlendirilmektedir?
Gelir adaletinin sağlanması ve temel yaşam giderleri karşısında ezilen grupların
İ korunması amacıyla, kısa vadede hayata geçirilmesi planlanan doğrudan gelir desteği, dolaylı vergi indirimi ya da vergi reformu gibi uygulamalar var mıdır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat/E-614 Bakanlıklar/ Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Adana Milletvekili Sayın Sadullah KISACIK 'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Maruf.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; şebsoruvnergelerixehmb.gov.tr Elektronik Ağ: www.hmb.gov.ir 7133966 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Sadullah KISACIK, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Fiyat istikrarının osağlanması, makro finansal istikrarın (güçlendirilmesi, vatandaşlarımızın alım gücünün ve refah seviyesinin kalıcı olarak iyileştirilmesi öncelikli hedeflerimizdir. Uyguladığımız program sayesinde dezenflasyon sürecinde önemli ilerleme kaydedilmiş olup, 2025 yılı Ekim ayında yıllık enflasyon geçen yıl Mayıs ayındaki zirvesine göre 42,6 puan azalarak yüzde 32,9 gerçekleşmiştir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hizmetler sektörü dezenflasyon politikalarına daha geç tepki vermekte, kira ve eğitim gibi alt kalemler başta olmak üzere geriye dönük fiyatlama davranışının yüksek olması nedeniyle katılık sergilemektedir. Önümüzdeki dönemde de enflasyonla mücadele, enflasyonda tek haneli rakamlara yeniden ulaşıp kalıcı fiyat istikrarı sağlanana kadar çok boyutlu, koordineli ve kararlı bir şekilde sürdürülecektir.
Ayrıca, konut arzını artıracak, deprem kaynaklı konut stokundaki kayıpları telafi edecek ve vatandaşların konut edinimini kolaylaştıracak politikalar uygulanmaktadır. Sosyal konut hamlesi kapsamında 2023-28 döneminde 500 bin sosyal konut, I milyon konutluk arsa ve 50 bin işyerine yönelik çalışmalar devam etmektedir. "Yüzyılın Konut Projesi" ile 81 ilde 500 bin sosyal konut inşa edilecek ve tarihimizin en büyük sosyal konut adımı hayata geçirilecektir. Proje kapsamında şehit yakını ve gazilere (905), emeklilere (9020), gençlere (9020), en az 3 çocuğu olan ailelere (9010) ve engellilere (905) özel kontenjan ayrılmıştır. Ayrıca, ilk kez dar gelirli vatandaşlar için İstanbul'da 15 bin adet kiralık konut uygulaması hayata geçirilecektir.
Diğer taraftan, gelir politikalarımızla, sürdürülebilir büyüme, mali disiplinin tesisi ve fiyat istikrarı gibi makroekonomik hedeflerimiz gözetilirken, vergi adaletini güçlendirecek çok sayıda düzenleme hayata geçirilmiştir. Bu kapsamda geçtiğimiz dönemde;
• Asgari ücret vergi dışı bırakılmış,
• Esnaf muafiyetinin kapsamı genişletilmiş,
• Büyük çoğunluğu esnafımızdan oluşan basit usule tabi mükellefimizin ticari kazançları gelir vergisinden istisna edilmiş,
• Yem ve gübrede KDV kaldırılmış, tarım makineleri, tarımsal sulama sistemleri ve tarımsal abonelere yapılan elektrik teslimlerinde indirimli KDV oranı kapsamına alınmış,
• Çiftçilere yapılan destek ödemelerinden gelir vergisi kesintisi kaldırılmıştır.
Dexlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-1
Bu kapsamda asgari ücretin vergi dışı bırakılması ile 2025 yılı için 893,3 milyar TL, 2026 yılı için 1,092 milyar TL vergiden vazgeçileceği öngörülmektedir. Bununla birlikte, engelli vatandaşlarımızın yaşamlarını kolaylaştırmak ve sosyal hayata katılımını teşvik etmek için vergi mevzuatımızda yer alan düzenlemeler kapsamında vazgeçilecek vergi gelirleri ise 2025 yılı için 50,2 milyar TL, 2026 yılı için 62,4 milyar TL olarak hesaplanmaktadır.
Katma değer vergisi temel gıda maddelerinde yüzde |, sağlık, eğitim, yeme içme, turizm, giyim sektörleri ile meskenlerde kullanılan elektrikte yüzde 10 oranında uygulanmaktadır. Öte yandan, doğrudan vergilerin payını artırmak amacıyla;
• Kurumlar vergisi oranı yüzde 25'e çıkarılmış,
• Banka ve finans sektöründeki mükellefler, Yap İşlet ve Devret Modeli ile Kamu Özel İşbirliği Projeleri kapsamında elde edilen kazançlardan yüzde 30 oranında kurumlar vergisi alınması sağlanmış,
• Çok uluslu şirketlere yüzde 15 oranında asgari kurumlar vergisi getirilmiş,
• Ülke içinde faaliyette bulunan şirketlere yüzde 10 oranında asgari kurumlar vergisi getirilmiş,
• Şirketlerin vergi matrahlarını etkileyen bazı giderlerine kısıtlama getirilmiş,
• Gelir vergisi mükelleflerinde yılın belirli zamanlarında hasılatlarının tespit edilmesine yönelik düzenleme yapılmış,
• Menkul kıymet kazançlarında vergi kesinti tutarları artırılmıştır.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; şgbsorüvneryeleri 4 hmb.göyur Elektronik Ağ: vay .hmhb.goy ir
Mehmet ŞİMŞEKBakan