Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Marmara Otoyolu işletme haklarının kamuya devredileceği tarihe ilişkin

29 Mayıs 2012'de yapılan ihaleyi kazanan İçtaş — Astaldi Ortak Girişimi?'ne "10 yıl 2 ay 20 gün" yapım ve işletim süresi verildiği dönemin Ulaştırma Bakanı tarafından kamuoyuna açıklanmıştır. Bu süre baz alınarak yapılan hesaplamaya göre işletme hakkının 29 Ağustos 2023'te sona ermesi gerekmektedir.

Dönemin Ulaştırma Bakanı Ahmet Arslan, 2017 yılında yaptığı açıklamada işletme süresinin "7 yıl 9 ay" olduğunu belirtmiş, bu da işletme hakkının Mayıs 2024"te sona ermesi gerektiğini ortaya koymuştur.

2025 yılı Ocak ayında Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün 2028'de, Kuzey Marmara Otoyolu'nun tamamının ise 2030'da kamuya devredileceğini açıklamıştır. Böylece aynı proje için farklı dönemlerde farklı tarihler (2023, 2024, 2027, 2028 ve 2030) kamuoyuna yansımış, bu durum ciddi bir belirsizlik doğurmuştur.

Ayrıca kamuoyuna ve hatta TBMM üyelerine kapalı tutulan YİD sözleşmelerinin sonradan değiştirildiğine yönelik iddialar büyük soru işaretleri oluşturmaktadır. Yürürlüğe giren sözleşmelerin sonradan değiştirilmesi, orijinal ihale koşullarından uzaklaşılmasına, yapılan ihalelerin sonuçlarının anlamını kaybetmesine yol açmaktadır. Bu durum, saydamlığı, rekabeti, güvenirliği, kamuoyu denetimini ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını engellemektedir.

Genellikle ihaleyi kazanan şirketler, bilahare ihale koşullarını kendi lehine çevirebilmek amacıyla sözleşme ve şartnamelerde değişiklik talep edebilmekte; bu da kamu zararına yol açmaktadır. Ayrıca, teklif verip ihaleyi kaybeden firmalar için "eğer şartların değişeceğini bilseydik, daha farklı bir teklifle ihaleyi biz de kazanabilirdik" diyecekleri bir durum oluşmakta ve bu durum ihale mantığına tamamen ters düşmektedir.

İhalede ortaya konulan şartların ikna edici gerekçeler olmaksızın ve şeffaf olmayan şekilde değiştirilmesi; ihalenin başlangıç koşullarının fiilen değiştirilmesi anlamına gelmekte ve Türk Ceza Kanunu'nun 235 ve 236. maddelerinde düzenlenen "ihaleye fesat karıştırma" ve/veya "edimin ifasına fesat karıştırma" suçları kapsamında dahi değerlendirilebilecek ciddi bir tablo ortaya çıkarmaktadır.

Kamuya devredilmesi gereken stratejik bir yatırımın işletme süresinin hangi hukuki dayanaklarla ve hangi gerekçelerle uzatıldığı, kamu zararına yol açıp açmadığı ve kesin devir tarihinin neden hâlâ belirsiz olduğu kamuoyu adına açıklığa kavuşturulmalıdır.

Bu bağlamda;