Şırnak'ın Silopi ilçesinde dere yatağına trafo inşa edilmesine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98. TBMM İç Tüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

DEDAŞ tarafından Silopi ilçesinde yürütülen trafo inşaatları. ilçenin Başak ve Cudi Mahallelerinin ortasından geçen dere yatağı üzerine konumlandırılmıştır. Mahalle sakinleri kurulum aşamasında itirazlarını dile getirmesine rağmen. projeler ısrarla devam ettirilmiştir.

Bu kapsamda: Başak Mahallesi sınırları içerisindeki 506 ada. 4 parsel numaralı taşınmaz üzerinde, ekli krokide belirtilen koordinatlarda 8x3 metre alanda monoblok beton köşk. Cudi Mahallesi sınırları içerisinde bulunan bir parselde Kök Bina Tesis Yapım İşi. hakkında DSİ 10. Bölge Müdürlüğü tarafından olumlu kurum görüşü verilmiştir. Ancak DSİ'nin bu görüşlerinde açıkça şu çekinceler yer almaktadır:

Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

" Olası aşırı yağışlarda oluşabilecek yüzey sularına karşı tüm tedbirlerin faaliyet sahibi (DEDAŞ) tarafından alınması gerektiği. e Yapıların su basman kotunun doğal zemin kotundan yeterli yükseklikte inşa edilmesi zorunluluğu, e" Taşınmaz üzerindeki yapılaşmadan dolayı üçüncü kişilerin görebileceği zarar ve ziyan hususunda faaliyet sahibinin sorumlu olduğu. e Bu kapsamda taşkın zararlarından DSİ'nin sorumlu tutulamayacağı, * * e Suihtiyacının yeraltı suyundan temin edilmesi halinde 167 sayılı Kanun gereği DSİ*den görüş alınması gerektiği, e Yeraltı ve yerüstü sularının kalitesinin etkilenmemesi için 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve Katı Atık

Yönetmeliği esaslarına uyulması gerektiği.

DSİ, bu çekinceleri belirtmesine rağmen, yoğun yerleşim dokusu içindeki mahallelerin ortasından geçen dere yatağı üzerinde kalıcı yapı inşasına onay vermiştir. Bu çekinceler, böyle bir yer seçiminin doğuracağı afet risklerini ortadan kaldırmamaktadır.

Söz konusu dere yatağı, geçmişte sel felaketlerinde can kayıplarının yaşandığı bir hat üzerinde yer almaktadır. Bu tür yapıların sel riski taşıyan bu güzergâhta bulunması. sel sularının akışını keserek suyun çevredeki evlere, sokaklara ve altyapıya yönelmesine neden olabilir. Böyle bir durumda yalnızca sel felaketi değil, elektrik akımının suyla temas etmesi sonucu ortaya çıkabilecek elektrik kaynaklı yangın ve ölümcül kazalar da yaşanabilir.

DSİ'nin bu denli yoğun yerleşimli bir mahalle: ortasında kalan dere yatağını afet riski bakımından değerlendirmeden izin vermesi ve DEDAŞ'ın bu riski görmezden gelerek trafo inşaatını sürdürmesi, kamu güvenliği ve afet risk yönetimi ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.

Bu bağlamda:

I. Silopi'nin Başak ve Cudi mahallelerinin içinden geçen dere yatağının yapılaşmaya kapalı alanlar olduğu dikkate alındığında, DEDAŞ'ın bu dere yatağına trafo kurmasına DSİ tarafından olumlu görüş verilmesinin gerekçesi nedir?

SORULAR

1. DSİ'nin olumlu görüş verdiği bu proje alanının. taşkın tehlike haritaları ve afet risk planlarıyla uyumlu olup olmadığı Bakanlığınızca incelenmiş midir?

2. DSİ'nin, taşkın riskini ve mahalledeki yoğun yerleşimi göz ardı ederek yalnızca uyarı notu düşüp sorumluluğu faaliyet sahibine devretmesi. Bakanlığınızca görev ihmali olarak değerlendirilmekte midir?

3. DEDAŞ'ın dere yatağına trafo inşa etmeden önce hidrolojik. jeolojik ve taşkın riski analizleri yaptırmış mıdır? Bu analizlere yönelik. DSİ'ye veya Bakanlığınıza herhangi bir uygunluk raporu sunmuş mudur?

4. Bu trafo yapısının dere taşması halinde suyun doğal akışını engelleyerek mahalleyi ve çevredeki konutları doğrudan sel tehdidi altına sokabileceği yönünde bir değerlendirme yapılmış mıdır?

5. Her yıl taşkın riski taşıdığı bilinen ve geçmişte sel felaketlerinde can kayıplarının yaşandığı bu dere yatağının, yoğun yerleşim alanları içinden geçmesine rağmen neden afet riski bakımından değerlendirilmediği ve bu riske rağmen neden yapılaşmaya (trafo merkezlerine) izin verildiği hususunda Bakanlığınızın bir incelemesi olmuş mudur? Vİ 24115

6. Mahalle içinde kalan dere yatağına yapılan bu tür sabit yapıların. olası bir selde can kaybı, elektrik kaynaklı yangın ve altyapı çökmesi risklerini artıracağı göz önünde bulundurulduğunda; Bakanlığınızın bu projeyi durdurma veya taşınmasını sağlama yönünde bir girişimi olacak mıdır?

7. Bakanlığınız, yoğun yerleşimli alanlardan geçen dere yataklarına trafo, enerji tesisi vb. sabit yapıların kurulmasını yasaklayan veya sınırlayan bir düzenleme yapmayı planlamakta mıdır?