Şanlıurfa'da eğitim alanında yaşanan sorunlara ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Şanlıurfa, öğrenci yoğunluğu yüksek olmasına rağmen öğretmen açığı, ataması yapılmayan öğretmenler yerine ücretli öğretmenlerin fazlalığı, anadil ve göçmen öğrencilerin uyum sorunları, okullarda temizlik ve fiziki yetersizlikler, birleşik sınıflar, anasınıfı öğretmen eksiklikleri ve deprem sonrası altyapı problemleri gibi pek çok sorunla karşı karşıyadır; tüm bu etkenler eğitim kalitesini düşürmekte, fırsat eşitsizliğini artırmakta ve nitelikli eğitim-öğretimin önünde büyük engeller oluşturmaktadır.
Bu bağlamda:
SORULAR
Şanlıurfa il genelinde öğretmen açığı kaç kişidir? En son yapılan öğretmen atamalarıyla bu açığın ne kadarının kapatıldığı Bakanlığınızca tespit edilmiştir?
Ücretli öğretmenlerle kadrolu/sözleşmeli öğretmenler arasındaki dağılımın ilçe ve köy okulları bazında detayları nedir? Ücretli öğretmen sayısının kadrolu öğretmen sayısının çok üzerinde olduğu okullarda kadrolu atama yapılması yönünde ne gibi planlarınız bulunmaktadır?
Ataması yapılmayan öğretmenlerin kadrolu öğretmen statüsüne geçebilmeleri için Bakanlığınız hangi takvim ve kadro planlamasıyla atama gerçekleştirmeyi öngörmektedir?"
Göçmen öğrenciler ve anadili Türkçe olmayan öğrenciler için özel dil eğitimi ve psikososyal destek programları mevcut mudur? Anadilde eğitim için hangi çalışmalar yapılmaktadır?
. Fiziki altyapı eksikliği olan okullar için ("lojman çatıları, lavabo, su, tuvalet, derslik birleştirme") Bakanlığınızın acil eylem planı var mıdır? Hangi okullarda bu sorunlar belgelenmiştir ve ne zaman çözüme kavuşturulacaktır?
. Okultemizlik ve hijyen personeli noktasında, Bakanlığınızca yeterli destek ve personel sağlanmakta mıdır? Temizlik personeli eksikliği olan okullarda öğrenci sağlığı ve hijyen koşullarının iyileştirilmesi için ne gibi kaynak ve personel tahsis edilmiştir?
. Şanlıurfa'nın Eyyübiye ilçesinde bulunan Yenice İlkokulu'nda 2.050 öğrenci öğrenim görmekte olup yalnızca 3 temizlik personeli görev yapmaktadır. Bu durum ciddi hijyen sorunlarına yol açmaktadır. Bu sorunun giderilmesi için Milli Eğitim Bakanlığı'nın herhangi bir çalışması var mıdır?
. Sınıf mevcutlarının yüksek olduğu okullarda öğretim kalitesini korumak için
Bakanlığınız hangi önlemleri almayı planlamaktadır? Birleştirilmiş sınıfların, anasınıfı eksikliği gibi sorunların giderilmesi için hangi tedbirler alınacaktır?
. Şanlıurfa'da yeni öğretmen atamaları planlanırken özel olarak dezavantajlı bölgeler
(şehirden uzak köyler, düşük gelirli mahalleler, Suriyeli nüfusun yoğun olduğu bölgeler) öncelikli kriter alınacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
H3Y1727 İlgi : a) 19/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1700705 sayıl HEAT gi :a) arihli ve E- -120.07.04- sayılı yazınız. o 124474
b) 02/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1709499 sayılı yazınız. 3134767
c) 06/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1710225 sayılı yazınız. 4134210 6k. 17
ç) 07/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1712094 sayılı yazınız. H 3YIHM
d) 09/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1713228 sayılı yazınız. 113y310 4£20
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN'ın 7/33801, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'ın 7/34102, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/34167, İstanbul Milletvekili Elif ESEN'in 7/34169 ve 7/34174, Şanlıurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR'"ın 7/34171, İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 734172, Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/34173, Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN"in 7/34265, Diyarbakır Milletvekili Ceylan AKÇA CUPOLO'nun 7134270, İstanbul Milletvekili Özgül SAKİ'nin 7/34271 ile İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ"ın 7/34390 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN
,. . - YÜZYILI Strateji Geliştirme Başkanlığı PO FİZY?
YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayımlanan "Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim" adlı yayında yer alan "1.17 İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması 1. , 2. ve 3. düzey ve eğitim seviyesine göre okul, şube, öğrenci, öğretmen ve derslik sayısı", "1.12 İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması 3. düzey ve eğitim seviyesine göre okul, şube, öğretmen ve derslik başına düşen öğrenci sayısı" başlıklı tablolarda yer almaktadır.
Eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı; 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Açıktan ve nakil suretiyle atama sayıları" başlıklı 11'inci maddesi uyarınca 2016 yılından itibaren Bakanlığımıza tahsis edilen öğretmen kadroları çerçevesinde, sözleşmeli öğretmen istihdamı ile karşılanmaktadır.
Eğitim öğretim hizmetlerini yürüten öğretmenlerin seçilmelerini, yetiştirilmelerini, atanmalarını, haklarını, ödev ve sorumluluklarını, ödül ve cezalarını, kariyer basamaklarında ilerlemelerini ve öğretmenlik mesleğine ilişkin diğer hususlar ile Milli Eğitim Akademisinin kurulması, görevleri, teşkilat yapısı ve personeline ilişkin konuları düzenleyen 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu 18.10.2024 tarihli ve 32696 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Söz konusu Kanunun 16'ncı maddesinin birinci fıkrasında "Üç yıllık çalışma süresini tamamlayan sözleşmeli öğretmenler talepleri hâlinde görev yaptıkları yerde öğretmen kadrolarına atanır." hükmü bulunmaktadır. Buna göre 3 yıl sözleşmeli olarak görev yapan öğretmenler kadrolu olarak atanmaktadırlar.
Bakanlığımızca atama izni verilen öğretmen kadrolarının/pozisyonlarının dağılımı yapılırken ve alan bazlı kontenjan sayıları belirlenirken öncelikle öğretmen istihdamında güçlük çekilen ve kalkınmada birinci öncelikli yerler olmak üzere Bakanlık tarafından uygulanan eğitim politikaları da dikkate alınarak, alanlar bazında öğretmen ihtiyacının toplam öğretmen ihtiyacına oranı doğrultusunda ilk atama öğretmen kontenjanı belirlenmektedir. Bu çerçevede Bakanlığımızca; 15 bin sözleşmeli öğretmen alımına ilişkin duyuru 18 Nisan 2025 tarihinde personel.meb.gov.tr adresinden yapılmış, atama yapılacak alanlara ilişkin verilere ve diğer koşullara yayımlanan kılavuzda yer verilmiş ve 7 Mayıs 2025 tarihinde sözleşmeli öğretmenlik için sözlü sınava alınacak adaylara ilişkin sonuçlar personel.meb.gov.tr adresi üzerinden adaylarla paylaşılmıştır ve atama süreci devam etmektedir. Ayrıca Akademi Giriş Sınavı (AGS) sonucuna göre de 10.000 öğretmen hazırlık eğitimine alınacaktır.
7528 Sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'nun 9. maddesinde hazırlık eğitimine alınacaklarda aranacak hususlar belirtilmiş olup bu kapsamda mülakat yer almamaktadır. Sözleşmeli öğretmenlikte istihdam 15. maddede ise "Hazırlık eğitimini başarıyla tamamlayanlar, 9*uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç), (d) ve (g) bentlerinde belirlenen şartları taşımak ve 7315 sayılı Kanun'a göre güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmış olmak kaydıyla 657 sayılı Kanunun 4'üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen olarak istihdam edilir. Bunların eğitim kurumlarına yerleştirilmeleri 10'uncu maddenin üçüncü fıkrasına göre belirlenen atamaya esas başarı puanı esas alınarak tercihleri doğrultusunda yapılır" denmektedir.
Bakanlığımızca sunulan eğitim öğretim hizmetlerinin çerçevesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 42. maddesinde yer alan "Türkçe'den başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim
Az h . A poza p x
(8 â A MİLLİ EGİTİM BAKANLIGI 100 EĞİTİMİN İM 11 içti ğ YÜZYILI eğ e İs j Strateji Geliştirme Başkanlığı hey kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. " hükmü, Anayasa'nın eğitim hakkını düzenleyen maddelerinin yanı sıra 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri ile çizilmiştir.
Bununla birlikte uygulanmakta olan İlköğretim Kurumları (ilkokul ve ortaokul) Haftalık Ders Çizelgesi'nde yer alan ve öğrencilerin ortaokul kademesinde tüm sınıf düzeylerinde haftalık 2 ders saati, İmam Hatip Ortaokulu Haftalık Ders Çizelgesi'nde ise 5, 6 ve 7. sınıf düzeylerinde |; 8. sınıf düzeyinde ise 1 veya 2 ders saati olarak seçebildikleri yaşayan diller ve lehçeler dersi kapsamında; Kürtçe (Kurmancca ve Zazaca); 5. Sınıf Öğretim Programı 07.09.2012 tarih ve 154 sayılı, 6. Sınıf Öğretim Programı 23.01.2014 tarih ve 5 sayılı, 7. Sınıf Öğretim Programı 30.04.2014 tarih ve 22 sayılı, 8. Sınıf Öğretim Programı 10.12.2015 tarih ve 100 sayılı Kurul Kararları doğrultusunda uygulanmaktadır.
Bakanlığımızın 48.000 kadrolu temizlik personeline ek olarak; temizlik hizmeti yürütmek üzere 2025-2026 eğitim öğretim yılı için 70.000 Toplum Yararına Program (TYP) katılımcısı ve valiliklerce 12.000 temizlik personeli desteğinin sağlanmasıyla toplamda 130.000 temizlik personeli görevlendirilmektedir. Bu kapsamda, Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrinde 1.083 kadrolu işçi personel ile 278 hizmetli memur görev yapmaktadır.
Ayrıca, 2025-2026 eğitim öğretim yılı için Şanlıurfa ilinde 2.800 Toplum Yararına Program (TYP) katılımcısı ve 68 İş Gücü Uyum Programı (İUP) personeli görevlendirilmiş olup okul ve kurumların ihtiyacına binaen İl Milli Eğitim Müdürlüğünce koordine edilmektedir.
Okul öncesi eğitim, Milli Eğitim Bakanlığının öncelikli eğitim politikaları arasında yer almakta olup, bu doğrultuda yatırım planlamaları kapsamında anaokulu yapımına öncelik verilmektedir. Tüm yaş gruplarına hizmet verecek şekilde yeni anaokullarının açılmasına yönelik planlamalar sürdürülmekte; ayrıca mevcut ana sınıfları ve uygulama sınıflarına, küçük yaş gruplarındaki çocukların da kayıt olabilmesine imkân tanınmaktadır.
Okul öncesi kurumları çocukların bütüncül gelişimi ile iyi olma halini destekleyecek şekilde tasarlanmakta ve bu da ilgili mevzuat ile güvence altına alınmaktadır. Bu doğrultuda anaokulu ve ana sınıfı standartları güncellenerek Milli Eğitim Bakanlığı Kurum Açma, Kapama ve Ad Verme Yönetmeliği'nde değişiklik yapılmıştır. Yapılan güncellemelerle hem anaokulu ve ana sınıflarının standartları yükseltilmiş hem de ana sınıflarına sadece ilkokul ve ortaokul bünyesinde açılması şartı getirilmiştir. Ayrıca nüfusu az ve dağınık olan köy ve benzeri yerleşim yerlerinde okul öncesi eğitimde fırsat eşitliği sağlamak için Milli Eğitim Bakanlığı Kurum Açma, Kapatma ve Ad Verme Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle, bir yerleşim yerinde ana sınıfı açılması için gerekli olan çocuk sayısı 10" dan 5? e düşürülmüştür.
Okul öncesi dönemde eğitime erişemeyen çocuk kalmaması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Kurumları Eğitime Erişim Modelleri Uygulama Yönergesi 10.02.2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Çağ nüfusu az olduğu için sınıf açılamayan yerleşim yerlerinde okul öncesi eğitime erişim modelleri uygulanmaktadır. 2024-2025 eğitim öğretim yılında 7 ilde 16 gezici öğretmenle 38 geçici köy ana sınıfında 161 çocuk ile "Geçici Köy Ana Sınıfı Modeli", 23 ilde 297 köy 76 taşıma merkezinde 908 çocuk ile "Taşıma Merkezinde Ana Sınıfı Modeli" gerçekleştirilmiştir. "Evde Okul Öncesi Eğitim" modeli kapsamında ülke genelinde bir sonraki eğitim öğretim yılında ilkokula başlayacak ve örgün okul öncesi eğitimden faydalanamayan 2000 çocuğa, içinde 52 farklı materyal ve günlük eğitim takvimi bulunan "Benim Oyun Sandığım Seti" dağıtılmıştır. Ders yılı içerisinde okula gidemeyen çocuklar için esnek zamanlı bir uygulama olan yaz eğitimi uygulaması ücretsiz olarak yapılmaktadır.
TARZ, * O faj pri G 3 p İN A MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN
• ild Xİ ylel#i .. . x şe - Strateji Geliştirme Başkanlığı O YUZYILI bak di
Şanlıurfa ili genelinde 2002-2003 eğitim öğretim yılında resmi ve özel eğitim kurumlarında öğrenim gören öğrenci sayısı 301.694 olarak tespit edilmiştir. 2024-2025 eğitim öğretim yılına gelindiğinde bu rakam 677.961'e yükselmiştir.
2002-2003 yılında resmi ve özel okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kurumu sayısı 1.391 iken, 2025-2025 yılında kurum sayısı 2.876'ya yükselmiştir. Eğitim kurumlarının tamamında 2002-2003 yılında 5.101 olan derslik sayısı, 2024-2025 eğitim öğretim yılında 23.367'ye yükselmiştir.
Derslik başına düşen öğrenci sayıları 2002-2003 eğitim öğretim yılında; ilköğretimde 62, genel ortaöğretimde 47 olarak gerçekleşmiştir. 2024-2025 yılına gelindiğinde ise derslik başına düşen öğrenci sayısı ilköğretimde 30, genel ortaöğretimde ise 25 olarak gerçekleşerek yarıya yakın oranlarda azalmıştır.
Eğitim kurumlarında görevli öğretmen sayısı 2002-2003 eğitim öğretim yılında 8.222 iken 2024-2025 eğitim öğretim yılında 32.639*a yükselmiştir.
Şanlıurfa Valiliğince konuya ilişkin olarak;
Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü Türk Eğitim Sisteminde Çocuklar İçin Kapsayıcı Eğitimin Değerlendirilmesi Projesi (PIKTES-) kapsamında il genelinde 2025-2026 eğitim öğretim yılında; 18 okulda "Türkçe Telafi Eğitim Kursu", 25 okulda "Uyum Sonrası Telafi Eğitim Kursu" yapıldığı, 2.410 öğrenciye 140 PIKTES öğreticisi ile "Uyum Sınıfı Eğitimi", 280 öğrenciye 7 PIKTES öğreticisi ile "Türkçe Dil Kursu Eğitimi" verildiği, il, ilçe ve okullarda psikososyal ve krizle müdahale komisyonları bulunduğu ve psikososyal destek programları yürütüldüğü;
Okul müdürlüklerinin talepleri doğrultusunda teknik personel tarafından yapılan keşifler doğrultusunda, 2025 yılı büyük bakım ve onarım planlaması kapsamında 365 eğitim kurumunun büyük bakım ve onarımı, doğalgaz-kazan dönüşümü ile trafo ve kompanzasyon bakımının gerçekleştiği,
Milli Eğitim Bakanlığınca planlanan Temel Eğitim Yatırım Programı, Devlet Yatırım Programı, dış finansman, hayırsever kişi ve kurumların katkılarıyla yapılan/yapılacak olan okulların yatırım bölgeleri seçilirken nüfus durumu, öğrenci potansiyeli parametreleri dikkate alınarak uygun derslik sayısı ve tip proje seçimleri sonrası yatırımların yapıldığı; bildirilmiştir.