Tarımsal üretimde yaşanan su sorununa ilişkin

Bakanlığımızca 2016 yılında tamamlanan "İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi" ile iklim değişikliğinin tüm havzalarda yüzey ve yer altı sularına muhtemel etkisi tespit edilmiş ve gerekli uyum faaliyetleri belirlenmiştir.

Ülkemizde tüm sektörlerde suyun verimli kullanılması ve su verimliliği konusunda toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla 31.01.2023 tarihinde "Ulusal Su Verimliliği Seferberliği" başlatılmıştır.

Seferberlik kapsamında kentsel, endüstriyel ve tarımsal su verimliliğinin sağlanmasına ilişkin rehber dokümanlar hazırlanmış olup www.suverimliligi.gov.tr adresinden dokümanlara ulaşılabilmektedir.

Tüm sektörlerde su verimliliği bilincinin oluşturulması ve farkındalık oluşturulması maksadıyla ülke genelinde eğitim çalışmaları yürütülmektedir. Suyun verimli kullanılmasına ilişkin afişler ve reklam panoları hazırlanmış olup halkın farkındalığının sağlanması maksadıyla ortak alanlarda sergilenmeye başlanılmıştır.

Su verimliliği seferberliğinin uygulanmasına yönelik 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete'de "Su Verimliliği Yönetmeliği" yayımlanmıştır. Mezkur Yönetmelik ile sektörel su kullanımlarının izlenmesi, kayıt altına alınması, orantısız su kullanımlarının ve su kayıplarının azaltılması, ekosistemlerin ve su kaynaklarının korunarak her türlü su kullanımında verimliliğin sağlanması hedeflenmektedir.

Ulusal su verimliliği hedeflerinin ve stratejilerinin ortaya konulduğu "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)" hazırlanmıştır.

Planda, sektörel ve bireysel su kullanımlarında hedefler, stratejiler, eylemler ve sorumlu kurumlar belirlenmiştir. Ayrıca plan kapsamında tarımsal su kullanım verimliliğini artıran uygulamaların yaygınlaştırılmasıyla mevcut durumda 9050 olan sulama randımanının 2030 yılına kadar 9060, 2050 yılına kadar 9665 seviyesine yükseltilmesi hedeflenmektedir.

Su kaynaklarının korunmasına ve sürdürülebilir bir şekilde kullanılmasına yönelik olarak tarım ve diğer bütün sektörlerin geleceğe yönelik yapacağı faaliyetler için ihtiyaç duyacağı suyun planlanarak kullanılması maksadıyla havza ölçekli Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP); Bakanlığımızca hazırlanmaktadır. Şu ana kadar Seyhan, Gediz, Küçük Menderes, Konya, Akarçay, Burdur, Batı Akdeniz, Kuzey Ege, Büyük Menderes, olmak üzere 9 havzada SSTP tamamlanmış ve yayımlanmıştır.

SSTP ile havza ve alt havza ölçeğinde her sektörün ihtiyacı olan suyun, ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan analiz edilerek planlanması yapılmaktadır. Bu çalışmalarda iklim değişikliği sebebiyle oluşabilecek kuraklık risklerine karşı normal durum ve 4 farklı kuraklık senaryosu (hafif kurak, orta kurak, şiddetli ve çok şiddetli kurak dönemler) ile geleceğe yönelik havzadaki çevre, içme suyu, tarım, sanayi, hayvancılık, turizm gibi sektörlerin havza bazındaki su taleplerine uygun olarak su tahsis senaryoları hazırlanmakta ve su tahsis planlaması yapılmaktadır. İklim değişikliğinin tarımsal üretim ve gıda arzı üzerindeki etkileri değerlendirilmekte ve tarım sektöründeki riskler en aza indirilmektedir.

İklim değişikliğinin tarım sektörü üzerindeki olumsuz etkileri ise daha sıcak ve az yağışlı iklim koşulları, ekstrem meteorolojik olaylarda artış, su kaynaklarında azalma, kuraklık şiddetinde artış, su ve toprak kalitesinde bozulma ve biyolojik çeşitliliğin azalması gibi hususlar olarak sıralanmaktadır.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

Bu bağlamda; Bakanlığımız koordinatörlüğünde ülkemiz şartlarına uygun 2008-2012, 2013- 2017, 2018-2022 ve 2023-2027 dönemine ait Türkiye Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı hazırlanarak uygulamaya konulmuştur.

Kuraklık Yönetim Planları kapsamında su kaynaklarımızın verimli kullanılması ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunmasına yönelik olarak belirlenen tedbirler aşağıda sıralanmaktadır: e Sulamaalanlarının rehabilitasyonu ve modem sulama sistemlerine geçilmesi, e İçme ve kullanma suyu şebekelerindeki kayıp kaçakların azaltılması, e Sanayi sektöründe kullanılan suyun geri kazanılması ve temiz üretim tekniklerinin yaygınlaştırılması,

Alternatif su kaynaklarının belirlenmesi,

Gözlem ağının geliştirilmesi,

Kullanılmış suların yeniden kullanımının sağlanması,

Kuraklığa dayanıklı bitkisel ürünlerin artırılması,

Kuraklığın ekosistem üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması ve Kuraklık farkındalığının artırılması.

Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı'nın yol göstericiliğinde illerin kendi dinamiklerine ve özel koşullarına uygun olarak "İl Kuraklık Eylem Planı" oluşturulmuştur. İl Eylem Planı kapsamında; Vali başkanlığında ilgili kurum ve kuruluşların katılımı ile oluşturulan İl Kriz Merkezi kararlarıyla olası kuraklık ile ilgili tedbirler alınarak il bazında uygulanmaktadır.

Ayrıca "Kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sisteminin Kurulması" çalışmalarına başlanmış olup 2027 yılında tamamlanması hedeflenmektedir. Bu sistemle kuraklık öncesinde tarım, içme suyu, turizm, sanayi gibi su kullanan sektörlere gerekli uyarılar yapılarak kuraklık zararlarının en aza indirilmesi hedeflenmektedir.

Su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını sağlamak amacıyla, havzadaki paydaşların katılımıyla Kuraklık Yönetim Planları hazırlanmış ve bu planlar doğrultusunda su verimliliğini artırıcı tedbirler belirlenmiştir. Ülkemizde 25 nehir havzasında hazırlanmış olan Kuraklık Yönetim Planları çerçevesinde; su verimliliğini teşvik eden sulama yöntemleri, kuraklığa dayanıklı tarım uygulamaları, alternatif su kaynaklarının kullanımı ve yağmur suyu hasadı ile damla sulama yöntemi gibi su verimliliğini artırmaya yönelik tedbirler yer almaktadır.

IV. Tarım Orman Şurası Sonuç Bildirgesi'nde de iklim değişikliği ve kuraklıkla ilgili hedefler yer almaktadır. Sonuç bildirgesinde; iklim değişikliği etkilerine dayanıklı yeni bitki çeşitlerinin ve hayvan ırklarının geliştirilmesi ile kuraklık ve aşırı hava olaylarına karşı erken uyarı ve dijital kuraklık izleme sisteminin kurulması kararları alınmıştır.

Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.

Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.

2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 24.08.2024 tarihli ve 32642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

Bakanlığımız tarafından üreticilere;

" Bitkisel üretim, Hayvansal üretim, Kırsal kalkınma, Su ürünleri üretimi ve Tarımsal araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) olmak üzere 5 ana başlık altında tarımsal destekler verilmektedir.

Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.

8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Yapılan düzenleme ile su kaynaklarının verimli ve etkin kullanılması, suyun gelecek nesillere aktarılması amacıyla Bakanlığımızca suyu merkeze alan, doğal kaynakların korunduğu bir üretim gerçekleştirilebilmesi için, ürünlerin tarım havzaları veya işletme bazında nerede, ne kadar üretileceğine dair tarımsal üretim planlaması ve planlama ile ilişkilendirilmiş yeni tarımsal destek modeli hayata geçirilmiştir.

Suyu merkeze alan üretim planlamasında, iklim değişikliği ve kuraklık dikkate alınarak doğal kaynaklarımızın sürdürülebilir kullanımının teminiyle stratejik ürünlerde arz güvenliğinin sağlanması için suyun kısıtlı olduğu bölgelerde su ihtiyacı düşük bitkilerin üretilmesi için çalışmalar yapılmaktadır.

Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlanması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.

Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.

Yeni destekleme modeliyle; e Bitkisel üretim destekleri ilk defa 3 yıllık olarak ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. e Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, destekler daha yönlendirici, etkin ve öngörülebilir hâle getirilmiştir. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. e Kamu kuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır. e Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. Strateji Geliştirme Başkanlığı

"e Çifiçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin sebep olduğu birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.

Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.

Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir.

Bitkisel üretimde buğday, arpa, dane mısır, yağlık ayçiçeği, aspir, kanola, soya, kütlü pamuk, nohut, kuru fasulye, mercimek, patates, kuru soğan olmak üzere 13 ürün ve yem bitkileri ürün grubu planlama kapsamına alınmıştır. Planlama kapsamındaki bu ürünlerin ülkesel asgari azami üretim miktarları belirlenmiş ve havzalara tanımlaması yapılmıştır.

10394 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar 14.09.2025 tarihinde Resmi Gazete"de yayımlanmıştır.

Karar ile 2026 yılı bitkisel üretim desteklerinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır.

" 2026 üretim yılı için destek katsayı değeri bir önceki yıla göre 9627 artırılarak dekara 310 TL olarak belirlenmiştir. e Kapalı ortam bitkisel üretime yönelik genç ve kadın çiftçilere ilave destek verilecektir. Mısır (dane) ürünün destekleme kategorisi 1. kategoriden 2. kategoriye yükseltilmiştir. e Hayvancılıkta dane yem ihtiyacını karşılamak amacıyla yulaf, çavdar ve tritikale ürünlerinde yeşil otun yanı sıra dane üretimi de destek kapsamına alınmıştır. e Hububat üretiminde sertifikalı tohum kullanımının artırılması amacıyla bir önceki yıla göre destek katsayısı artırılarak 0,56 belirlenmiştir.

" Soya üretimini teşvik amacıyla mevcut sertifikalı tohum desteğine ek, yurt içinde ıslah edilip tescil edilen ve yine yurt içinde üretilerek sertifikalandırılan tohumların kullanımı halinde ilave destek sağlanacaktır. e Organik tarım desteğinde, 1. derece tarımsal amaçlı üretici örgütlerine üye çiftçilere, destek katsayısının yüzde 25'i oranında ilave destek verilecektir. e Katı organik-organomineral desteğinde 0,21 olan katsayı, 0,32'ye çıkarılmıştır.

"e Biyolojik/biyoteknik mücadele desteği birim fiyatları yüzde 21 artırılmıştır.

Yıl boyunca (12 ay) hizmet sunan serbest tarım danışmanları ile ziraat odaları ve üretici örgütlerinde istihdam edilen danışmanlara verilen tarımsal yayım ve danışmanlık desteği, bir önceki yıla göre yüzde 17,5 artırılarak 2025 için 345.450 TL olarak ödenecektir.

Ülkemizi de içine alan Akdeniz havzasında yağış ve sıcaklık rejiminin değişmesi ve buna bağlı olarak özellikle Orta Anadolu'da su kaynaklarının giderek azalması sonucunda; sulama durumu, su kısıtı, münavebe, çiftçi deneyimleri gibi yerel koşullar dikkate alınarak, yer altı su kısıtı ilan edilen 11 ilin 52 ilçesinde buna göre bir planlama yapılmıştır. Bitkisel üretimde sürdürülebilirliği temin etmek, toprak ve su kaynaklarını korumak amacıyla münavebe kuralları getirilmiştir.

" Bitkisel üretimde planlama kapsamına alınan ürünlere;

• Münavebe takibinin 2024 üretim yılı Çiftçi Kayıt Sisteminde kayıtlı son üründen başlamak üzere yapılması, gi TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI A Strateji Geliştirme Başkanlığı

• Tarımsal yer altı su kısıtı bulunmayan havzalarda, sulu ve kuru tarım arazilerinde aynı ürünün art arda en fazla iki defa ekimine izin verilmesi,

• Tarımsal yeraltı su kısıtı 11 ilin 52 ilçesinde

" Kuru tarım arazilerinde aynı ürünün art arda en fazla iki defa ekimine izin verilmesi,

" Sulu tarım arazilerinde dörtlü münavebe uygulanması; bu kapsamda mısır (dane/sıilaj), patates, şeker pancarı, domates, havuç ürünlerinin dört üretim yılında art arda gelmemek şartıyla en fazla iki defa ekimine izin verilmesi, e Hayvansal üretimde; tarımsal yer altı su kısıtı olan il/ilçelerde; yeni büyükbaş işletme kurulumuna izin verilmemesi şeklinde uygulama gerçekleştirilmektedir.

Ayrıca tarımsal üretimin en önemli unsurlarından yeni destekleme modelinde su kısıtı olan bölgelerimiz de dikkate alınmış olup, bu bölgelerimizde az su tüketen aspir, fiğ, mercimek, nohut, yem bezelyesi, arpa, buğday ve ayçiçeği (yağlık) üretimi yapan çiftçilerimize ilave destekler verilmektedir.

Böylece planlama kapsamında üreticilerimiz su kısıtı olarak belirlenen havzalarda suya daha az ihtiyacı olan ürünlere yönlendirilerek su kaynaklarımızın korunması sağlanmaktadır.

Bakanlığımızca, tarımsal üretimde suyun etkin ve verimli kullanılması amacıyla, 2800 sayılı "Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar" ve bu Karar kapsamında hazırlanan "Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (2021/7)" hükümleri doğrultusunda, modern basınçlı sulama sistemlerinin çiftçiler tarafından benimsenmesi ve yaygınlaşması hedeflenmektedir.

Bu kapsamda, 2025 yılında projeye esas hibe üst limiti 10.000.000 TL olarak belirlenmiş olup 050 oranında hibe desteği sağlanmaktadır.

Sulama sistemleri başvuru konuları aşağıda sıralanmaktadır.

" Tarla içi damla sulama sistemi kurulması, Tarla içi yağmurlama sulama sistemi kurulması, Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemi kurulması, Tarla içi yüzey altı damla sulama sistemi kurulması, Lineer veya Center Pivot sulama sistemi kurulması, Tamburlu sulama sistemi kurulması, Güneş enerjili sulama sistemi kurulması, Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri ve Akıllı sulama sistemleri.

Bakanlığımızca tarımda kullanılan suyun etkin kullanımını sağlamak üzere 2007 yılından itibaren bireysel tarla içi modern sulama sistemlerine Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında 9050 oranında hibe desteği sağlanmaktadır. Bu kapsamda 2007-2024 yılları arasında 57.294 projeyle 5,4 milyon dekarlık alanın modem sistemlerle sulanması sağlanmıştır.

Kurak ve yarı kurak bölgelerde yağış sularından maksimum fayda sağlanmak üzere yağmur hasadı projeleri yürütülmektedir. 2022 yılında Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında tarımsal kuraklığı önlemeye yönelik kırsalda yağmur hasadı için havuz yapımı (Jeomembran) "050 hibe kapsamına alınmıştır.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

IPARD III Programı kapsamında çıkılan ve çıkılacak çağrılarda 9050-75 değişen oranlarda yatırım tedbirlerine (damla sulama, yağmurlama, pivot ve tamburlu sulama sitemlerinin ayrıca suyun kaynağından çıkarılmasında ihtiyaç duyulan enerjinin karşılanabildiği modem tarımsal solar sulama sistemlerinin dahil olduğu) hibe desteği sağlanmaktadır.

İklim değişikliği kaynaklı risklerin etkilerini en aza indirmek için Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) kapsamında yer alan "Köy Bazlı Verim Sigortası" ile kuru tarım alanlarında yetiştirilen buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek ve yağlık ayçiçeği ürünlerinde kuraklık, don, sıcak rüzgâr, sıcak hava dalgası, aşırı nem ve aşırı yağış risklerinden kaynaklı verim azalışları teminat altına alınmaktadır. Köy Bazlı Verim Sigortası kapsamında poliçede yazılı primin *670i Devlet tarafından karşılanmaktadır.

Bakanlığımız tarafından su kısıtının belirlendiği bölgelerde, belirlenen kriterlere uygun üretim yapan üreticilerimizin Devlet Destekli Tarım Sigortası yaptırmaları halinde; poliçe primi üzerinden "610 oranında "Su Kısıtı Desteği" indirimi uygulanmaktadır.

8038 ve 8039 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda *025-90100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.

Bu doğrultuda,

" Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar 90100"e varan faiz/kâr payı desteği, e Hayvancılık, kanatlı sektörü ve su ürünleri sektöründe yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 905,

" Bitkisel üretim konularında işletme kredi/finansman kullandırımlarında basınçlı sulama sistemi kullanımında ilave 9010, e Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 9020, yatırımlarda yağmur suyu hasatı değerlendirildiğinde ilave 9010 ve e Planlı üretime uygun üretim yapan faydalanıcılara ilave "020 faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır.

Tarımda dijitalleşme ile bitkinin ne zaman ne kadar sulama suyuna ihtiyaç duyduğunun tahmin edilmesi için dijital sulama yönetimi projeleri yürütülmektedir. Bu amaçla TAGEM-SuET (Sulama Yönetimi ve Bitki Su Tüketimi Sistemi) hayata geçirilmiştir.

Tarımsal kuraklığın izlenmesi ve kuraklık internet portalının oluşturulması çalışmaları tamamlanmıştır.

"Dijital Sulama Yönetim Sistemi Geliştirilmesi (DISU)" projesi kapsamında 6 farklı bölgede çalışmalar yürütülmektedir.

Yer altı sularının tarımsal sulamaya yönelik tahsislerinde damlama veya yağmurlama sulama modülü esas alınmaktadır. Bu modüllere göre 0,5-0,6 I/ha su tahsisi yapılmaktadır. Ayrıca kritik havzalarda ölçüm sistemi kurulma zorunluluğu getirilerek, kuyulardan aşırı çekim yapılmasının önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

Ülke genelini kapsamak üzere Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce son beş yılda toplam, 527.617 ha tarım arazisinde kapalı sulama sistemi inşaatı tamamlanarak hizmete açılmıştır. Klasik sulama sistemine (açık kanal) sahip şebekelerde salma sulama yöntemi ile sulama yapılan alanlarda ortalama su tüketimi 10.000 m"/ha/yıl iken, kapalı sulama sistemine sahip yüksek basınçlı sulama şebekelerinde yağmurlama sulama yapılan alanlarda ortalama su Strateji Geliştirme Başkanlığı tüketimi 6.000 m/ha/yıl, damla sulama yapılan alanlarda ortalama su tüketimi 4.000 m?/ha/yıl olarak gerçekleşmekte olup tarımsal sulamada 9060 varan su tasarruf sağlanabilmektedir.

Ayrıca Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğümüz bünyesinde kurağa ve soğuğa dayanımın yanında, yüksek verimli ve kaliteli çeşitler geliştirilerek ülkemiz tohumculuğunda yerli ve milli tohum payının artırılması ile milli ekonomiye destek vermek ve üretimde sürekliliği sağlamak amacıyla çalışmalar yapılmaktadır.

İbrahim YUMAKLIBakan