Bitkisel üretim ve hayvancılık için belirlenen destekleme ödemelerine ilişkin

Destekleme birim fiyatları her yıl bütçe imkanları doğrultusunda güncellenmektedir. Yapılan bu güncellemelerde yeniden değerleme oranı, yıllık enflasyon ve tüketici fiyat endeksi dikkate alınmış, 2025 yılı için buzağılara 1.400 TI./Baş malaklara ise 2.800 TL/Baş temel destek ödemesi öngörülmüştür. Bu rakamlar hesaplanırken ayrıca 0-4 aylık bir buzağının besleme maliyeti de göz önünde bulundurulmuştur.

Bahse konu birim fiyat artışlarında buzağıda 9640 oranında bir artış yapılarak verilen desteğin açıklanan resmi rakamlar oranında kalması sağlanmış iken malak desteklemesinde 90183 lük bir artış uygulanarak yetiştiriciliği teşvik edilmiştir.

Bakanlığımızca 2025 yılında verilen hayvancılık desteklemelerinde bir önceki yıla oranla 9640 ıla "0180"e varan oranlarda artışlar yapılmıştır.

Hayvancılık yol haritası kapsamında yeni destekleme modeli ile her üreticimize ürettiği her ürün için temel destek verilmekte olup verimlilik ve yönlendirici kriterleri sağlayan yetiştiricilerimize temel desteğe ilave destekler verilmektedir.

Bakanlığımız hayvancılık sektörünü desteklemek ve kırsaldaki aile işletmelerini güçlendirmek amacıyla "Kırsalda Bereket, Hayvancılığa Destek Projesi" ni hayata geçirmiştir. Bu Proje ile ülkemizde etçi ırk damızlık üretimi yapan işletme sayısını ve etçi anaç hayvan sayısını artırarak daha fazla etçi ırk besilik materyalinin ülkemiz kaynakları ile karşılanması, böylece kırmızı et arzında sürdürülebilirliği ve yeterliliği sağlamak amaçlanmaktadır. Proje kapsamında, gençlere ve kadınlara ayrıcalık tanınarak puanlamada öncelik tanınmıştır.

102 sayılı Devlet Yardımlarının Uygulanması, Koordinasyonu, İzlenmesi ve Değerlendirilmesi Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararamesi'nin 7?nci maddesinde, "Uygulayıcı kurumlar tarafından yönetmelikte belirlenen çerçeveye uygun olarak devlet yardımı uygulamalarına ilişkin yıllık izleme raporu hazırlanır ve ertesi yılın mart ayı sonuna kadar Başkanlığa sunulur." hükmü gereği Bakanlığımızca ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararname kapsamında ve döneminde devlet yardımı uygulamalarına ilişkin etki analizi yapılmaktadır.

Ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak çiftçilere bitkisel üretim destekleme ödemesi yapılmaktadır.

Bu kapsamda "2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar" ile tarımsal üretim planlaması ile ilişkilendirilmiş temel girdi (mazot ve gübre) maliyetlerini baz alan sade, etkin ve yönlendirici yeni tarımsal destekleme modeli hayata geçirilmiştir. Yapılan düzenleme ile "İlk defa bitkisel üretim destekleri" 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Yeni destekleme modelinde bitkisel üretim destekleri; Temel, Planlı Üretim ve Üretimi Geliştirme Desteği olmak üzere sadeleştirilerek üç ana başlıkta toplanmıştır. Bu kapsamda planlı üretime uygun olan ürünler ve diğer ürünlere temel destek verilecektir. Böylece stratejik ürünlerin mazot maliyetinin *050'si ve gübre maliyetinin 9025'i karşılanacaktır. Planlama kapsamındaki ürünleri havzasında üreten çiftçilere temel desteğe ilave olarak planlı üretim desteği verilerek, mazot maliyetinin tamamı ve gübre maliyetinin yarısı karşılanacaktır. Söz konusu karar kapsamında; Buğday ve arpa üreticilerimize 2026 üretim yılı için 403 TL temel destek, 403 TL ise planlı üretim desteği olmak üzere toplam 806 TL destek verilecektir.

Ayrıca su kısıtının olduğu 11 ilin 52 ilçesinde ise planlama kapsamında buğday ve arpa üreten çiftçilerimize gübre maliyetinin kalan *050'lik kısmı da yeraltı su kısıtı desteği olarak TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı verilecektir. Böylece bu bölgelerde üretim planlamasına uygun ekim yapan üreticilerin mazot ve gübre maliyetinin tamamı desteklenecektir.

Süt havzası olarak belirlenen illerde yem bitkileri üreten çiftçilere ilave 9050 planlı üretim desteği ödenecektir. Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, organik tarım, katı organik-organomineral gübre destekleri artırılarak ilave olarak verilmeye devam edilecektir.

Bitkisel üretime yönelik destekler çiftçilerimize Cumhurbaşkanı Kararında belirlenen takvim doğrultusunda ve saha kontrollerinin ardından üretimi takip eden takvim yılında bütçe imkanları çerçevesinde ödenecektir.

Üreticilerimiz, kuru tarım alanlarında üretimini yaptıkları buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı, yeşil mercimek ve yağlık ayçiçeği ürünlerini kuraklık, don, sıcak rüzgâr, sıcak hava dalgası, aşırı nem, aşırı yağış risklerinden kaynaklı köy genelinde meydana gelebilecek verim kayıplarına karşı 9670 Devlet prim desteği ile Köy Bazlı Verim Sigortası yaptırarak korunabilmektedir.

Ayrıca 30.12.2023 tarihli 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı Uygulama Esasları Tebliği ile doğal afetlerden etkilenen çiftçilerimizin Ziraat Katılım Bankası A.Ş., T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerine (ooolan Ootarımsal (Okredi (o borçlarının (o ertelenmesi/taksitlendirilmesi gerçekleştirilmektedir.

Bakanlığımız tarafından yürütülen tarımsal destekler ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen iş ve işlemlerin tamamlanması ile birlikte Bakanlığımız teklifleri doğrultusunda Hazine ve Maliye Bakanlığı nakit programları çerçevesinde ödenmektedir. Tarımsal destekleme bütçesinin yaklaşık 9060'ı üreticilerimizin paraya en çok ihtiyacı olduğu ilk 6 ayda ödenmektedir.

İbrahim YUMAKLIBakan