Sincan Kadın Kapalı Cezaevinde 2021 yılından bu yana şartlı tahliye hakkından yararlandırılmayan hükümlü sayısına ilişkin
Kaynak göster
Ali Bozan (DEM Parti), 22 Eylül 2025 tarihinde 7/34210 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 109 gün sonra, 9 Ocak 2026).
Ali Bozan (DEM Parti, Mersin). “Sincan Kadın Kapalı Cezaevinde 2021 yılından bu yana şartlı tahliye hakkından yararlandırılmayan hükümlü sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34210, 22 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34210-sincan-kadin-kapali-cezaevinde-2021-yilindan-bu-yana-sartli-tahliye-hakkindan-yararlandiri (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6720cd07-3c8c-435e-8883-019976500b16
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 109 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın TBMM İçtüzüğü *nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca Adalet
Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim
Ceza İnfaz Kurumları bünyesinde 2021 yılında yürürlüğe giren İdare ve Gözlem Kurulu Yönetmeliği, "iyi hal değerlendirmesi" üzerinden mahpusların şartlı tahliye hakkına erişimini düzenlemektedir. Ancak bu düzenleme, özellikle politik mahpuslar açısından ciddi hak ihlallerine ve uygulamada keyfiliğe yol açmaktadır. En çarpıcı örneklerden biri ise Sincan
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kadın Kapalı Cezaevi'nde yaşanmaktadır. Bu cezaevinde, 2021 yılından bu yana şartlı tahliye tarihi gelen hiçbir politik kadın mahpus bu haktan yararlandırılmamıştır. Cezaevinde şartlı tahliye tarihi gelen hiçbir politik kadının bu haktan yararlandırılmamış olması, uygulamanın istisna değil kural haline geldiğini açıkça göstermektedir. Bu durum, idare ve gözlem kurullarının yasa koyucunun öngörmediği şekilde yargı yetkisine benzer bir işlev üstlenmesi ve infaz süresini keyfi biçimde uzatması anlamına gelmektedir. Hukuken kazanılmış bir hak olan şartlı tahliyenin sistematik biçimde engellenmesi, yalnızca bireylerin değil, hukuk devleti ilkesinin ve ceza adalet sisteminin de ağır biçimde zarar görmesine yol açmaktadır.
Bu durum, ayrıca ceza adalet sisteminde bir "paralel yargı mekanizması" işlediğini göstermektedir. Zira mahkemeler tarafından kesinleşmiş infaz sürelerini doldurmuş, koşullu salıverilme süresi gelmiş mahpuslar, yalnızca idari bir kurulun keyfi ve sübjektif değerlendirmeleri nedeniyle özgürlüklerinden mahrum bırakılmaktadır. Bu, mahkeme kararlarının fiilen hükümsüzleştirilmesi anlamına gelmektedir.
Söz konusu uygulama, yalnızca infaz hukukuna değil, Anayasa'nın 19. maddesiyle güvence altına alınan kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına, eşitlik ilkesine, hukuki belirlilik ilkesine, ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 5. ve 6. maddelerine de açıkça aykırıdır. Bu bağlamda
İdare ve Gözlem Kurulları, yargı yetkisini aşmakta, adeta bir yargı mercii gibi hareket ederek
" 33yı-.l 39395 3 4 24 0
"füli hapis cezaları" tesis etmektedir. Bu da "cezanın infazı"nın ötesinde, yeniden ceza verme anlamına gelmektedir.
Sincan Kadın Kapalı Cezaevi'nde bugüne kadar en az 24 kadın politik mahpusun infazı yakılmış, bir kısmı bihakkın tahliye olmuş, şu an itibariyle 12 kadın tutuklu hiçbir hukuki gerekçe olmaksızın cezaevinde tutulmaktadır. Bu kişilerin isimleri ve tahliyelerinin kaç kez engellendiği şu şekildedir:
SORULAR
Nedime Yaklav — Tahliyesi 6. kez engellendi.
Sermin Demirdağ — Tahliyesi 6. kez engellendi.
Nuriye Adet — Tahliyesi 5. kez engellendi.
Gülşan Adet — Tahliyesi 5. kez engellendi.
Hicran Binici — Tahliyesi 4. kez engellendi.
Zeliha Ustabaşı — Tahliyesi 3. kez engellendi.
Elif Çetinbaş — Tahliyesi 2. kez engellendi.
Melike Göksu — Tahliyesi 2. kez engellendi.
Esra Soyaktaş — Tahliyesi 2. kez engellendi.
Fatma Aslan — Tahliyesi 1 kez engellendi.
Süheyla Taş — Tahliyesi 1 kez engellendi.
Emine Abiş — Tahliyesi 1 kez engellendi.
Bu tablo, yalnızca infaz hukukunda değil, temel insan hakları bağlamında da ciddi bir çöküşü ifade etmektedir. İdare ve Gözlem Kurulları'nın görevi, güvenlik ve düzenle ilgili idari işlemleri yürütmekken, bu kurulların "iyi hal" adı altında siyasi saiklerle hareket etmesi, kamu gücünün kötüye kullanılmasıdır ve TCK 257. madde kapsamında görevi kötüye kullanma suçunu da gündeme getirmektedir.
Bu bağlamda;
Sincan Kadın Kapalı Cezaevi'nde 2021 yılından bu yana şartlı tahliye hakkından yararlandırılmayan tutuklu/hükümlü sayısı nedir?
Aynı cezaevinde 2021'den bu yana şartlı tahliyesi defalarca ertelenen kadın mahpusların isim listesi ve ertelenme gerekçeleri nelerdir?
Şartlı tahliye hakkı, ceza infaz sisteminin bir parçası olduğu halde neden sistematik olarak kullanılmaz hale getirilmiştir?
İdare ve Gözlem Kurulları, mahpusların hangi somut gerekçelerle "iyi halli" olmadıklarına karar vermektedir?
. Politik mahpuslara yönelik şartlı tahliye hakkının uygulanmaması, bir tür cezalandırma aracı olarak mı kullanılmaktadır?
Tahliyesi 6. kez engellenen mahpuslar hakkında defalarca "iyi hal yoktur" değerlendirmesi yapılması, cezanın infazı dışında yeni bir ceza hükmü anlamına gelmiyor mu?
Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu'nun, mahkemece belirlenen infaz süresini fiilen uzatması, anayasal güvence altındaki kişi özgürlüğü hakkının ihlali değil midir?
Aynı kurul üyelerinin, aynı tutuklular hakkında tekrar tekrar olumsuz değerlendirme yapmaları yargı yetkisinin keyfi ve mükerrer kullanımına yol açmıyor mu?
Bu kurullarda görev yapan personelin eğitim düzeyi, mesleki formasyonu ve değerlendirme ölçütlerine dair herhangi bir standart var mıdır? Yoksa kişisel kanaatlerle mi karar verilmektedir?
Kurul kararlarına karşı etkili bir denetim ve itiraz mekanizması neden işletilmemektedir? Mahpusların bu kararlara karşı başvurularında başarı oranı nedir? Aynı kurumda adli suçlardan hükümlü kadın mahpusların şartlı tahliye oranı nedir? Aynı kurul, adli mahpuslara karşı benzer oranlarda infaz yakma kararı vermekte midir, yoksa politik tutuklulara özel bir ayrımcılık mı söz konusudur?
Aynı kişiye üst üste 6 kez tahliye engeli verilmesi, "paralel yargı" pratiği olarak tanımlanabilecek düzeyde yargısal yetkinin idareye devri anlamına gelmiyor mu?
Aynı dönemde başka yüksek güvenlikli cezaevlerinde şartlı tahliye oranları nedir? Sincan Kadın Cezaevi ile fark var mıdır?
Şartlı tahliye engeliyle özgürlüğünden mahrum bırakılan kadınların kaç tanesi 1'den fazla kez idare ve gözlem kuruluna çıkmıştır?
Bu kararlar hakkında mahkemeye yapılan itirazların sonucu ne olmuştur?
Ceza İnfaz Kanunu'nda "iyi hal" kavramının tanımı nedir? Bu kavramın objektif kriterlere göre uygulanmadığı yönündeki eleştirileri nasıl değerlendiriyorsunuz? Tahliyesi engellenen mahpuslara verilen gerekçelerde siyasi görüş, kimlik ya da aidiyetlerine dair değerlendirme yapılmış mıdır?
Söz konusu 12 kadın mahpusun tahliye edilmeme kararlarında ortak gerekçeler var mıdır?
Cezaevlerinde "politik mahpus" ayrımı yapılmakta mıdır? Bu uygulamayı engellemek için herhangi bir denetim mekanizması var mıdır?
Şartlı tahliye hakkının sistematik biçimde engellenmesi, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmelerine aykırı değil midir?
Cezaevi yönetimi ve gözlem kurulu üyelerinin verdikleri bu kararlar nedeniyle herhangi bir idari ya da yargısal soruşturmaya tabi tutuldukları bir örnek var mıdır?
Tahliyesi engellenen bu kişilere dair kamuoyuna bir açıklama yapmayı düşünüyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1712094 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Mersin Milletvekili Ali Bozan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/34210 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http:/vatandaş.uyap.gov.tr adresinden pXYEYHİ - AjSceSe - p*MR*UO - NyNMrwz ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1647-5967/8193 Konu : Yazılı soru önergesi O#/ol 202b
Sayın Ali BOZAN Mersin Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/34210 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi (politik) mahpus" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır.
I1- Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklular hakkında, başta 5275 sayılı Kanun olmak üzere, ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılmakta olup, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin mevzuat hükümleri, tüm ceza infaz kurumlarında, hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanmaktadır.
I11- A) 5275 sayılı Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
B) 5275 sayılı Kanunun;
I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fikrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,
2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup yil UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htıp://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden VDCGISW - aANIhlg - EYaXvc9 - 1tOxyk- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
C©) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;
I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,
2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fikrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve 23 ocaklar
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş. uyap.gov.ir adresinden VDCGI5W - aANIhlg - EYaXvC9 - 1tOxyk- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.
IV- Ankara Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 15/10/2025 tarihli cevapta, Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden VDCGİSW - aANIhlg - EYaXvC9 - 1tOxyk> ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan