Mardin'in Artuklu ilçesinde faaliyet gösteren kireç fabrikasının bacasına filtre takılması talebine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Mardin ili Artuklu ilçesi İstasyon Mahallesi'nde bulunan Nuhoğlu Kireç Fabrikası uzun yıllardır mahalle sakinlerinin yaşamı olumsuz etkilemektedir. Fabrikadan çıkan yoğun dumanın çevrede ciddi bir hava kirliliğine yol açtığı, mahalle halkının pencerelerini dahi açamadığı, evlerinde temiz hava soluyamadığı sık sık dile getirilmektedir. Özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olan bireyler başta olmak üzere pek çok kişinin solunum yolu hastalıklarına yakalandığı ve sağlık sorunları yaşadığı yurttaşlar tarafından defalarca basma da yansıtılmıştır.

Mahalle halkı, fabrikanın bacasına filtre takılması için yıllardır defalarca eylem ve girişimde bulunmuş, ancak bütün bu talepler karşılıksız kalmış, fabrika sahipleri herhangi bir önlem almamıştır. Bu süreçte yetkili kurumların da gerekli yaptırımları uygulamadığı, denetimlerin caydırıcı olmaktan uzak kaldığı görülmektedir.

Çevre ve insan sağlığını doğrudan ilgilendiren bu durumun yıllardır çözümsüz bırakılması, kamu yetkililerinin görevlerini yerine getirip getirmediği konusunda ciddi bir soru işareti doğurmaktadır. Çocukların temiz bir çevrede yaşama ve sağlıklı gelişim hakkı ile yurttaşların sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı anayasal güvence altındadır. Buna rağmen söz konusu mahallede yaşayan insanlar, en temel insan hakkı olan temiz hava soluma hakkından mahrum bırakılmaktadır.

Yurttaşların taleplerinin karşılanmaması ve sorunun kalıcı bir çözüme kavuşturulmaması hem çevresel hem de toplumsal açıdan büyük bir mağduriyet yaratmaktadır.

Bu bağlamda;

1. Nuhoğlu Kireç Fabrikası'nın bacasına filtre takılması için Bakanlığınızca herhangi bir denetim veya yaptırım uygulanmış mıdır?

2. Fabrikanın çevre mevzuatına aykırı faaliyetleri nedeniyle bugüne kadar kaç kez idari işlem yapılmış, ne tür cezai yaptırımlar uygulanmıştır?

3. Mahalle halkının sağlığını tehdit eden bu soruna karşı Bakanlığınızca kalıcı bir çözüm planı mevcut mudur?

4. Fabrikadan çıkan dumanların insan sağlığına ve çevreye etkilerini tespit etmek amacıyla herhangi bir bilimsel ölçüm veya araştırma yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?

5. Yurttaşların uzun yıllardır devam eden mağduriyetlerinin giderilmesi için Bakanlığınız hangi somut adımları atacaktır?

CEVAP

1. Bakanlığımızca 16.10.2024 tarih ve CI 13537 seri numaralı denetim tutanağı ile Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği kapsamında fabrikanın Bakanlığımızın belirlediği formatta fiziksel koşulların sağlanıp sağlamadığı konusunda çevre iznine esas denetim gerçekleşmiştir. Yapılan denetimde, fabrika bacasında Jet Pulse Filtre takılı olduğu, tozumaya karşı tesis içi yolların arasöz ile nemli tutulduğu, bunker ve bantların kapalı olmasıyla gerekli önlemlerin alındığı görülmüştür.

2,3,4) 16.11.2021 tarih ve AS63511 tutanak seri numaralı yapılan denetim neticesinde fabrikada tespit edilen eksiklik neticesinde İşletmenin Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin (SKHKKY) 14. maddesi kapsamında 2 yılda bir yaptırması gereken emisyon teyit ölçümlerinin süresi içerisinde yaptırılmadığı tespit edilmesi üzerine 2872 Sayılı Çevre Kanunun 20. Maddesinin (b) bendine istinaden 96.561.00 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Mardin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüze intikal eden ihbar neticesinde 18.03.2022 tarih ve E-89293327-249-3225229 sayılı yazımız ile Bakanlığımızdan akredite almış laboratuvar ile birlikte fabrikada ani denetim gerçekleşmiştir. Denetim neticesinde İl Müdürlüğümüz personelleri gözetiminde emisyon ölçümü gerçekleşmiştir. Rapor analiz sonucuna göre emisyon sınır değerlerinin sağlandığı tespit edilmiştir.

5) Denetimlerimiz belirli bir periyodik aralığa bağlı olmayıp 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri kapsamındaki her türlü kirlilik kaynağı ve ihlaller denetime tabi olmaktadır. Çevre denetimlerimiz; ani (programlı olmayan, Çevre Mevzuatı kapsamında yapılan ortam bazlı denetimler ve/veya gerekli görülen denetimler), şikâyete istinaden yapılan denetimler yıllık planlı denetimler (birleşik denetim) olmak üzere 3 (üç) şekilde gerçekleştirilmektedir. Söz konusu denetimlerde uygunsuzluk ya da ihlalin tespit edilmesi halinde 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında gerekli idari işlemler yapılacaktır.